515
ИСKЯНДЯРНАМЯ
Дахмайа гоймагчын олсун щазырлыг!
Эцнбяди даш гала, тахты гызылдан
Гайрылды она бир мцяййян мякан.
Тцрбяси битинъя битди щяр зящмят,
Дара зящмятиндян олдулар ращят.
Бядян гяфясиндя ня гядяр ъан вар,
Еля бир иэидя щюрмят вар, шан вар,
Бядяндян чыхынъа дяйярли ъювщяр,
Она юз гадыны арха чевиряр.
Горхунъ бир кцлякдян сюнярся чыраг,
Ня фярги, кюшк олсун йери, йа торпаг.
Эюйдя ол, йердя ол, фярги йох бунун,
Торпагсан, йеня дя торпагдыр сонун.
Шор судан торпаьа дцшярся балыг,
Юлцнъя гарынъа йемидир артыг.
Дцнйа кечидинин гайдасы будур,
Эялдинся дайанма, кючмяк доьрудур.
Бирини уъалдар, атар ортайа,
Бириня “мяълисдян галх” дейяр дцнйа.
Эюй эцнбяз алтында эял гурма бцсат,
Кящряба гялядя йарамаз нишат!
157
Цзцнц кящряба кими саралдар,
Ялбясян лаъивярд бир рянэя чалар
158
.
Асланлар шящриня дцшян бир ъейран
Горхунъ бир юлцмц эюзляр щяр заман.
Кючмяйя гуш кими ганад ач эюйя,
Шярабла мяст олма “шян йердир” дейя.
Илдырымтяк шыьы, бу дцнйаны йах,
Анъаг бу дцнйада дурма, ол узаг!
Пярваня, сямяндяр “од” дейя эедяр,
Бириси йорьалар, бири имякляр.
Арпанын йериня чюп йеди ешшяк,
Юлдц сащиби дя ешшяк юлянтяк.
Бир дювлят шащыдыр, йа шащ дювляти,
Бир зящмят йолудур вя йол зящмяти.
Ким билир бу кющня, бу гоъа дцнйа
Няляр эизлятмишдир маьарасында.
Кющня бир чувалдыр бу гат-гат торпаг,
Хязиня севмяйир сяс-кцй гопармаг.
Щяр йени кисядя гызыл сяс веряр,
Йени кцп долдугъа хош няфяс веряр.
Ким билир бу дивляр йурдуна дювран
Ня тарих йазмышдыр йахшы, йамандан?
Ня агил кяслярля ойнамыш ойун?
Ня дикбаш кяслярдян гопармыш бойун?
Бу фяляк сянинля дейилдир ъанбир,
Тикдийи либаслар ики рянэлидир.
Эащ сяни фириштя кими йцксялдир,
Эащ баьлар голуну дивлярля ялбир.
Сяни бир чюрякля анмаз эеъяляр,
Бир гоьал баьышлар эюйя щяр сящяр.
Бу йедди дяйирман башында нечин
Бойнуну бцкцрсян бир арпа цчцн?
Хызртяк беля бир рузини эял ат,
Сцд, хурма ня эяряк, вар аби-щяйат!
Бу вящши, йыртыъы, дивхислят инсан
Сямими дост дейил, узаг ол ондан!
Щяр марал овчунун зцлмцндян гачар,
Йыртыъы вящшидир щяля инсанлар.
Чюлдя шух бир ъейран дцшмяйир яля.
Инсандан сыьыныр даьа, кющцля.
Аслан ки, орманда етмишдир мяскян,
Горхараг эизлянмиш инсан шяриндян.
Инсанда инсанлыг юляндян бяри
Итмиш инсанлыьын парлаг эювщяри.
Инсанлыг нягшини охусан бир-бир,
Билярсян буэцнкц инсанлыг нядир.
Бябяйин гапаьы нечин гарадыр?
Инсанлыг юлмцшдцр, матям сахлайыр.
Низами, сусмаьа адят ет, анъаг,
Дейилмяз сюзляри данышма, бурах!
Сян дя кяс сясини, данышма даща,
Йат, йа да памбыгла гулаьын тыха!
Лаъивярд фялякдян ибрят ал бары.
Ал иля алдыр бу, сарыйла сары.
Йцз рянэя бойанар эеъяляр бахсан.
Бащартяк эцндцзя гурар эцлцстан.
Эцняшдян бир чешмя доьунъа сящяр,
О да бир чешмянин рянэиня эиряр.
ИСКЯНДЯРИН ИРАН БАШЧЫЛАРЫ ИЛЯ
ЯЩД-ПЕЙМАН БАЬЛАМАСЫ
О мейня ганыны, ей саги, тез дур,
Од алмыш хяз кими бейнимя долдур!
Етсин мей юзцмц унудан кими,
Ики мяьз йаратсын мяня дан кими
159
.
Ей дювлят, щардасан, мяни севиндир,
Мещди гапысында тахтыны ендир
160
.
Мещди щцзуруна ендийин заман
Бир салам эятир о, уъа дярэащдан.
Бу дювлят онунчун сяня вермиш бахт
Ки, тяндян йарашыг тапсын таъц тахт.
Сянинля инсанын цзц парылдар,
Бу дцнйа тикмямиш сян кими палтар.
Танрынын адыйла доьан пейкярсян,
Эювщярляр ичиндя ващид эювщярсян.
Ялиня ъилову тапшырмаг олур,
Биздяндир щяр зяфяр, сян мярданя дур!
Эюстяр ки, щардадыр гапын, базарын
Ки, олум щяр заман мян тялябкарын.
Билирям, ей дювлят, тутмушам сораг,
Гапындыр шящрийар гапысы анъаг.
Щяр йердя олсан да едярям хидмят,
Щяр заман бяслярям сямими щюрмят.
Одур ки, сюйляйир аьыллы бир яр:
-
Бу эювщяр сатана дювлятдир эювщяр.
Доьрудур, беля бир эювщяри яля