448
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
Яманят цстцндя гафил олмайаг,
Юзцнц ня юлдцр, ня одлара йах.
Зящмятдян ялини чяк, гайыт эери,
Сал юз гайдасына бцтцн ишляри”.
Щатифдян йетинъя бу хябяр она,
Ана аьламады итян оьлуна.
Щиъранла чырпынан гялбини, эетди,
Ювлад ишлярийля о мяшьул етди.
Верди варисляря тахты, таъы да,
Вяряся сащиби юлмяз дцнйада.
Сян, ей хябяр верян о Бящрам Эурдан,
Тапыб мязарыны узаглаш бурдан.
Эюрян йох бизимля щеч Бящрам Эуру,
Йохдур хябяр верян щардадыр эору.
Щцняр эюстярярди, бир заман варды,
Адыны даь иля эура вурарды.
Бахма бу эурлара вурулан даьа,
Нязяр гыл сон даьа, эетмя узаьа.
Мин эур айаьыны гырды о инсан,
Ахыр гуртармады эур тапдаьындан.
Дцнйанын вар ики дарвазасы эен,
Бириндян бошалар, долар бириндян.
Узунун цч, енин бир аршын торпаг,
Бойаг дцканында дюрд кцпсян анъаг
314
Мядя щяр тикяни йемяйя дурду,
Хылт алыб она юз рянэини вурду.
Бровуз эейиниб о, башдан-баша,
Дюрд хылтдан алараг, ейля тамаша.
Нейлярсян, де эюрцм, беля рянэляри,
Бир эцн гайтармалы оласан эери?
Онлар ки эетдиляр, атыб дцнйаны,
Гуртарды рянэлярдян, ийлярдян ъаны.
Галхмаз, щяшря кими йумар эюзцнц,
Бу баьлы пярдядян ачмаз цзцнц.
Йол аьыр, эеъямиз горхунъ щалдадыр,
Дарьа йухудадыр, оьру йолдадыр.
Торпагпярястляри дойдурар торпаг,
Еняр алчаглыьа даима алчаг.
Ей йухары ялдян сайылан инсан,
Няйя бу шейлярчин ган аьлайырсан?
Эюй, сянин табеин олмаг истясян,
Йоллан сямалара, йцксял бу йердян.
Архана бахмадан йцрц эюйляря,
Та йыхылмайасан бир дя бу йеря.
Сянин щямаилин улдуз, асиман,
Олмушдур вясилян бунлар щяр заман.
Сяндян бцтцн варлыг тапмада маъал,
Тянэилуша санар сяни бу хяйал.
Эютцрцр ишиндян щяр бири тимсал,
Ачырсан ня гядяр сян онлара фал.
Сяндян нур алыб да олмушлар парлаг,
Онлара уйандан узаг ол, узаг!
Нюгтяни бясляйян бир хятдян гейри,
Дяфтяриндир бцтцн щярфлярин йери.
Сянсян йарадылыш пасибаны, бил,
Ей мяляк, сян она дялилсян, дялил!
Йахшысан, пис ишя ясла гошулма,
Вящшилик ейляйиб, эял, вящши олма.
Пис-йахшы няйин вар, демяк, малындыр,
Лакин сяня ваъиб юз камалындыр.
Йа аълыг билмяйян бир гапыны чал,
Йа да хислятинля халга ол мисал.
Нура гаршы щиъаб чякился яэяр
Сямадан, фялякдян эюз узаг дцшяр.
Эюйляри таныйыб дуйан бу йердир,
Мяляйи сахлайан анъаг бяшярдир.
Ня гядяр бу торпаг, йел, атяш, су вар,
Ол гям аляминдян щяр заман кянар.
Бу дюрд пянъяряли щцъря ки вардыр,
Дардыр цряк цчцн, бу, ашикардыр.
Оьру гапысытяк гошадыр, гоша,
Вурмуш яййар кими дюрд бянд щяр баша.
Кянддян говулмамыш зорла узаьа,
Йцкля палтарыны юкцз, улаьа.
Аьырсан, йолуну ъанц-дилля эет,
Минийин итидир, йцкц йцнэцл ет.
Инсан каината вида едяндя
ъанын мейли галар йеня бядяндя.
ъанын яэяр билсян гядрини щядсиз,
Онда йашайаъаг рущун ъясядсиз.
Ей бящаня гуран, зянн етмя, эуйа,
Ня вар бурададыр, щечдир о дцнйа.
Чохдур узунумуз, енимиз, анъаг,
Эетмяз хяйалымыз дцнйадан узаг.
Чох йаранмыш да вар узагларда, бил,
Ишыгдан, зцлмятдян хябярдар дейил.
Сонсуздур дцнйада йарадылыш, чох,
Йарадан ващиддир, буна шцбщя йох.
Бу йедди лювщяли дюрд нягшя бир ял
Йазды бир гялямля щяр шейдян яввял:
Яэяр, дейил йедди, оларса дюрд йцз,
Биръя ирадяйя табедир, сюзсцз.
Яввялинъи нюгтя, сонунъу пярэар
Бирдир, бирлийиндян санма гайыдар.
Гошайа бахма эял вцсал заманы,
Онлар яслян бирдир, сян бири таны.
Щяр ъцтц бирликдир яввял йарадан,
Бир галар чыханда ъцтлцк арадан.
Щяр ким ки, ъумулуб сарайа эяляр,
Эери дюняъякдир, йола дцзяляр.
Орада аста эет, ити эюряндир,
Эеъ тутанса яэяр, тез юлдцряндир.
О аъиз юлдцрян бир щаким дейил,
Чыхмаз хатириндян онун кимся, бил.
Йцз мин щийля гурсан, ишлятсян кяляк,
Пайындыр йеня дя бир гарын йемяк.
Маликдир асиман донмуш щовуза,
Йетмязми бу гядяр эцвяндин буза?