524
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
Ейляди юзцня Рювшяняйи йар.
Кяйан рясминя дя риайят етди,
Црякдян чох щюрмят, мящяббят етди,
Шянлянсин дейя бу юмрцнцн баьы
Кябиня йазылды Иран торпаьы.
Ямр етди: чирмянсин иш баъаранлар.
Бязянсин, дцзянсин щяр кцчя, базар
Рум иля Харязмин ипяклярийля,
Юлкяляр бязянсин бязяклярийля.
Падшащын истяйи кими Исфащан
Ипякля, эювщярля бязянди ялван.
Гапылар, баъалар, дамлар, кцчяляр
Эюзял халчалардан алдылар зивяр.
Байраглар дикялди уъа эюйляря,
Бу дцнйа алды бир башга мянзяря.
Щяр кцчя башында чадыр гурулду,
Ишлярин эедиши башга тювр олду.
Щяр чарсу башында мцтрцбляр ойнар,
Отурмуш ханяндя, чальы чаланлар.
Чальыдан щярарят эялинъя уъа,
Дцшмяни уд кими салырды ода.
Зиндяруд нящриндян Хузаня гядяр
Чальынын сясиндян ъанланды йерляр.
Шяраб бир чай кими ахыб эедирди,
Мамишан додаьы ону дишлярди.
Исфащан эцлляри ятир сачырды,
Тяразын мцшки дя аьыз ачырды.
Тойа ал чичякляр сяпирди шяфяг,
Шякярдян ай, эцняш долдурмуш тябяг.
Санки бир сарайдыр тикмиш шякярдян,
Бир эцнбяд уъалтмыш ал чичяклярдян.
Дябдябя, шювкятдян ъошмушду щяр йан,
Ятрафа ъан верир чалан, охуйан.
Гаралты инъя бир гумаш эейинъя
Мцшк иля, ай иля бязянди эеъя.
Эюйдя ай парлаг бир сядяфя бянзяр,
Кярх яттары она сяпярди янбяр.
О мцшкин сачлы ай шаща ярмаьан
Гянд, бадам дцзялтди эюздян, додагдан.
Онлары эюндярди шащ мишкусуна,
Лайигдир мцшк иля мащ мишкусуна.
Ал эцняш о сящяр шяфяг сюкяркян
Чыхды бир эялинтяк инъя ипякдян.
Чырпынды шащ гялби эялин ешгийля,
Санки рус зянэидир салмыш вялвяля.
Чальыдан, шярабдан гурду бир ишрят,
Утанды, гибтядян тяр тюкдц ъяннят.
Достларла ичяркян артыр фярящи,
Шярабдан дюнцрдц башы, гядящи.
О гядяр хязиня бяхш етди о эцн,
Йер ону чякмякдян олурду дцшэцн.
Эеъя ал эцняшдян дцйцмц дялди,
Шяфягин ялиня бир ягиг эялди.
Ону да удду Бусящаг фирузя,
Бусящаглара бах, илишди сюзя
173
.
Вцсала йетишмяк цчцн Искяндяр
О мцшкин мишкуйа эюндярди хябяр,
Рювшяняк олсун бир ишыглы чыраг,
Эялсин, гядяминдян зинят алсын баь.
Деди Рювшяняйя севимли ана:
Эедирсян Искяндяр шащын йанына.
Гиймятли йагутсан Искяндяр цчцн,
Бир инъи эювщярля бирляшсин бу эцн.
Бу дювлят ягдиня бир арха веряк,
Йеня дя юлкядя падшащлыг сцряк.
Ямриндян йарамаз бойун гачырмаг,
Сяня бу Рум шащы лайигдир анъаг.
Сачындан хидмятя баьларсан кямяр,
Талейи сяня дя сяадят веряр.
Ондан башга щяр кяс адыны чякяр.
Сачынтяк башлары кямяря дяйяр
174
.
Гулаьында гызыл щалга дашысан,
Гапы щалгасыдыр онсуз бу щалган.
Ряфтар ет ки, одур бу эцндя Дара,
Даратяк бизимля едяр мцдара”.
Ананы динляркян о севимли гыз
Щяйадан тяр тюкдц, баш яйди йалныз.
Сарайа щярякят язмийля дурду,
Ай кими гызылдан тахта отурду.
Алдылар падшаща мяхсус эярдяйя,
Щяр тяряф сарылды ипяк пярдяйя.
Искяндяр сяхавят ялини ачды,
Мяълисин эюзцня бир щейрят сачды.
Шащдан щядйя алды хидмятчи, дайя,
Гызылдан эювщярдян верди щядиййя.
Йабанчы кяслярдян бошалды сарай,
Бир йеря топланды эцняш иля ай.
Мещрибан анасы эялди иряли,
Дянизя тапшырды инъя эювщяри:
О уъа падшащлар няслиндян нишан
Йалныз бу бой атмыш сярвдир галан.
Мян она демирям гиймятли эювщяр,
Йа да ки, яриня адлы-санлы яр.
Атасыз галмышдыр, дярдя салынмыш,
Йетимдир, ялиндян мцлкц алынмыш.
Яманят тапшырдым сяня бир чичяк,
Бир сян бил, бир яглин, бир дя эяляъяк”.
Шащ гябул едяряк йанашды она,
Йолдашлыг таъыны гойду башына.
Шцмшада тай олду бязякли сцсян,
Севимли бир сярвя йурд олду чямян.
О эювщяр лялиндян уъа Искяндяр
Башлады алмаьа дяйярли эювщяр.
Эюрдц бир пяридир севимли дилбяр,
Пярястиш етмядя она пяриляр.
Ъанлы бир сярв иди, хурмадыр бары,
Шякяря дадымлыг верир эюфтары.
Фцсункар эюзляри кяскин, ъан алан,