434
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
Баьбанлар олмаса яэяр зцлцмкар,
О баьда йетишяр боллу алма, нар.
О баьын эцллцйц сяринди, сярин,
Чямянликди йаны сярвликлярин.
Орада мярмярдян щовуз долуйду,
Аби-кювсяр беля онун гулуйду.
Щовуза эюзйашы сулар сцзцрдц,
Ичиндя балыглар сярбяст цзцрдц.
Онун дюрд бир йаны эюзял бир чямян,
Ятрафында битир нярэиз, йасямян.
Пярдя эюзялляри эялдиляр, сярин
Бир щовуз эюрдцляр дяриндян-дярин
272
.
Эцняш ейлямишди онлары битаб,
Су онлары эцлшян ейляди щесаб.
Гызлар йахын эялди ишвя-наз сачыб,
Бцтцн дцймяляри бирбябир ачыб,
Синяляр мейданда, юзляри чылпаг,
Дцрр кими щовуза дахил олараг,
Мурад эцмцшцнц суйа салдылар
273
,
Ляпяляр алтында эизли галдылар.
Ай балыгла гоша суда эязирди
274
,
Щилал табдан дцшцр, буну сезирди.
Ня заманкы суйа ай дирям атар,
Эяляр щярякятя балыг щарда вар.
Бу айлар о гядяр шянди, эюзялди,
Хаъянин балыьы щяйъана эялди.
Бир саат сцздцляр вериб ял-яля,
Ойнатдылар баьда сямяни беля.
Эащ гуъаглашдылар, эащ да дурдулар,
Нардан, нарынълардан гайыг гурдулар.
Сачыны ойнадыр иландыр дейя,
Салыр йолдашыны бири цркцйя.
Бисцтунлар сцтун галдырмышдылар,
Фярщады балтайла юлдцрмцшдцляр.
Ширинин гясриндя сцд архы ки вар,
Беля щовузлардан йолланыб ахар.
Хаъянин галмады сября имканы,
Йохду бир кюмяйи, табы, таваны.
Су юнцндя яли чыхаркян боша,
Дюндц бир йаньылы аьыр сярхоша.
Дуруб яйляширди, дцшцб севдайа,
Вурьунду еля бил тязя бир айа.
Эюрдц щяр тяряфдя бир сярви-гамят,
Сярви-гамят дейил, юзэя яламят.
ъошду дамарлары, ган ъоша эялди,
Бцтцн цзвляри хцруша эялди.
Дурду оьру кими, юзэя ъцр дейил,
Дуйуб дцшцндцйцн бир шякилдя, бил.
Истяди, атылсын ортайа бир ан:
Иланы дяликдян, гушу йувадан.
Санма ки, иланы буну баъарды,
Нядян? Дялик йолу олдугъа дарды.
О эюзялляр суда тез чимян кими,
Ипякдя битдиляр йасямян кими.
Бцрцндцляр тцля, эюй кими таза,
Башладылар айла ишвяйя, наза.
Варды ичляриндя бир шух гяшянэи,
О - руми, юнцндя башгалар зянэи.
Эцняшди еля бил щилал бухаьы,
Дишлянмямиш хурма, пцстя додаьы.
Гямзяйля ятрафы сцзцшц варды,
Гянддян хейли ширин эцлцшц варды.
Сярви йетирмишди о дилбярин бар,
Щяйадан гойнунда суланмышды нар.
Мин щийля ишлятмиш, мин цряк алмыш,
Щяр ким эюрмцш ону йериндя галмыш.
Дастан сюйлямяйя башларса дярщал,
Севэи щушйар олар, мяст олар камал.
Хаъя бахыб она эуйа ки, донду,
Еля бил вурулуб атяшя щинду.
Щяр гыза айпара дейился щярэащ,
Ичляриндя йалныз о иди падшащ.
Защид юз йолундан чыхды азараг,
Мцсялман адында кафиря бир бах.
Бир саат кечмяди, олдулар яйан
Тцкляри од сачан о гоша ъейран.
Хютян юлкясиндя марал цркцдян,
Пялянэя ъейраны эюстяриб эедян
Эюзялляр гянд сачыб эялди мейдана,
Салсынлар ишини онун сащмана.
Хаъяни отагда эюрцб дурдулар,
Гапычылар кими эендян сордулар:
Ашигсян сюйля бир, бизи сал баша,
Щансы щурисифят шух гялямгаша?”
Хаъя бяйяндийи о инъя нахшы
Бу гоша ряссама эюстярди йахшы.
Ешидинъя буну ишя эирдиляр,
Онлар ъейран дейил, кейфли ширдиляр.
Эятирилди йола фянд иля пяри,
Ъошуб йцксялинъя чальы сясляри.
Бир йолла эялдиляр, эялмяз эцмана,
Дарьалар гыйарды сирри дуйана.
Эятириб салдылар гызы ичяри,
Баьлайыб гапыны дюндцляр эери.
Хаъя билмяйирди ящли-щалды йар,
Йары ящл оланын иши сящл олар.
Отаьа салынан о чянэи эюзял
Хаъянин ишиня уйду ялбяял.
Ону назянинляр салмышды баша
Ки, хаъя вурулуб сян гялямгаша.
Бяйянилмиш пяри, о назлы эюйчяк,
Эюрмядян хаъяйя вермишди цряк.
Эюрдц билдийиндян хаъя хоштярдир,
Дямири эцмцшдцр, эцмцшц зярдир
275
.
Тцкянди, галмады хаъянин табы,
Башлады сярв иля суал-ъавабы:
Деди: - Адын нядир? Деди ки: - Бахтдыр.
Деди ки: - Бяс йерин? Деди ки: - Тахтдыр.