431
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
О, халгын ялиндян щяр ан тутарды.
Бир гызы варды ки, дяйярди ъана,
Цзц бянзяр гарда гарьа ганына.
Тохунмуш зяряри чичяйин айа,
Пуч олуб эюзляри чыхмышды зайа.
Шащдан изн истяйиб о вязир дейир:
“
Гызымын эюзцня нур версин Хейир”.
Вязир шащ шяртиня ейляди ямял,
Дярман тясир етди олдугъа эюзял.
Олду бу гызын да севимли яри,
Бир эювщяр ъязб етди нечя эювщяри.
Она гисмят олду цч эюзял тавус,
Кясранын таъыйла тяхти-Кейкавус.
Эащ вязир гызыны диля эятирди,
Бцтцн истяйини яля эятирди.
Эюзцня нур верди шащ гызы бязян,
Бу санки эцняшди, о бир айды - шян.
Эащ да кцрд гызыйла шадлыг ейлярди,
Цч нярдля ойунда цстцн эялярди.
Юмрцня йар олду беляъя бахты,
Ялиня кечирди о таъы, тахты.
Кечди щесабына о эюзял дийар,
Тутду таъидарлыг Хейирдя гярар.
Эцнлярин бириндя о, баьа эялди,
Бир кюнцл ачанла кейфя йюнялди.
Шяр ки, йолдашыйды онун сяфярдя,
Дцшдц юз ялийля юз башы дярдя.
Эюрдц о ъцщудла сющбят ейляйир,
Деди йящудийя о саат Хейир:
“
Бир асудя вахтда сал габаьына,
Эятириб эял буну шащлыг баьына”.
Сонра эедиб баьа, кейфя отурду,
Кцрд яли гылынълы юнцндя дурду.
Эялди яйниачыг пяракяндя Шяр,
Юпдц торпаьыны ондан бихябяр.
Хейир она деди: “Адыны сюйля!
Башын салаъагдыр сяни янэяля”.
Сяййащ: - “Мцбяшширдир, - деди, - шющрятим
265
,
Эюрунцр щяр ишдя эцъцм, гцдрятим”.
Хейир деди: “Сюйля сюзцн дцзцнц,
Тямизля, ганынла йу юз-юзцнц”.
О деди ки: “Адым белядир анъаг,
Истяйирсян юлдцр, истясян бурах”.
Хейир деди: “Ишин даим завалдыр,
Алчагсан, щамыйа ганын щалалдыр.
Адын Шяр, юзцн дя халг цчцн шярсян,
Хисляти адындан пис бир бяшярсян.
Сян о дейилсянми бир ъана гыйдын,
Чюлдя бир сусузун эюзцнц ойдун.
Щяля бу бяс дейил, эюр няляр етдин,
Она су вермяйиб, чыхдын да эетдин.
Алдын эюз эювщяри, кямяр эювщяри,
Апардын онлары, йанды ъийяри.
Бил ки, эювщярляри эедян мяням, мян!
Сянин бяхтин юлдц, мянимкидир шян.
Щяр кимин оларса Аллащ пянащы,
Одур хошбяхтлийин ябяди шащы.
Мяним талейимя Аллащ олду йар,
Игбалым ейляди мяни таъидар.
Кясилди бяхтимин Танры пянащы,
Инди бу йерлярин шащыйам, шащы!
Вай сянин щалына, йамандыр затын,
Гуртармаз ялимдян артыг щяйатын”.
Шяр Хейри таныды вя бирдян-биря
Юзцнц эютцрцб чырпараг йеря,
Сюйляди: “Эюрдцйцм ишляр йамандыр,
Пис ямялляримя бахма, амандыр.
Башымыз цстцндя дюнян фялякляр,
Сяня Хейир демиш, мяня ися Шяр.
Няляр ейлядимся о заман сяня,
Бцтцн ейлядийим йарашыр мяня.
Няляр баъарырсан, мяня дурма ет,
Ет анъаг юзцня, адына нисбят”.
Хейир бу нюгтяни ейляйинъя йад,
Тез ону юлцмдян ейляди азад.
Еля ки гылынъдан Шяр азад олду,
Учду йол узуну, гялби шад олду.
Гязябли кцрд ися далынъа эетди,
Вурду гылынъ иля тез щялак етди.
“
Хейир дцшцндцся хейирли ишляр,
Шярсян, - деди, - чыхар габаьына шяр”.
Сонра цст-башыны ахтарды, эязди,
Ики дцрр эизлядиб кямярдя, сезди.
Эятирди Хейр цчцн, гойду тез йеря,
Деди: “Чатды йеня эювщяр эювщяря”.
Юпдц эювщярляри о, кцрдя верди,
Няъиби эювщярля о севиндирди.
Ялини эюзцнцн цстцня гойду,
Деди: “Шяр бунлары хянъярля ойду.
Вердим эювщярляри сяня мян юзцм,
Чцнки ялляринля нурланыб эюзцм”.
Хейирин ямяли гялбиня йатды,
ъамаат да ондан арзуйа чатды.
Сяадят тахтына чыхынъа, демяк,
Дямир эцмцш олду, палаз да ипяк.
Щяр кимин ки бахты, хош талейи вар,
Тикан она хурма, даш да зяр олар.
Гурду чох тяпярли ядалятини,
Гцввятя миндирди мямлякятини.
Бир заман йюнялиб йарпаг дярдийи,
Аьыр хястяляря шяфа вердийи
Аьаъын цстцня тез-тез эедярди,
Аьыр нахошлара ялаъ едярди.
Кечирярди орда эцнцну тамам,
Црякдян о йеря верярди салам.
Она хош эялмишди сяндял щавасы,
Сяндял рянэ олмушду онун либасы.
Баьларды щяр заман сяндяля ямял,