449
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
Алями чарх кими щярлянян инсан
Тярк едиб щяр шейи кючдц дцнйадан.
Фани алям ону юлцмя сцрдц,
Чарх ону чарх кими бцкцб юлдцрдц.
Дцнйа немятини даим йада сал,
Ондан саьлыьында мянфяятляр ал,
Та ки, ъан аланда гылынъла пейкан,
Асудя эедясян фярсиз дцнйадан.
Юзцн бу дцнйадан кючмядян яввял,
Хилас олмаг цчцн цз ъанындан ял,
Азаъыг йейяряк, евини хар ет,
Дцнйадан ъаныны беля апар, эет.
ъащанда йахшыдыр ики шей анъаг:
Аз йемяк, бир дя ки, чох баьышламаг.
Бюйцклцйя чатан щяр камил инсан
Анъаг беляликля чыхарар ад-сан.
Йыхылмаз аз йейян уъадан, щаша!
Чыхмаз тамащкар да уъайа, баша.
Дарьа гамчысы ки, гялбя вурар даь,
Аз довьа пайлайан цчцндцр анъаг.
Бу кянддя щяр кимин яэяр аьлы вар,
Зярдян йахшылыьы о йцксяк тутар.
Хас иля, авамла долудур щяйат,
Анъаг щеч кимсянин дейил каинат.
Неъя бел баьланар беля бир ишя,
Йох етмякдир сяни гясди щямишя.
Эюй алтында евляр, диггят ейля, бах,
Торпагдыр, башына тюк сян дя торпаг.
Фяляйин торундан гач йана, чякин,
Дар аьаъы олмуш сяня минбярин.
Дара эетмяк дири, яэяр щявясдир,
Бир Мясищ йцрцдц бу йолда, бясдир.
Бир торпаг чатарса яэяр эюй таьа,
Торпаглар еняъяк йеня торпаьа,
Галдырса эюйляря щяр ким таъыны,
Алар йедди елин о хяраъыны.
Йеня дя башыны йеря яйинъя,
Йумар эюзлярини, юляр бир эеъя.
Басар аьушуна торпаг сяни, бил,
Бу йерин хязняси илансыз дейил.
Бир хурма эюстяр ки, олсун тикансыз,
Вармыдыр алямдя мющря илансыз.
Дцнйада йахшы-пис щяр ня эюрцняр,
Шякярдя зящярдир, зящярдя шякяр.
Сюйля, кимдир йейян о ширин балы?
Ардынъа эюрмяйя нештяр завалы?
Дцнйа нушунуши арыйа бянзяр,
Аьзы бал сяпяляр, гуйруьу зящяр.
Зцлмят, нур пярдяси алтда щеч заман
Узаг олмаз ешшяк мещри-Исадан
315
.
О кимдир бир заман тахт гурду йердя,
Ахырда мязара салмады йер дя?
Асан шей вер мяня, ей гадир гяни!
Сян пешиман етмя аъиз бяндяни.
Кярям гапысыны Низамийя ач,
Йер вер щимайяндя, она шяфяг сач.
Яввялдя вермисян она йахшы ад,
Ейля ахырда да йахшылыгла йад.
ШАЩА СЯНА ВЯ КИТАБЫН ХЯТМИ
Там якс-яйарлы нягди Эянъядян
Руми чешнисийля парладынъа мян
316
,
Она шащ адыны бяхш етди дилим,
Нахшындан истядим сулансын ялим.
Чини либаслы шащ гойду гызыл таъ,
Чин вя Рум шащлары она верди баъ.
Цсул, фиру иля олду ашина
Бяхтийшу ряйиня, Ийшу бахтына
317
.
Йерини юпмяйя эюйляр галхышар,
Онун ъялалыйла йаранмыш йашар.
Шащадыр щяр заман эюйун хидмяти,
Икиъя чюрякдир онун църяти
318
.
Бу мярдлик ятирли бир мцшкя бянзяр,
Гуру торпаг кими пайлайар эювщяр.
Хылт иля кюпцкдцр торпаг, асиман,
Шяряф майасыдыр, сафдыр щяр заман.
Саиля зяр веряр, бярабяри йох,
Мяккянин гумундан онун зяри чох.
Сярт даша гылынъы бир ойун ачар,
Еля бил, эур одда алышыр чинар.
Тцк йаран охуну сцрятля алды,
Даьын нафясини эюбякдян салды
319
.
Зирещинин нуру о йеря чатды
Ки, субщ низясини ялиндян атды.
Низя ойнадаркян бюйцк ъащандар,
Айын зирещиндян щялгя гопардар.
Эейиминя зирещ алты ъящятдир,
Эюйляр кямяриня дцйцн нисбятдир.
Сяня бел баьлайыр, бил ки, Низами,
Сяндядир дювранын нязми, низами.
Дейим ки, йер сяни асиман саныр,
Эюй сяни адыйла щяр заман аныр.
Суда эюй якситяк йахынсан, узаг,
Айнада эцняштяк йахын вя парлаг.
Сянсян бу дцнйанын гцдрятли шащы,
Дцнйамыз эюзлямяз юзэя пянащы
320
.
Надирсян щяр заман мялякляр кими,
Уъасан щамыдан фялякляр кими.
Щямял щядиййяндир, галхыб уъалсын,
Гой сяндян алямдя шан-шющрят алсын.
Адына баьланды о гаш-дашды таъ,
Горхдум ъаващири едиля тараъ.
Хошласан ясярим ад алаъагдыр,
Галхыб тахтын кими уъалаъагдыр.
Тиканын цстцня тюксян бал яэяр,
Тярянэябин дейяр она зирякляр
321
.
Кюнцл баьчасынын барыдыр бу, ал,