433
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
Ня баш чевирмяйя гярары варды,
Ня гапы ачмаьа ачары варды.
Дюйдц, ъаваб алмаг мцшкцлдц, мцшкцл!
Сярвляр ойнайыр, йухлайырды эцл.
Баьын ятрафыны доланды, эязди,
Санма ки, эирмяйя бир гапы сезди,
Йол тапа билмяди, дуруб дюйцкдц,
Сонра щасарынын дибини сюкдц.
Тамаша етмяйя эирди ичяри,
Сярвтяк пай алмаг олду шакяри
268
:
Бир бящаня олсун ондан ютрц баь,
Ассын - кюнцл вериб - чальыйа гулаг,
Эюрсцн ким гопарыб баьда туфаны,
Баьча ня щалдадыр, щаны баьбаны?
Бостаны парладан гызыл эцллярдян,
Баьчада кейф едян инъябеллярдян,
Ики эцмцш балдыр, дюшляри сямян
Дайаныб гапыда кешик чякир шян.
О щурибядянли гызлара, дцзц,
Дяймясин бир няфяр намящрям эюзц.
Хаъя ейляйинъя дяликдян эцзяр,
-
Ядябсиз, - дейяряк ону дюйдцляр.
Кянизляр гойдулар юмрцнц дарда,
Оьру эцман едиб баьладылар да.
Хаъя гябул етди зцлмц, тящгири,
Ня цчцн? Вар иди чцнки тягсири.
Йумругла вурдулар дуруб гясдиня,
Сонра чыьырдылар бярк-бярк цстцня:
-
Эялмисян ки, баьа вурасан зяряр,
Щейифляр ки, баьбан тутмамыш хябяр.
Оьруну баьында тутарса баьбан,
Ял атар кютяйя, дюйяр бу заман.
Биз ки бу кютякля сяни даьладыг,
Демяк ки, лайигсян, тутуб баьладыг.
Бир дя чяпяр бойу эизли долашма,
Дарваза йериня дивардан ашма.
Киши сюйляди ки: “Бу баь мянимдир,
Бу тцстцляр йайан чыраг мянимдир.
Гапым шир аьзына бянзяр хейли эен,
Эирдим тцлкц кими нядян дяликдян.
Ким беля эирярся яэяр мцлкцня,
Кечяр мцлкц онун йерин тякиня”.
Кянизляр бу заман донуб дурдулар,
Баьын нишаныны ондан сордулар.
Эюрдцляр, доьрудур бцтцн шящадят,
ъошду мящяббятляр, сюндц ядавят.
Баьын аьасыдыр, онлар инанды,
Ешгийля ъанлары йанды, ня йанды,
О чох шириндилди, эюзялдян эюзял,
Эюзял киши эюрян арваддан цз ял!
Эюрдцляр вар онун хош тябияти,
Барышыб етдиляр она щюрмяти.
Гуртардылар ону зцлмцн баьындан,
Ачдылар, юпдцляр ял-айаьындан.
Цзр иля дедиляр: “Яфв ет бизи сян”.
Щяр икиси уйду она кюнцлдян.
Яэяр дост оларса цзр иля дцшман
Баьдакы ряхнядян галмаз бир нишан.
Баьын учуьуну эедиб щюрдцляр,
Хаъяни достлуьа рява эюрдцляр.
Яйляшдиляр назла юнцндя сонра,
Нягл етдиляр она узун маъяра:
-
Бащар кими ачан эюзял баьчада,
Чатсын сюйлядиляр хаъя мурада.
Ким ки, црякалан алмайанагдыр,
Бу эцн бу баьчада язиз гонагдыр.
Эязсян гарыш-гарыш бцтцн шящяри,
Эюзляря нур верян щяр эюзял пяри,
Эюрярсян йыьылыб баьа бу ахшам
Дамьасыз бир нахыш, тцстцсцз бир шам
269
.
Сюйлядиляр: “Сяня ял узатдыг биз,
Юз су габымыза торпаг атдыг биз;
Дур бизимля эязиш, долан бир саат,
Щяр кими истясян мурадына чат,
Чякил бир эушяйя, чякил бир йана,
Шадлыг нязярийля бах эцлцстана,
Щансы эюзял яэяр гялбиня йатса,
Севиб хошладыьын щансы набатса,
Сян олан отаьа эяляр о ъанан,
Олар фярманында щяр саат, щяр ан”.
Хаъя ешидинъя беля сющбяти,
Щямян ъуша эялди йатмыш шящвяти.
Яэяр ки, хилгятян о пящризкарды,
Лакин шящвятля дя достлуьу варды.
Кишийди, чохалды ешги, щявяси,
Алды гярарыны гадын няфяси.
Йасямян синяли эюзял гызларла,
Цряйиндя цмид, дцзялди йола.
Иш эялди нящайят бир йеря чатды
Ки, цряк дюзмяйи кянара атды.
Баьын ортасында варды бир ейван,
Эюрцнцрдц эюзя орадан щяр йан.
Хаъя эедиб ора ъяфтяни чякди,
Гызлар дюндц эери, хаъямиз тякди.
Щаман бу ейванда бир дялик варды,
Орадан ашийан ишыгланарды.
Йюнялиб дялийя бахды, доьрусу,
Ня эюрдц, дар чешмя, дярйа гядяр су.
Эюрдц ки, ятрафда эцл сяпиб эцляр
Эцмцш балдырлылар, нар мямялиляр.
Щамысы чырагтяк пар-пар йанарды,
Щамысы йетишмиш, ляззятли барды.
Щяр эюзял бир цряк етмяк цчцн бянд
Алыб юз эцлцня сяпялярди гянд.
Щяр хязня цстцндя бир яждяр йатмыш,
Нарынъ турунъ олуб, камала чатмыш
270
.
Эюрдц нар мямяляр, алма тяк чяня,
Адлары йазылмыш бузлар цстцня
271
.