544
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
Бир чянэя от иля кечинир мцдам.”
Йериндян ох кими гопду щюкмцран,
Айрылды мяълисдя олан достлардан.
Хас адамлардан да гошулду она,
Арады, из тапды кющцл йолуна.
Эеъя, йол дцшмянин эцнцндян гара,
Фяняр тутурдулар о шящрийара.
Ат сцрдц, кющцля эялинъя йахын,
Айдынлыг кющцля единъя ахын,
Ишыьы эюрцнъя защид узагдан
Дишары сычрады о гаранлыгдан.
Эюрдц бир мялякдир эцняштяк парлар,
Игбалы олмушдур йухудан бидар.
Гоъа тез падшащын йанына кечди,
Шащлыьын нуруйла падшащы сечди,
Сюйляди: “Эюрцрям, бир эювщярсиниз,
Зяннимъя ъащанэир Искяндярсиниз.
Искяндяр шяфгятля она ял верди,
Онунла бярабяр кющцля эирди.
Сорушду: “Бу йердя достун ким, ей пир?
Бу чюлдя йемяйин, эейимин нядир?
Бир дя анлат мяня, дар кющцлдя сян
Ня билдин ъащанэир Искяндярям мян?
Сюйляди: “Щямишя гялбин олсун шад.
Щяр зцлмцн бяндиндян оласан азад.
Улдузун бяхтиндя версин ял-яля,
Талейин уъалсын сяадят иля.
Эюрцнъя сяни мян таныдым ондан:
Айы гаранлыгда таныйар инсан.
Дцнйада санма тяк сянин эцзэцн вар.
Мяним дя цряйим эцзэцдцр, парлар.
Йцз илдир парладыр ону рийазят,
Бир сурят эюстяря билир, нящайят.
Ей уъа фикирли, сордунуз мяндян:
Неъя юмр едирсян дар эющцлдя сян?
Олмушам сайяндя саьлам бир инсан,
Яввялкиндян даща саьламам, инан.
Гялбимдя кимсяйя йох мящяббят, кин,
Азадя, бяхтийар йох мяним тякин.
Дцнйада бир вяфа эюрмядим, эерчяк,
Вяфасыз кимсядян умулмаз кюмяк.
Щяр иши фикримля чох юлчцб бичдим,
Юзцмя йарарлы бу йери сечдим.
Щесабы, китабы кясдим достлардан,
Йалныз бир достум вар - бюйцк йарадан.
Дойунъа йемяйя етмядим адят,
Мядяни долдурмаг зящмятдир, зящмят.
Йедийим кюй отдур, эейдийим щясир,
Дашлары, бах, бунлар кимийа едир.
Бу илляр узуну таъидарлардан,
Сяндян башгасыны эюрмядим, инан.
Сябяб ня, эюйлярдя сюнмцшкян чыраг
Уьурла кющцля басдыныз айаг?
Сяня бу кющцлдя, ей бюйцк инсан,
Хидмятчин яскийям бир гара гулдан.”
Искяндяр деди: “Ей сынаглы гоъа,
Чарям йох, эялмишям, фикримдир уъа
Танры бир дямири бюлдц икийя,
Бизляря тапшырды “сащиб ол” дейя.
Онлардан гылынъ вя ачар бязяркян
Ачары сян алдын, гылынъы да мян.
Бу дямир гылынъла ишыглы эцндя
Мян щагга кюмяйям ядлин юнцндя.
Сян дя, эял, эеъяйкян эюстяр кярамят,
Ядалят йолунда бир ачар тярпят.
Мяним бу гылынъым, сянин ачарын
Ачсын гапысыны халгын, дийарын.
Бу дик даь башында вар уъа щасар,
О йердя йурд салмыш азьын гулдурлар.
Эеъя дя, эцндцз дя чалырлар карван,
Сяня дя гясд едир бу азьын дцшман.
Истяйим бу ишляк йолу ачмагдыр,
Ядл иля, биликля бязяк сачмагдыр.
Сян юз щиммятинля эюстяр бир щцняр,
Тале дя бу йолда кюмяклик едяр.
Яйридян, оьрудан тямизляняр йол,
Йолчунун ярзаьы артар, олар бол.”
Еля ки, анлады о гоъа диндар.
Галада щюкм едир азьын гулдурлар,
Ащындан ачынъа одлу бир сапан,
Эюйлярин гапаьы ачылды щаман.
Даьа о сапаны еля фырлатды,
О даь юз ичиндя дянизя батды.
Падшаща сюйляди: “Гайыт инди сян,
Уъа даь ойнайыб гопду йериндян.”
Мяълися дюнцнъя уъа шящрийар,
Мяълисдя оланлар гаршы чыхдылар.
Ян эюзял бир мяълис гурду йенидян,
Ортайа мей эялди, цзляр олду шян.
Хидмятчи эялди ки, галабяйидир,
Щцзура эялмяйя изн истяйир.
Ямр етди, щцзура алдылар ону,
Эиринъя йер юпдц, яйди бойнуну.
Алгышлар йаьдырды уъа дярэаща,
Ачары ядябля верди падшаща.
Сюйляди: “Бу эеъя гопду бир бяла,
Исэяндяр эцъцйля даьылды гала.
Ики бцръ щасардан бирдян гопараг
Учулду падшащын бцръцндян ираг.
Танрынын гящриндян гопду бир сапан,
Щасара дцшцнъя даьылды щяр йан.
Сянинся сапанын чатмаз бу йеря,
Эцняши йандырмаз кичик бир зярря,
Билирям, хараблыг дейил ордудан,
Башга бир гапыдан эялир бу сапан.
Инди ки, эюйцн дя щюкмц сяндядир,
О гала, о да сян, сяниндир ямр.”
Бахды башчылара, деди Искяндяр: