521
ИСKЯНДЯРНАМЯ
Фишянэтяк аьзындан атяш савырыр.
Щяр иэид кечирся онун йанындан,
Юлдцрцр йа удур, вермяйир аман.”
Бу эизлин сирридян шащ фикря далды,
Вязирдян беля бир мяслящят алды:
-
Бу эизли ясрары Бялинас билир,
Тилсимя танышдыр, тюкяр бир тядбир.
Бялинасы тапды, сорду Искяндяр:
Бу ъаду ня иля яслиня дюняр?”
Деди: “Яждащаны, бюйцк таъидар,
Йалныз бир яфсунчу едяр ашикар.
Бу сирри ачмаьа олса буйруьун
Башыны кямяндя саларам онун”.
Деди: “Щийляэярдир бу гялби гара.
Мцмкцнся, дурма, ет бу ишя чара.”
Бялинас эетди тез атяшкядяйя,
Эюрдц бир яждаща баш чякмиш эюйя.
Яждаща эюрцнъя эялир Бялинас,
Билди ки, шцшяни гыраъаг алмас
170
.
Мин ойун чыхарды о сащир ъаду,
Йцз инсан алдадан Щийляляр гурду.
Онларын тясири олмады, йеня
Чарясиз гайытды кющня сещриня.
Ъадунун яфсуну етмяся ясяр,
Яфсунчу йеня юз сещриня дюняр.
Бялинас щцнярляр эюстярди о эцн,
Ъадунун сещрини баьлады бцтцн.
Инсана талейи эцлдцйц заман
Ъадуэяр дя йаха гуртармаз ондан.
Атды яждащанын цстцня “ясдаб”
Су юнцндя атяш эятирярми таб?
Баьлады голуну бир щийля иля,
Баша чыхды гызын гурдуьу щийля.
Гыз эюрдц Бялинас щцнярляр сачды,
Ъаду щийлясиндян дцйцмц ачды.
Торпаьа дцшяряк гопарды фяьан.
Падшащын ядлиндян диляди аман.
Бялинас эюрцнъя о ай цзцнц,
Бир севда хцлйасы тутду эюзцнц.
Эюзял ъадуэяря о верди аман,
Хилас етди ону овсунчулардан.
Ямр еляди, дярщал од йандырдылар,
Атяшкядя йанды - олду тарц мар.
О пяри цзлцнц эютцрдц шаща,
Деди: “Бах, бу айдыр гара яждаща.
Аьыллы гадынлар биликляр гурмуш,
Чархын гулаьыны яфсунла бурмуш.
Гуйуну чыхарыр йерин тякиндян,
Айы йеря салар юз фяляйиндян.
Зцщялин цзцндян гараны атар,
Щяр гара телиндян чякяр бир щасар.
Севимли эюзялдир, йох она бядял,
Пяри дя доьмамыш беля бир эюзял.
Мцшк иля сачынын уъуну бурмуш,
Эцняшин бойнуну кямяндя вурмуш.
Сянин талейинля кясдим йолуну,
Айырдым шющрятдян, щюрмятдян ону.
Гыз галды чарясиз, диляди аман,
Мяни, падишащым, айырма бундан.
Шаща хош эялирся бу эюйярчиним,
Олсун щям ханымым, щям баъым мяним.”
Севимли цзцнц эюрдц Искяндяр,
Бязякли бир айдыр, о пяри дилбяр.
Сюйляди: “Бу сянин щаггындыр, йалныз
Сянин гядящиндян мей ичсин бу гыз.
Севсян дя рянэиня алданма ялбят,
Онун щийлясиндян елямя гяфлят.
Кящряба олса да ягряб гуйруьу,
Йеня дя ягрябдир, зящярлидир бу.”
Бялинас тяшяккцр едяряк она,
Цзцнц сцртяряк йолун тозуна,
Гадынымдыр” дейя, евиня алды.
О эюзял чохунун гялбини чалды.
О гыздан чох ъаду юйрянмишди бу,
Онунчун дейилди “Бялинас-ъаду”.
Яфсунчу, мцняъъим, ким олурсан ол,
Юлцмя баьлайа билярсянми йол?
ИСКЯНДЯРИН ИСФАЩАНДА ДАРАНЫН
ГЫЗЫ РЮВШЯНЯЙИ АЛМАСЫ
О ъяннят суйундан, ей саги, тез дур,
Атяшля йоьрулмуш гядящи долдур!
Ялими чыхарма о судан, оддан,
О су вя атяшля мяням исланан.
Боранлы гышларда одур бяхтийар.
Гаршыда мангалы, гушу, мейи вар,
Еля бир нар мямя кечиря яля,
Баьчада нарлара салыр вялвяля.
Бащара чатынъа нар фиданындан
Нар суйу ахтарар, нар алар ондан.
Бир заман дяриндян нязяр салынъа,
Эюряр щяр будагда эцлцр йцз гонча.
Ъяннятдян бир эушя кясилмиш ъащан,
Няшяляр, севинъляр сачмада щяр йан.
Ялиндя эюзялин сачлары йеня
Саллана-саллана чыхар чямяня.
Шякяр чешмясини чичякля бязяр,
Дцнйада бир заман шадлыгла эязяр.
Шащлар дяфтярини йазан усталар
Тарих бешийини беля йырьалар:
Исфащан шящриндя сакин олду шащ,
Башындан эюйляря уъалды кцлащ.
Ики эцн няшяйя далды Искяндяр,
Дара мишкусундан тутунъа хябяр
171
.
Кяйан айинийля хялятляр сачды,
Дцз йедди хязиня аьзыны ачды.
Румун, Мисрин, Чинин гумашларындан