469
ИСKЯНДЯРНАМЯ
Ики щиндли эюрся щинд юлкясиндян,
Бири дарьа олар, бири йолкясян.
Мян тямизлядим бу эцмцш суйуну,
Айырдым торпаьын тозундан ону.
Хурматяк дяймязся, ону бил йягин,
Ачмарам цзцнц сюз эялининин.
Дяймямиш бир мейвя эюрдцйцн заман
Аьаъы тярпятсян, дейярляр калсан.
Кал янъир язмякля ялдя йумшалыр,
Йедикдя боьазы дярщал ган алыр.
Будагда вахтында эцлярся чичяк,
Аьаъын мейвяси бол олур, бишякк.
Чынгыллыг, кол-кослуг олурса торпаг,
Йарамаз онда шян бир бина гурмаг.
Вцгарла вурарам баша бу иши,
Вцгарсыз бир иши эюрярми киши?
Тахылдан бир файда эялирся яля,
Якинчи якиня башлар щявясля.
Тахылын азалса гядри, гиймяти,
Якинчи бурахар иши, зящмяти.
Дастаны севянляр, шери дуйанлар
Няьмяляр динлямир бир чох заман вар.
Йазмалы еля бир уьурлу дастан,
Онда бир инъялик дуйсун охуйан.
Билдим ки, бу нахшы бяйяняр достлар,
Вердим бу дастаны йазмаьа гярар.
Доьрулар йанында вармыдыр бундан
Даща хош сималы, севимли дастан?
Башга дастанлары арасан бир аз,
Миллятляр йанында доьру сайылмаз.
Кяскин гялямлярля ъидди йазылан
Бу дастанда йохдур азаъыг йалан.
Кяскин гялямлярин эцъцйля бу эцн
Башга дастанлара олмушдур цстцн.
Шащаня шярабла долмуш бадяси,
Алданмыш “Шащларын Шяряфнамяси”.
Кющня сюз устасы, о туслу шаир
Сюз эялинлярини бязяди бир-бир.
Дцздц дастанлара чох инъи, эювщяр,
Йеня дя галды чох бакиря сюзляр.
Йазсайды тарихдя бцтцн оланы,
Чох узун сцрярди онун дастаны.
Севмядикляриня етмяди щюрмят,
Бяйяндикляриня эюстярди ряьбят.
Достлара о пайдан айырды бир аз,
Щалваны тякликдя йемяк йарамаз.
Низами бу сапа дцзяркян эювщяр,
Гялямдян силинди гялям эюрянляр
60
.
Щансы бир инъини кечирди яля,
Онлары чякди юз сюз чякисийля.
Уьурла уъалтды “Шяряфнамя”ни,
Кющняни бунунла ейляди йени.
ХIЗРIН НИЗАМИЙЯ ТЯЛИМИ
Ей саги, амандыр, вер эцлэцн шяраб,
Ейля мян сярхошу о мейля хяраб!
О хярабяликдя гопарым фяьан,
Хярабат ящлини сясляйим бурдан.
Ъисмани гулагла дуйа билмяйян
Бир сирри мяня Хызр юйрятди дцнян.
Ей тядбирляримя хас бяндя олан,
Сюз гядящляримдян дадымлыг алан.
Сцсянтяк бяндялик илини атан,
Дирилик суйундан рцтубят тутан,
Ешитдим шащлары нязмя чякяряк,
Сюзляр йарадырсан ахыъы сутяк.
Дяйярсиз сюзлярдян узаг ол бир аз,
Яйри пярдялярдя чальы чалынмаз.
Ян инъя сюзляр тап, оласан дилбяр,
Эюрцнъя бяйянсин сюз бяйянянляр.
Шцбщясиз хошдур щяр сынаглы шяхся:
Ян чиркин бир цзц эюрмякдян ися
Яждащалар щцъум етсинляр она,
Йа мцдщиш бир нящянэ чяксин камына.
Кечмишляр дейяни елямя тякрар,
Инъийя, бах, ики дялик ачмазлар.
Анъаг сюзц сюзя баьламаг цчцн,
Бязян, ня ейби вар, тякрар да мцмкцн.
Ян йени устасан сян бу сянятдя,
Кющняляр изиндя эетмя, ялбяття.
Сяндя ки бакир сюз хязиняси вар,
Дул сюзя ял атмаг няйиня йарар?
Дарылма: “Бу ову вурмадым” дейя,
Вахтында она да тяк сянсян йийя.
Асан йарадылмаз дашда ъяващир,
Ону дашдан алмаг асан дейилдир.
Щяр шей парча-парча олунъа беля,
Бярк йердян чыхар чох чятинлик иля.
Ъяващир асудя тапылмаз, бишякк,
Щяр эцмцш бутада сафлансын эяряк.
Гуруда, дяниздя ким чякся зящмят,
Балыгдан дцрр алар, юкцздян сярвят
61
.
Эцмцш кцп, йа гызыл бир тешт истясян,
Ираг торпаьындан узаг эетмя сян
62
.
Рейдян Ъянд, Дещистан, Харязмя гядяр
Йохдур сел изиндян башга бир ясяр.
Бухаралы, эиляк, кцрд вя хязярли
Бир парча чюряйи тутмуш дюрд ялли.
Башга от эюйярмяз Мазандаранда,
Тиканлы гангаллар эюйярир онда.
Тяк ики шей чыхар Мазандарандан:
Бири див, о бири дивгылыг инсан.
Йашасын гялб ачан севимли Ираг,
Ондан шерин сяси уъалмыш анъаг.
Ятирли чичякляр атынъа Щиъаб,
О эцлдян Ирагда чякилир эцлаб.