541
ИСKЯНДЯРНАМЯ
Бизим фикримиздир шащ тюкян тядбир.
Баш гойарыг, щара гойсаныз айаг,
Ямриниз щяр баша бир таъдыр парлаг.
Суда, йа атяшдя йер варса, йеня
Фикримиз баш яйяр щяр бир ямриня.
Атсаныз йеря ян уъа даьлардан,
Горхусуз дцшярик йеря щяр заман.
Шащдан бир йол сечмяк, биздянся анъаг
Падшащын ямриня бойун гатламаг”.
Бу сюздян цряйи олунъа ращят,
Искяндяр онлара етди чох щюрмят.
Йола чыхмаг цчцн эюрдц щазырлыг,
Ачды хязнялярин аьзыны артыг,
Ордуну эювщярля еля дойурду,
Онлары ъяващир дашымаг йорду.
Юз кяскин аьлыйла габаьы эюрян
Горхараг чякинди йаман эюзлярдян.
Хязиня йцклянди, йол алды, анъаг
Йолларда чятинди ону дашымаг.
Даьлара галдырмаг чятин олурду,-
Хязиня чякирди эюйляря орду.
Беля бир фикиря эялди Исэяндяр,
О кющня топ цчцн дцзялтсин чянбяр.
Йерляри юйрянсин о, мянзил-мянзил.
Гуру ня гядярдир, дяниз нечя мил.
Билсин йер цзцндя уъа, алчаьы,
Еня вя узуна юлчсцн торпаьы.
Ядлдян, зцлцмдян тутараг хябяр
Щяр йолдан азана олсун бир рящбяр.
Щяр зцлмц ядлиля йусун дюврандан.
Гуртарсын щяр азад халгы бу гандан.
Щяр горхулу йеря чяксин бир щасар,
Щяр йердя бир щцняр ейлясин изщар.
“
Йоллар чох узагдыр” дейя дцшцндц,
Йолларда тящлцкя, горху эюрцндц.
Щядяря эетмясин чякдийи зящмят,
Хязиня олмасын дцшмяня гисмят.
Эюрдц ки, таландан варланмыш яскяр,
Варландыгларындан горхду Искяндяр.
Биринъи, чалышмаз вары оланлар,
Ялиндян вар-йоху эетмякдян горхар.
Икинъи, гаршыйа чыхса аъ, бялли,
Гылынъы ендиряр о ики ялли.
Сынаглы кяслярдян бюйцк Искяндяр
Юзцйля алмышды йцз он цч няфяр.
Щамысы шащаня мяълисин гялби,
Щяр ишдя аьыл вя тядбир сащиби.
Сынагдан Бялинас щамыдан йашлы,
Щамыдан биликли, щамыдан башлы.
Ян чятин ишляря ону чякярди,
О да ян аьыллы тядбир тюкярди.
Хязиня вя йолун чятинлийиндян
Сюз ачды она щяр узаьы эюрян.
Бялинас сюйляди щей дцшцняряк:
“
Хязиня торпаьа эюмцлсцн эяряк!
Орду да падшащы тяглид елясин,
Бир харабалыгда малы эизлясин.
Билинсин хязиня эизлянян мякан,
Щяр кяс юз варына гойсун бир нишан.
О узаг йоллардан гайыдан заман
Щяр кяс гойдуьундан тапсын бир нишан.
Танысын гойдуьу нишаны щяр кяс,
Етсин юз малыны алмаьа щявяс.”
Бу фикри Искяндяр иряли сцрдц.
Ордунун хейрини бу ишдя эюрдц.
Торпаьа эюмдц юз хязинясини,
Нишанла бяркитди дюрд дюврясини.
Ямр етди, басдырсын сярвяти олан,
Гялбиндян силинсин горху вя думан.
Даьларда, дашларда щамы йер-йердян
Даш-гашы эюмяряк дюндцляр шян-шян.
Щяр ким ки, хязиня вя сярвят гойду,
Цстцндя бир нишан вя сурят гойду.
Беляйди рузэарын фянди, ойуну,
Башга бир хяйала чевирди ону.
Айры бир тяряфдян Рума йол алды,
Хязиня о йердя эюмцлмцш галды.
О гядяр саз иди ордунун щалы
Ещтийаъ эюрмяди алсын о малы.
Ачыгда о гядяр тапдылар дювлят,
Эизлянян сярвятя олмады ряьбят.
Сяфярдян Йунана басаркян айаг,
Дцнйа ишляриндян олдулар узаг.
Тикдиляр мябядчин ян йцксяк бина,
Олду щяр кяс цчцн ибадятхана.
Дейря вягф едилди эюмцлян сярвят,
Щяр киши верди баш ращибя бир хятт,
О хятля танрыйа, диня инанан
Ахтарыб тапсын щяр сярвятдян нишан.
О монастырларда индийя гядяр
Эюмцлян сярвятдян галыр сянядляр.
Буну дини бир боръ билянляр, ялбят,
Мябядя црякдян эюстярир хидмят.
Сяняддян бириси верилир она,
Дцшцр о сярвяти тапмаг йолуна.
Хязиня ачанын эялся мцждяси.
Алар щяр хязнядян айаг киряси.
Мяня бяхтим айаг киряси вермиш,
Айаьым хязиня-ичиня эирмиш.
ИСКЯНДЯРИН ДЯРБЯНД
ГАЛАСЫНЫ АЛМАСЫ
Дур, саги, мей эятир, версин мяня наз,
Эянълийи гайтарар, инсан гоъалмаз.
Ялимдян чыхмышдыр бу ики дювлят.
Едирям кцпдяки гана гянаят.
Ким истяр йахшы ад кечирсин яля