446
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
Бящрам йаьыш эюрмцш тязя рейщана
Дюняряк, дцрр сяпди гялби йанана.
Фярман верди: - Тахтым гурулсун эяряк,
Йеря дар аьаъы вурулсун эяряк.
Изн алыб, ахды ел бариэащ сары,
Дурду ялдя гылынъ хас адамлары.
Отурду юлкянин мяшщур ярляри,
Сцрцлдц йохуша ядалят няри.
ъамаат йыьылды, ъошду йыьынъаг,
Эялянляр йаратды язямятли даь.
Вязир ки, зцлмцндя юлкядя тякди,
Эюр ону шащ неъя зянъиря чякди.
Дирийкян асылды дардан о алчаг,
Юлдц хяъалятдян оьрулар сайаг.
Шащ деди: - Ким галхса бу ъцр эюйляря,
Рузэар йыхар ону бу минвал йеря.
Хяйаняткар олар елляр бяднамы,
Пислярин писликдир щяр сярянъамы.
Зцлм ейляйиб яэяр шур галдырса, бил,
Эюндяряр мязара ону щяр адил.
Санма ки, дайаьы йох ядалятин,
Йер, эюй гуллуьунда дурмушдур мятин.
Ким салса дцнйада зцлцм баьыны
Демяли баьлар юз ял-айаьыны.
Бящрам ядалятдя алды йахшы ад,
Етди гурдла ити, чобаны тез йад.
Дявятля тахтц-таъ верди чобана,
Сяадят, асайиш бяхш етди она.
Эютцрдц юлкядян бцтцн янэяли,
Кюкцндян гопарды зору юз яли.
Ишлятди бу сайаг тядбирляр, демяк,
Дямири зяр олду, палазы ипяк.
Дянизляри кечян, даьлары ашан
Гошун, хязня йыьды адил щюкмцран.
ЧИН ХАГАНЫНЫН
БЯЩРАМДАН ЦЗР ИСТЯМЯСИ
Хаган ешидинъя беля хябяри,
Чякиб ордусуну гайытды эери.
Бящрамдан изнсиз няфяс алмады,
Цзр дилямякдян эери галмады:
“
Вязирин улдузу йериндя ахды,
Чцнки о, фитняйя мющкям дайагды.
Мяктублар эюндяриб чаьырды бизи,
Тутду йаьлы сюзя цряйимизи.
О, щийля ишлятди, анламадым мян,
Сябрц гярарымы алды ялимдян.
-
Йол халидир - деди, - гызыл ися бол,
Зяр истяйирсянся, дайанма, тез ол.
кейфлидир шащымыз, йохдур онда щал,
Цзцня сяпмяйя су, тапмаз маъал.
Щазырам, дурма, эял, тяряддцдц ат,
Мян башлар кясярям, сян гылынъ узат.
Шащын ишляриндян тутдум хябяр мян,
Эюрдцм доьру дейил вязир сюйляйян.
Асайиш заманы, вуруш вахты шащ
Чатыр мурадына истяся щярэащ.
Щалга эяздиряням, - дедим мян йеня,
Юзцмя чинлийям, щябяшям сяня
305
.
Гызым кянизиндир, ня гядяр саьдыр,
Таъым кандарында гуру торпагдыр”.
Ня гядяр ишлядиб вязир хяйанят,
Бящрамдан йазмышды эизли шикайят.
Йыьыб щамысыны верди елчийя,
Апар Бящрам шаща тез йетир дейя.
Эялян мяктублардан олунъа аэащ,
Катиб гялямитяк итиляшди шащ.
Деди: - Юлдцрцлдц, олсун шцкцрляр!
Сонра ишлярини тутду мютябяр.
Ядлин щейкялини Бящрам ки эюрдц,
Аьдан вя гарадан ибрят эютцрдц.
Падшащ ядаляти сцзяндян бяри
Гурбан верди она йедди пейкяри
306
.
Башга хяйаллары газды кюкцндян,
Верди ядалятя кюнцл, олду шян.
БЯЩРАМЫН СОН ЭЦНЛЯРИ ВЯ
МАЬАРАДА ЙОХ ОЛМАСЫ
Дцрляр пейвянд едян лялин баьына
307
,
Эювщярляр дцзяндя йер гулаьына,
Йедди таь ичиндя сяслянди мей, ъам,
Якси-сяда дуйду агибят Бящрам.
Димаг эцнбядиндя ону, камалы
Фяляйин дюврцндян ейляди щалы:
Бу торпаг эцнбядин сянямляриндян
Узаг эяз, оларсан, йохса, щялак сян.
Бейнинин эцнбяди алышды йеня,
Эюз йумду яфсаня, наьыл сещриня.
Эюрдц ки, ишрятя йол вермяйян таь,
Щамы эцнбядлярдян тоз галдыраъаг
308
.
Йедди эцнбядини атыб, унутду,
Башга бир эцнбядин йолуну тутду.
309
Бир таь ки, фянадан щеч тапмаз хялял,
Она щяшря кими йетишмяз бир ял.
Йедди мюбид оьлу ейляди дявят,
Верди щяр бириня бир уъа эцнбяд.
Таьлара од вурду, алышдырды шащ,
Йяни щяр бирини етди атяшэащ.
Оларды бу заман алтмыш йашы,
Йасямян битирди бянювшя башы
310
.
Црякдян сыьынды уъа Аллаща,
Етмяди юзцня пярястиш даща.
Тярк етди сарайы бир ахшамчаьы,
Бцрцдц дястяси бцтцн овлаьы.
Ов говлайан заман шащ айдын-ашкар
Юзцнц ейляди неъя эюр шикар.