468
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
Писдян йахшылыгла горунмаг мцмкцн.
Дцнйада йахшылыг щяр шейя цстцн.
Йахшылыьым цчцн щяр бир дийардан
Саламдыр щей эялир намидарлардан,
Йахшылыгла атсам мян бу дязэащы,
Оларам йахшылар зийарятэащы.
Бир дирщям веряня инъи атарам,
Дикбашлыг едяня гцрур сатарам.
Буъаьа эирмядим щцнярсизликдян,
Дцнйа йелдир, нарынъ горхар кцлякдян.
Дцнйа шащларындан, бах, щансы бири
Тапмышдыр мян кими инъя шаири?
Баьчада, сюйляйин, щансы гызылэцл
Эюрмцшдцр мян кими хош сясли бцлбцл?
Мяням щяр биликдя дяфтяр бязяйян,
Щяр инъя нцктядя гялям ишлядян.
Биликдян дцнйада нур аларам мян,
Мяням щяр биликдя башлыъа бир фянн.
Истясям, щяр кяси мян эцлдцрярям,
Бязян дя эюзлярдян эцлаб чякярям.
Щяр кими булудтяк аьлатсам, йягин,
Эцняштяк эцлдцррям, гоймарам гямэин.
Шер дювлятиндян ялдя вар кясяр,
О, бязян аьладар, бязян эцлдцряр.
Истясям, мцмкцндцр бу зющдц атмаг,
Щяр бир йыьынъагда мяълис парлатмаг,
Нейляйим, аьаъым битмишдир йандан,
Тярпятсям кюкцня йетишяр зийан.
Щяр чилля гырх эцндцр, хялвяти миндир,
Бу йердян мяълися эирмяк чятиндир
54
.
Дашгын сел эялиркян аьыллы кясляр
Рейдян Бухарайа ейлямяз сяфяр.
Бу кяскин кцлякдян будур мяслящят,
Эцл кими пярдядя ейляйя хялвят.
Аз бялядчилик ет халга, дур кянар,
Щумай аз эюрцнся щумайун олар.
Йатмагдан, чапмагдан башым дюняркян,
Башга бир чарям йох, эярякдир ки, мян
Щяр сюздян йарадым инъя бир чичяк,
О эцля аьлайым дярдли бцлбцлтяк.
Эюрсяйдим юзцмдян эюзял бир эцлшян,
Ал, сары эцлцнц дярмяздимми мян?
Щазырам будумдан кабаб йемяйя,
Эцняштяк эетмяйим дилянчилийя
55
.
Симурьтяк чякилим хялвят буъаьа.
Шеримдян няшяляр верим гулаьа.
Мяндян бу дцнйаны алды гям, кядяр,
Мянимчцн ращятдир хялвят эушяляр.
Эюй кими гапыма гыфыл вурараг,
Олдум халгдан узаг, дцнйадан узаг.
Билмирям ня сайаг кечир бу ъащан,
Дцнйада ня вардыр йахшы-йамандан?
Мян юлц олсам да, ян мярд кясям,
Карванда эедярям, карвансыз шяхсям
56
.
Мин кюнцл дярдиля няфяс алырам,
Йатмайым дейя щей зянэи чалырам.
Еля дост вармыдыр, гызьын црякля
Язиз тутсун мяни ъанындан беля?
Вяфасыз кяслярдян чякяряк айаг,
Юз кимсям юзцмц эюрдцм мян анъаг.
Ашигляр йанында олса да йаман,
Юзцмц севмяйим йахшыдыр ондан.
Рузи эялмяйирся йадлар ешгиндян,
Рузини о бюйцк танрыдыр верян.
Даща ещтийаъым галмасын халга,
Мяни инъитмясин гапычы, дарьа.
Еля бир ихтийар олсайды мяндя,
Гоймаздым бяндяйя мющтаъ бир бяндя.
Тилсимли торпагда гандан горхараг.
Ъызыгдан гыраьа гоймарам айаг.
Еля бир тилсимдя йашармы инсан,
Олсун ганлы ъызыг она бир зиндан.
Халг иля сющбяти, цлфяти атдым,
Дцнйада динъликля дювлят йаратдым.
Няфсин нохтасыны бярк тутдум гырх эцн,
Гырх эцнцн ичиндя щазыр олур эюн
57
.
Чцнки дюрд балышда эюрмядим сябат,
Дюрд дивар ичиндя кечирдим щяйат
58
.
Щяр арпа ки, атдым бу дяйирмана,
Бир инъи йаратдым эювщяр алана.
Ешг олсун, сюз дцзян бюйцк шаирляр
Кичик бир арпадан йарадыр эювщяр.
Саралмыш чющрямдя гуруйан йашдан
Чякдим диварыма палчыглы саман.
Вцъудум бурада арпайла йашар,
Цряйим орада хязиня сачар.
Дцнйада бошуна кечмяди юмрцм,
Йемякдян, ичмякдян башга иш эюрдцм.
Щяр эеъя билийя гапы ачмадан
Башымы йасдыьа гоймадым бир ан.
Гялбим гадын дейил, чахмагдыр, чахмаг,
Мярйямтяк бойлудур, бакирдир анъаг,
Кишийя эетмяйя ня ещтийаъ вар,
Онун юз дашындан юз оду чыхар
59
.
Бу бакир сюзляри дцшцнъя иля
Олдугъа чятиндир эятирмяк яля.
Бакир сюз тапынъа йонтулур цряк.
Щяр кясин ишими инъя сюз демяк?
Чохлары сахсыны инъитяк дяляр,
Щамамда юзцня сяси хош эяляр.
Сян лакин бир эениш сящраны дцшцн
Ки, сясдян йыртылыр боьаз бцсбцтцн.
Шащлар сиккясиня гызыл вуруркян,
Еля вур, гырылса гырылмайасан
Йящуди мисляри гялп гызыл етди,
Бу ишдян дцканы гарятя эетди.
Щяр мейвя йейилмяз янъир адына,
Зцбейдя дейилмяз щяр дул гадына.