504
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
Юз силлян тохунар юз йанаьына,
Балтаны вурарсан юз айаьына.
Эянълик гцруруйла шашмаг ябясдир,
Гямянля бойнуну гашыма, бясдир!
Гылынъым тяк сяня ачмамыш ойун,
Сайсыз дик башлардан гопармыш бойун.
Мянимля мунисдир шащларын бахты,
Ъямшидин яклили, Кавусун тахты.
Бярклийи чякмякля дямир, поладам,
Руйинтяндир мяним шющрятли бабам.
Йаьышдан горхармы гоъаман гурдлар?
Онларын ипяк йох, дяри кцркц вар.
Бяхтийар кимсянин алынмаз бахты,
Сатын алмаг олмаз таъ иля тахтын.
Исфяндийар кючмцш дцнйадан яэяр.
Нясябин йетишяр Бящмяня гядяр.
Бящмян дя шащлыьы атдыьы заман
Дцнйайа мян олдум бюйцк щюкмцран.
Мяндядир Бящмянин аслан цряйи,
Щям Исфяндийарын полад биляйи.
Онлардан йадиэар бу эцн мяням, мян!
Зорда Исфяндийар, црякдя Бящмян!
Кяйан няслиндяням, мян йенилмярям.
Башгалар ялалты, тяк ясил мяням!
Бюйцк сящв етмисян мяни юлчяркян,
Бящмян гцввятийля юлчмямишсян сян.
Бабамын мцлкцнцн сащибийям мян,
Эял юз сащибиня цсйан етмя сян.
Тутдуьун ишлярдян тез ол пешиман,
Дцшцн ки, бир файда вермяз сонрадан!
Чох иэид олсан да, гызышма анъаг.
Асланын изиня, эял басма айаг!
Эял етмя габалыт, щялим ол, йумшал!
Ойнатма йеримдян, юз йериндя гал!
Йурдуну таларам, кини тярпятсян,
Юлкяляр верярям бир риъа етсян.
Даь кими аьырам, мятанятлийям,
Щюкмцмдя амансыз, щям дя гятийям.
Сян мяни-тярпятмя, тярпяняр дцнйа,
Бир кяря демишям, дедим бир даща!”
Дара мяктубуну шаща охуйан
Кяскин сюзлярини единъя бяйан,
Искяндяр ямр етди: “Ойнасын ялин!
Она бир ъаваб йаз бундан да кяскин.”
Катиби гялямля эюстярди щцняр,
Мяктубу бязяди щяр чешид эювщяр.
Йазды бу мяктубу еля сянятля,
Фялякляр ялини юпдц щюрмятля.
Дяйярли мяктубун башы гапанды,
Намяни алараг гасид йолланды.
Даранын катиби мяктубу ачды,
Щяр рянэин нцктядян йцз эювщяр сачды.
Охуйуб эюрдц ки, эювщярдир щяр сюз,
Дцздцйц дцрлярдян айрылмайыр эюз.
ДАРАНЫН МЯКТУБУНА
ИСКЯНДЯРИН ЪАВАБЫ
“
Анарам танрыны, щагг гцдрятини,
Торпагдан йарадыр щяр эюйяртини,
Бу уъа эюйляря цлвиййят сачан,
Аьыллы кимсянин эюзцнц ачан,
Дцнйаны йарадан щяр шейдян гяни,
Кимсясиз кимсянин кюмяк едяни,
Дцнйайа инсанла верди йарашыг,
Эюйляри йерляря баьлады артыг.
Суйун гылынъына йер олду гылаф,
Эцняш чешмяситяк парлатды шяффаф.
Бяндяликдян узаг о пярвярдиэар,
Онда ня позулмаг, ня гоъалмаг вар.
Она шащиддир щяр эюзя эюрцнян,
Варлыглар щиссядир онун мцлкцндян.
Щяр варлыг исбата мющкям бир дялил,
Дцнйада бир шейя о мющтаъ дейил.
Бир шейи йаратмаг истярсян, ялбят,
Сяня дя, мяня дя эярякдир алят.
О щяр шей йарадыр, лакин алятсиз,
Идрака бу аьлын эцъц йох щярэиз.
Щяр аьыл танрыдан юйрянир билик,
Црякляр тилсимдир, едяр бяндялик.
Щюкмц, щикмятийля долудур ъащан,
Щюкмдя ашкардыр, щикмятдя нищан.
Бу садя сящрадан учушан рущлар
Ондан эялмиш, йеня она гайыдар.
Щяр гялбя, щяр эюзя ондандыр ишыг,
Мяня дя, сяня дя о верди шащлыг.
Щяр варлыг, щяр йохлуг онун щюкмцндя,
О улу танрыдыр, бир кичик бяндя.
Бяхшиши бол олан бу пярвярдиэар
Яъябми мяни дя ется таъидар?
Сюйля, ей шящрийар, ей бяхти уъа,
Анандан чатдынмы бу тахта, таъа?
Сяня дя шащлыьы вермиш йарадан,
Щяр верян шейляря бахма уъадан,
Немятя хор бахмаг олмаз, таъидар!
Хор бахан бяндяни севмяз бир диндар.
Дцнйада сярхош да, щушйар да олсан,
Ямриндян бойнуну гачырма бир ан.
Пянащым олурса о пярвярдиэар,
Яъябми мяни дя ется таъидар?
Бюйцклцк етмяйи баъаррам мян дя,
Гылынъ ойнадарам аслан юнцндя.
Гылынъла тяхтц таъ ала билярям,
Айы да кямяндя сала билярям.
Ъямшид тарихини оху бир даща,
О айы эюр неъя удду яждаща
137
.
Щаман яждащайа сонра Фиридун
Яждаща эцъцйля ачды ня ойун?!
138
Анд олсун йер-эюйц гуран танрыйа