539
ИСKЯНДЯРНАМЯ
Кцркчцнцн зящмятя артмыш щявяси.
Маралын кюк буду буздан горхараг,
Аслан саьрысыны етмишди сыьнаг.
Бузламыш ъейранын кабаблыг буду
Суларын баьрына щей дуз вурурду
194
.
Булудлар о гядяр сых кафур сачмыш,
Чинарын голлары аь чичяк ачмыш
195
.
Бянювшя гюнчяси тумуръуг икян
Бащар йарпаьытяк гар эялир эюйдян.
Олмуш эцл аьаъы йелдян щамиля,
Гарныны долдурмуш чичякляр иля.
Аьзыны ачмадан бузлу нящрляр,
Отларын додаьы сцд ятри веряр.
Йадлардан эцл цзя пярдя чякяли,
Бцлбцлцн тяблини йыртмыш дан йели.
Бцлбцлтяк бардаглар эялмиш фярящя,
Кякликтяк аьзындан дцшмяз гящгящя.
Ичянлярин цзц мейдян алыб рянэ
Гызармыш, тярлямиш эцл йарпаьытяк.
Искяндяр ямр етди: “Шянлик ешгиня
Мяълисдя бир алов парласын йеня.”
Йенидян йарашыг, бязяк вурулду,
Ъяннятя бянзяр бир мяълис гурулду.
Мяълисдя эцл кими бир атяш йаныр,
Гибтядян эцллярин гялби даьланыр.
Одлу тикан тутмуш ялдя сары эцл,
Бу, Зярдцшт одунун тиканы дейил.
О мцшкин кюмцрдян ахан шюляляр
Дашлара якс едян эювщяря бянзяр.
Гара рянэ кюмцрляр ки, аловланыр
Хязиня цстцндя йатан иландыр.
Йа гоъа инсафсыз, рящмсиз мяъус
Ямр етмиш щябяши гарят етсин рус
196
.
Щиндистандан эялмиш бир няфяр ъаду
Хырмана вурар бир арпадан оду.
Мць арпа йериня якмиш ярьяван,
Бянювшя дцшцрмцш бичдийи заман
197
.
Щябяш мцшк апармыш Мазандарана,
Йериня саф гызыл вермишдир она.
Ев щиндли гадындан гана бцрцнмцш,
Абинус гырмызы сюйцдя дюнмцш.
Сяглаблы атыны чапмышдыр Чиня,
Бяртасдан бир самур кцкрямиш йеня.
“
Билал”да чыхармыш эюзял бир сяда,
Щябяшдя йашаркян сяс верир Румда.
Онун шян сясиня гара зянъиляр
Гялбиндян ган тюкцр, эюзцндян зящяр.
Гара гамышлыгдан чыхмыш бир аслан,
Узун бармаглары аловлу охдан.
Катибин далындан эюйярмиш гялям,
Бармаьында мцшкин гялямляр мющкям
198
.
Бир атлаз сатандыр, отурмуш чох шян,
Эейими гоъа бир гадын кцлцндян.
Бир чох ип яйирмиш тохунсун палаз,
Палазын йериня тапмышдыр атлаз.
Кимйаэярдир бу, кцряси йанар,
Дямири атараг саф гызыл алар.
Аловлар гызылдан гурмуш бир иксир,
Юз ятякляриня саф гызыл сяпир.
Алову бцрцйян сых-сых тцстцляр
Нейлуфяр эцлцнцн зцлфцня бянзяр.
Рейщанла бязянмиш сахсы эцлдандыр,
Анъаг бу, мешядян чыхан рейщандыр
199
.
Од дейил, Ъямшиддян галма бостандыр,
Эцняш хончасында кюкя йапандыр.
Аь-гара ъювщяри парладандыр бу,
Мцьлярин йолдашы - щирбцдцн досту!
Йени бир гюнчядир, йедийи тикан,
Ъювщяри гядимдир, эюрцшдя ъаван.
Гыш вахты йохсула шян няьмя сюйляр,
Гоншуйа газандан елчилик еляр.
Сазынын телляри едяр зцмзцмя,
Зярдцштцн Зяндиндян хошдур бу няьмя!
Зянд иля Зярдцштц йахан атяши
Йахмышдыр дцнйанын бюйцк эцняши.
Ал эцл йарпаьыдыр сярв будаьында,
Ютяр кяклик, тураъ сол вя саьында.
Гырмызы мяръандан уъалмыш чинар.
Башында “гугу”тяк кякликляр аьлар:
Юрдяйя башында йер верся чинар,
Кюксцндян аъы бир сызылты гопар.
Юрдяйин вцъуду суйун дцшэцнц,
Атяшя эирярся гаралар эцнц.
Бу баьда ъошараг ютцшяр гушлар,
Щяр гушда башга сяс, башга ащянэ вар.
Сетарла чалыныр санки щяр няьмя,
Шяргидян йцз кяря эюзял зцмзцмя.
Ъийяр дуз йедикъя щей ганы дамыр,
Дузун да щясрятдян баьры гаврылыр.
Дишляря сирр ачыр шякярбуралар,
Йедикъя инсанын щявяси артар.
Ган даман кабабын гохусу янбяр,
Мцшкийля бяслянмиш ашлар, йемякляр.
Щяр чешид мцряббя, туршу, мейвя вар,
Лимон вя портаьал, нарынъ иля нар.
Чаланын Зющрятяк ойнайыр гялби,
Кузяляр парылдар Мцштяри кими.
О эцлэцн шяраб ки, дилбярдян дилбяр,
Дцнйадан дцнйаъа галдырмыш кядяр.
Щамынын кейфи саз, сясляри йумшаг,
Йалныз саз кяскиндир ются дя шаграг.
Орда бишмиш иди йолдашлар тамам,
Биръя шяраб иди, орталыгда хам.
Йарым сярхош иди бюйцк щюкмцдар,
Чянэинин ялиндя чянэ сутяк ахар.
Чянэ сяси, мей, рейщан, гызармыш гушлар,
Дар эюзлц сянямляр, сыхы аьушлар.
Кимдир щяйатындан беля кам алан?