523
ИСKЯНДЯРНАМЯ
Дяйярли зинятляр йыьды щюкмцран.
Шащлара йарашан дяйярли палтар
Вцъуду тязяляр, цряйи охшар.
Зяр иля ишлянмиш гумашлар, хязляр
Эейяня истилик, мящяббят веряр.
Чох бойун баьлары - халис эювщярдян,
Бундан башга щядсиз зярдян, зивярдян,
Мющрц ачылмамыш мцшк иля янбяр,
Ян инъя дяридян няфис эейимляр, -
Шащын мишкусуна эюндярди дярщал,
Матям палтарлары дюнцб олду ал.
Фирузяни мяръани рянэиня салды,
Матям лаъивярди гызыл рянэ алды.
Вурду гара даша гызылдан зивяр,
Мящякдя гызылы сынамаг истяр.
Дара шябистаны матями атды.
Бянювшя йериня ал эцл йаратды.
О баьа няшяли йарашыг верди,
Севимли чющряйя бир ишыг верди.
Цч, дюрд эцн сябр иля олду чох дямсаз,
О бащар гюнчяси ачылсын бир аз.
Эялинляр бязяйя алышыб дурсун.
Башына ян инъя бязякляр вурсун.
Севэини црякдян алсын димаьа.
Цзцнц чевирсин ишыг - чыраьа.
Билди ки, матямдян галмамышдыр из,
Йенэини матямдян еляди тямиз.
Аьыллы вязиря деди: “Дурма, эет,
Аддымы, дилини, баъар, эениш ет!
Мишкуйа эедяряк мяндян вер хябяр,
Эялмиш бир иш цчцн бура Искяндяр.
О Дара нясябли, айцзлцнц мян
Эюрмякля шадланым, гялбим олсун шян.
Шух шябистанына чякярям щасар.
Ямримля уъалар кянизляр, гызлар.
Гызылдан шащаня бир тяхти-ряван,
Бязяйи фирузя, инъи вя мяръан,
Эютцр о назянин мцшкин дилбяря.
Эюй хураман олуб енсин йерляря.
Йел ганадлы атлар, зярнишан йящяр
Апар, минсин ону гялбян севянляр”.
Билиъи вязиря шаЩ верди тядбир,
О ямри йериня йетирди вязир.
Даранын хцсуси евиня эетди,
Евдя оланларла хош ряфтар етди.
Дара сарайына эетдийи заман
Санки булаг ахыр ъяннят баьындан.
Щурийля допдолу бир ъяннят эюрдц,
Алданды, алдадан йцз афят эюрдц.
Алма цзлц гызла ойнайар, эцляр.
Санки алма иля ойнар бир няфяр.
Падшащдан юнъя бир салам сюйляди.
Йашынан кясляря пяйам сюйляди:
Шащаня мцшкуйа шащдан нур ахсын.
Ортадан икилик бцсбцтцн галхсын.
Бир хята ишляди азьын замана,
Узатды ялини бу ханимана.
Ортада бюйцк бир итки вар, бялли,
Бу ишдя олмамыш падшащын яли.
Нящайят, мяндя бир беля арзу вар
Ки, цмидсиз ондан олсун цмидвар.
Бу евдя хошбяхтлик гураъагдыр шащ,
Юз бюйцклцйцндя дураъагдыр шащ.
Даранын фярманы юз зякасиля,
Эялибдир гощумлуг тямяннасиля.
Шювкятли падшащын истяйи будур:
Исмят пярдясиндя парлайан о нур
Олсун шящрийарын ишыг цлкяри,
Таъынын Рювшяняк олсун эювщяри.
Эюзляри нурлансын бу ишыг цздян,
Кюшкцнц бу эцлдян етсин бир эцлшян.
Бу ишя Дарайла баьламыш пейман,
Ай цчцн эюндярмиш бир тяхти-ряван.
Йалныз бу мягсядля уъа таъидар
Ат чапмыш, бу йердя тутмушдур гярар.
Бир гыфыл вурмуш щяр сюйляйян диля,
Шащ юзц эялмишдир бу мягсяд иля.
Миндирин тахта о пяри пейкяри,
Иши тез битирин, дурмайын эери!”
Елчийя тяръцман беля сюйляди:
Шащын кюлэясиндя йаша ябяди!
Бу евя уъа шащ няслиндян йарар,
Йел иля эяляни йел дя совурар.
Гызылдан йазылсын эяряк бу сюзляр:
Чарвадар якяни дявячи бичяр.”
172
Тахтынын эушяси бир таъдыр бизя,
Тахтынын айаьы мераъдыр бизя.
Кянизтяк алса да, алсын, биз няйик,
Гадын едяъякся, етсин, бяндяйик.
Ямриндян бойнуну гачыран кимдир?
Щяр ямри бир гызыл ачар кимидир.
Бу иши едярся уъа таъидар,
Рювшяняк башыны эюйя уъалдар.
Падшаща вармаьа гялбимиздир шян,
Дцнйайа эялмишик шащлар няслиндян.
Щяр заман истяся бюйцк шящрийар,
Бирляшмяк истяйи тутунъа гярар,
Айини йериня йетириб даща,
Шадлыгла эялярик уъа дярэаща.”
Сарайа дюндц бу хябярля вязир,
Гярары падшаща анлатды бир-бир.
Шащын севинъиндян парлады цзц,
Инсаны овлармыш инсанын сюзц.
Щяр ъаваб гулагда гопарса губар,
Динляйян црякдя кядяр доьурар.
Талейи она йар олан заманда,
Бахышлар вцсала долан заманда
Аталар рясмийля уъа таъидар