470
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
Ей сянят гасиди, мяслящят будур,
Дцнйаны йел кими долашма, отур.
Ъаващир йонмаьа ал кяскин кясяр,
Сюз эялинляриня сач ноьул, шякяр.
Эювщяр газ Искяндяр мядянляриндян,
Эювщяри Искяндяр алаъаг сяндян.
Эювщяря мцштяри чыхар ъащандар,
Дцнйада тезликля диляйин парлар.
Гапына гиймятля эялся мцштяри,
Бурахма, сат она, гайтарма эери.
Дянизляр солтаны алса бир эювщяр,
Щяр даша бир эями ъаващир веряр.
Хязиня эизлятмя беля дяниздян,
Ондан дцрр алараг, ъаващир вер сян.
Ол доьру мийанчы, дцзялсин щяр иш,
Ортада ня кабаб йансын, ня дя шиш.
Хызрын сюзлярини ешидинъя мян,
Бейнимдя бир хяйал доьду йенидян.
Гялбимдя йер тутду, гябулдур, дейя,
Црякдян доьан сюз йатар цряйя.
Мяня бу саф юйцд ясяр единъя,
Инъийя дил ачдым инъядян-инъя.
Йаратмаг фикрийля йени “Шащнамя”,
Ачдым щяр шивядян бюйцк щянэамя.
О щейрят вериъи яфсанялярдян
Шащларын адына гитя чякиркян
Зещнимдя щяр эцзэц парлатдымса мян
Искяндяр хяйалы кечди юнцмдян.
Бош бахма сян буна, уъа шящрийар
Щям гылынъ вурандыр, щям дя таъидар.
Халг она тахт-таъ сащиби дейир,
Юлкяляр фятщ бюйцк ъащанэир.
Вязири щяким бир шяхс олдуьундан
Она да щикмятдян йазылды фярман.
Баханлар эюрцнъя ону динпярвяр,
Она да пейьямбяр ады вердиляр.
Билянляр якдийи цч тохумдан мян
Бир аьаъ якярям щям уъа, щям шян
63
.
Юнъя сюз ачарам падшащлыьындан,
Ъащанэирлийини едярям елан.
Щикмятля бязякли сюз йазарам мян,
Кющня тарихляри тазаларам мян.
Дюйярям гапыны пейьямбярлийя,
Танры да бяйянмиш “пейьямбяр” дейя.
Цч гапы тикдим, цч хязиня демяк,
Чякдим щяр гапыда айрыъа ямяк
64
.
Цч гапы, йа бу цч инъийля йеня
Тюкярям дцнйайа аьыр хязиня.
Вурарам еля рянэ, еля бир зивяр,
Бцтцн юлкялярдян ишыьы эяляр.
Дяфтярляр топладым инъидян парлаг,
Щайыфдыр цстцня чюксцн тоз, торпаг.
Бир дювлят сарайы эюстярин бары,
Вурум диварына бу нахышлары.
Бу нахышларымла дурдугъа дювран,
Гуртарын ону бу дцнйа тозундан.
Шеримля йарадым еля бир дастан,
Ябяди щяйата йаратсын имкан.
Адыны намямля едярям уъа,
Адыйла йашайым дцнйа дурунъа.
Бу тахтдан сазлайым еля отураг,
Онунчун олсун бир ябяди отаг.
Адына баьлайым еля нахышлар,
Дювран дювр етдикъя галсын бяргярар.
Зещниндян силмясин ону бу фяляк,
Йумасын, позмасын йаьыш вя кцляк.
Бу шяртля дцнйада тутунъа арам,
Башыны эцняшя, айа уъалтсам,
Мяня дя гурулсун еля бир дясэащ,
Башым юлчцсцндя верилсин кцлащ.
Ишыьы эцняшдян мцмкцндцр алмаг,
Бу ишдян кюлэянин йолу чох узаг.
Гарьайа эюйярчин олармы шикар,
Бу ову падшащын ял гушу овлар.
Низами ишидир инъя сюз дцзмяк,
Инъиляр йаратмаг она йарар тяк.
Вурар бу намяйя еля нахышлар,
Бу нахыш щяр гялбя ишыг баьышлар.
Достларын гялбиня нур дамар ондан,
Дцшмянин эюзцндян гачсын щяр заман.
Бцлбцлтяк ются дя дцшмянин сяси,
Гялбини дялян бир охдур тяняси.
Мян бу дастаныма вураркян бязяк,
Юз улу танрымдан истядим кюмяк.
Версин дастаныма язизлик, шющрят,
Язиз тутанлара эюстярим шяфгят.
Ачсын бу намямя еля гол-ганад,
О фалдан доьсун ян уьурлу щяйат.
Црякдян севинсин щяр бир охуйан,
Зювг алсын фикрими дяриндян дуйан.
Щяр гялби гырыьа йени ъан олсун.
Щяр аьыр дярдлийя ял тутан олсун.
Щяр хястя цряйя эюстярсин шяфгят,
Щяр баьлы гапыны ачсын бу сян ят.
Охумаг истярся аъиз бир няфяр,
Щагг олсун она бу дилякдя рящбяр.
Ялиня алса щяр цмидсиз кимся,
Щяр диляк, щяр цмид эцлсцн о шяхся.
Щяр диляк истядим, верди, чох шцкцр,
Юз уъа танрыма етдим тяшяккцр.
Бу намя мцбаряк олаъаг, бишякк.
Шащын мяълисиндя олса мцбаряк
65
.
НЦСРЯТЯДДИН ЯБУБЯКР ПАДШАЩЫН ТЯРИФИ
Йагута бянзяйян суйу, саги, дур,
Бу йагут йаьдыран гядящя долудур.
Бу сахсы ъама мей щяйат ахыдыр,