493
ИСKЯНДЯРНАМЯ
О бунун дюшцнц ъайнагла дяляр.
Искяндяр ат сцрдц онлара сары,
Нязярдян кечиртди ики шикары.
Бир щесаб эютцрдц бу чарпышмадан,
Онлардан эюзцнц алмады бир ан.
Кякликляр чарпышыр еля щиддятля,
Горхмайыр падшащы эюряркян беля.
Шащ дцшцб щейрятя, арады тядбир:
“
Гушларын башында бу сювда нядир?”
Бирини фал вурду уъа адына,
Бяхтинин фалыны баьлады она.
О бири кяклийя ад гойду Дара,
Нятиъя алмагчын бахды онлара.
Гушларын вурушу еляди шиддят,
Кин иля чарпышды узун бир мцддят.
Искяндяр фалыны дашыйан кяклик
Дараны еняряк эюстярди мярдлик.
Искяндяр эюрцнъя беля шян щалы,
Зяфяря йозду бу уьурлу фалы.
Галиб кяклик ганад чалды хураман,
Язилян кяклийин учду йанындан,
Гайайа гонмаьа тапмамыш маъал
Кяклийин цстцнц алды бир гартал.
Цзяряк башыны юлдцрдц гушу,
Пяришан олду шащ, даьылды щушу.
Фал олан кяклийин шян учмасындан
Гялбиндян силинди горху вя думан.
Билди ки, талейи она йар олар,
Дараны язяряк бяхтийар олар.
Лакин бяхтявярлик чох узун сцрмяз,
О да бу дюврандан бир вяфа эюрмяз.
Ешитдим, о йердя уъа даь варды,
Онда эюй шювкятли гювси таь варды.
О даьдан щяр кимся бир диляк истяр,
Сирриндян щаман даь верярди хябяр.
О сирли гайадан уъалар бир сяс,
Санки юз бяхтиля эюрцшяр щяр кяс.
Билиъи бир кяся деди щюкмцран:
Бир хябяр сорушсан о уъа даьдан.
Ня гядяр ган ахар - сорушсун ону,
Ня олур падшащын бяхтинин сону.
О даьдан сорушду фал цчцн эедян:
“
Ня олур нятиъя, бир хябяр вер сян
Дцнйаны алаъаг бюйцк Искяндяр?
Дараны язяряк чалаъаг зяфяр?”
Сяслянди ясрарлы гайа ашикар,
Сюйлянян сюзляри ейляди тякрар.
О фалдан гейсярин ъошду цряйи,
Фал онун даь кими олду кюмяйи.
Кядяри силинди, чох шян эюрцндц,
О даьдан, тяпядян сарайа дюндц.
Чямян ортасында уъа сярвтяк
Отурду мяълисдя тядбир тюкяряк.
Эяляъяк ишиндян сюз ачды гейсяр,
Сцлщмц йа савашмы чох файда веряр?
“
Дцнйалар пянащы олса пянащым
Фяляйя уъалар гызыл кцлащым.
Бу сялям йейяня хяраъмы вермяк?
Алчаглыг дейилми бу иш, ня демяк!
Дарайа ня цчцн эетсин хяраъым?
Овдан яскикмидир, хязиням, таъым?
Онда таъ, мяндя дя кяскин гылынъ вар,
Гылынъла алыныр бцтцн бу таълар.
Цстцмя эятирся гошун щяр йандан,
Мяня дя кюмякдир о бюйцк йяздан.
Танрынын кюмяйи мяня тясялли,
Ордумса щямряйдир, щяр кяся бялли.
Бирликдян йараныб зяфяр дюйцшдя,
Достларын бирлийи эяряк бу ишдя.
Ики гялб бир олса даьы парчалар,
Бюйцк бир кцтляни едяр тармар.
Бяхтимин эцъцйля гярар вердим мян,
Тяхт алым, таъ алым залим дцшмяндян.
Дарайа ялалты олмаг ня демяк?
Ня цчцн Дарайа хяраъ эюндярмяк?
Иэидляр, сюйляйин, фикриниз нядир?
Бу дюйцш щаггында эюстярин тядбир.
Дарамы щаглыдыр, сюйляйин, артыг?
Шярщ един, вардырса бурда гаранлыг!”
Бу ишин сонуну дуйан щяр няфяр
Йенидян баш яйиб шаща дедиляр:
“
Ня гядяр сейр едир улдузлар, эюйляр,
Онларла щямащянэ олур дюрд эювщяр,
Вцъудун дцнйайа олсун бир чыраг,
Олсун шащын цзц айдан да парлаг.
Сяндядир билийин гцввяти, сяндя,
Хилгятин бяхтийар шювкяти сяндя.
Щара сащиб олсан сян, ей таъидар,
Сачдыьын тохумлар версин эюзял бар.
Инди ки, истярсян биздян мяслящят,
Биз йери эялдикъя верярик ялбят.
Шцбщясиз, чарпышма олаъаг тез-эеъ,
Анъаг бу дюйцшдя тялясмя сян щеч.
Сян отур, гой Дара щярб ачсын сана,
Гылынъын о заман галхсын дцшмана.
Сяня анъаг гылынъ ойнатмаг йетяр,
Дцшмянин гылынъы вя башы эедяр.
Бир марал асланла чыхды мейдана,
Юзц йер тямизляр зяиф гурбана.
Ишрятдир Даранын иши, ойуну,
Цстцня эялмякдя ган чякир ону.
Орду бяслямякдя артыгсан ондан,
Зяифдян алыныр хяраъ щяр заман.
Сянин шябхунуну зянъиляр билир,
Онун сейрянэащы щярямханядир.
О бир кин бясляйир, сян дин бяслярсян,
Сян бир фириштясян, о бир Ящримян.
Сян гылынъ вурансан, о гядящ тутан,