472
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
Йящяр гайышытяк йумшалар онлар.
Ики шяхс яминдир, сян гящр едяркян:
Бир сяня гул олан, бир бойун яйян.
Дцшмян цзр истяся сян баьышларсан,
Бу мятин ящдиня гул олмуш дювран.
Дцнйанын башына дюндц рузиэар,
Алты шащдан галмыш алты йадиэар.
Кяйцмярс падшащдан таъыдыр нишан,
Ъямшиддян бир гылынъ, тахт Фиридундан,
Ъамы Кейхосровдан галмыш йадиэар,
Улдузлар сиррини едяр ашикар.
Ян парлаг бир эцзэц, шяффаф бир эювщяр
Гурараг, йадиэар гоймуш Искяндяр.
Лялдян дцзцлян о парлаг цзцк,
Сцлейман мющрцйля чил-чыраг цзцк.
Сайдыьым алты шей мяхсусдур сана,
Адында алты щярф шащиддир буна
75
.
Сяндя бундан башга алты хислят вар.
Бунларла оларсан даим бяхтийар:
Биринъи - ачыгдыр хязинян щяр ан,
Истямясяляр дя едярсян ещсан.
Икинъи - кярямин щесаба эялмяз,
Щаггыны биляндян алмазсан явяз.
Цчцнъц - шяфгятля аларсан цряк,
Щяр заман мязлума едярсян кюмяк.
Дюрдцнъц - тахмысан эюйляря байраг,
Бир орду йенярсян тякликдя анъаг.
Бешинъи - эцнащкар олса пешиман.
Сучундан кечярсян онун щяр заман.
Алтынъы - мятиндир вердийин гярар,
Унудан дейилсян, эюзял вяфан вар.
Бязяйиндир сянин бу алты ъящят,
Сяндян айрылмасын бу алты хислят.
Ики тярлан эяряк юлкя гурмагда,
Хязиня йыьмагда, шикар вурмагда.
Ики илан эяряк сяня, онлардан:
Бири дювлят, бири хязня горуйан.
ПАДШАЩА ХИТАБ
Йедди эюй алтында, ей дцнйа шащы,
Бешинъи юлкянин сянсян пянащы
76
.
Ямриндя бу гядяр юлкя, шящяр вар,
Гапында сцтундур сарайлы шащлар.
Щяр эеъя эюйлярдя доланар гямяр,
Сянин чыраьына эялиб йаь тюкяр.
Эцняш дя башында таъы, щяр сящяр
Тахтынын юнцндя кюлялик едяр.
Сяня бу шащлыьы бяхш едян кимся
Вермишдир цряйин ня истямишся.
Шащлыг ет, верилмиш сяня юлкяляр,
Кюмяк ол, халглара ядалят эюстяр.
Чибин ганадыны гырмасын тярлан,
Фил дя гарышгайа вермясин зийан.
Аллаща мин шцкцр, мин шцкцр, ялбят,
Шащда йаздыьымдан чохдур ядалят.
Шащдан бир диляйим вар мяним анъаг,
Мяним дастаныма нязяр салараг,
Сюнцк бир яфсаня верярся артыг,
Цстцня ня кюлэя салсын, ня ишыг.
Раст эялся дальалы инъя, эювщяря,
Башымы уъалтсын уъа эюйляря.
Бу “Шяряфнамя”дя дцнйа сирриндян
Чох хязня ачары эизлятмишям мян.
Щяр кимин ялиндя олса бу ачар,
Бир чох хязиняляр, тилсимляр ачар,
О эизли хязняни ача билмяся,
Веряр гызыл ачар шянлик о шяхся
77
.
Билирсян, бу йарым йонулмуш эювщяр
Гойнунда эизлятмиш ня хязиняляр?
Бу эювщяр йонмаьым сянинля шяндир,
Афярин демяйим сяня сяндяндир.
Аьыл ки, эюйляри ендиряр йеря,
Афярин сюйляр бу афяринляря.
Шащдан алынмышдыр беля бир ямр:
“
Адыма бир нахыш баьла, ей шаир!”
Шащын сюзляриндян илщам алараг,
Аьыла, шцура бярк сарылараг,
Вурум бу эялиня еля йарашыг,
Шащын мяълисини бцрцсцн ишыг!
Она бу шух эялин олсун бир кяниз,
Мяълисдя, дцнйада тутулсун язиз.
Дцнйаны парладан чыраг ня гядяр
Йахыны, узаьы нуриля бязяр.
Дцнйаны парлатсын шащын эцл баьы,
Эцндцз мяшял олсун, эеъя чыраьы.
Аьзы гарьа кими ъырылсын эяряк,
Йансын дцшмян дили чыраг дилитяк.
Уъа дювлят кими гонсун ейвана,
Низами афярин охусун сана.
ДАСТАНЫН ХЦЛАСЯСИ ВЯ ИСКЯНДЯРИН
ЪАЩАНЭИРЛИК ТАРИХИ
Саги, эял рущуму шянлядян мей вер!
Хумары атмаьа сящяркян щей вер!
Бу сящяр шярабы кювсяря дяйяр,
Щалалдыр ичсям о мящшяря гядяр.
Йахшыйла, йаманла долмуш рузиэар,
О йахшы-йамандан бойнунда чох вар.
Щяр эеъя, эцндцз бу нилиэун пярдя
Мин фитня, мин ойун ачар щяр йердя.
Мяндян дя бир ойун баш верся, инан,
Ону да доьурмуш бу кющня дювран.
Хяйалтяк инъялдим чярх щийлясиндян,
Неъя ойнамайым хяйал иля мян?
Истяйим: пярдяни бцтцн бошалтмаг,
Бир ъаду хяйалы ишлятмяк анъаг.