575
ИСKЯНДЯРНАМЯ
Гулдурлуг, оьурлуг, бир дя йол вурмаг,
Дцшмянин мярдлийи, бах, будур анъаг!
Гылынъы эюрмямиш щяр ики ялдя,
Бычаьы, низяни кюкцсдя, белдя.
Бунларда тапылмаз кяскин бир йараг,
Йарагсыз дюйцшдя нейляр бир гочаг?
Гаршыйа чыхса бу чылпаг няфярляр
Бичярик башындан эюбяйя гядяр.
Мейданда башласам гылынъ ойуну
Баьларам Ялбцрзцн уъа голуну.
Мяням ял эяздирян о узаглара,
Ъан алмаг истяркян ъан верди Дара.
Кямянди щийляйля атды Кейд мана,
Салдым о кямянди юз айаьына.
Фурун гошунуйла дюйцшя эирдим,
Мярдлийимдян она кафур йедирдим.
Йайым ки, гашына бир дцйцн алды,
Хаганын йайында эириш бошалды.
Русларла дюйцшдян инди горхмарам,
Онлар бир сел ися, мян дя бир даьам.
Хязяр даьындан Чин суйуна гядяр
Тцрклярля долудур бцтцн бу йерляр.
Билирям Румлары севмяйир бир тцрк,
Румлара кинляри русдан да бюйцк.
Тцрклярин охуйла йеня бу заман
Габар яскик олмаз рус айаьындан.
Зящяр ки, вцъуда салыр зялзяля,
Саьалыр йеня дя башга зящярля
248
.
Ешитдим: бир тцлкц йыртыъы гурддан
Кюпяк сяслярийля тапмышдыр аман.
Дурмайыб ики гурд кин иля ъошду,
О гоъа тцлкцнцн далынъа гошду.
Чох зорба итляри варды бу йурдун,
Ганына сусарды тцлкцнцн, гурдун.
Горхудан тцлкцъцк гопарды фяьан,
Итлярин бяндини ачды аьзындан.
Ит сяси бцрцдц кяндин цстцнц,
Ъанавар сандылар гоъа тцлкцнц.
Итлярин сясиндян щцркяркян гурдлар,
Гуртулду о тцлкц, олмады шикар.
Сынаглы дцшмян дя щяр ишдя беля
Гуртулур дцшмяндян дцшмян ялиля.
Мяним ки, дябдябям уъалыр эюйя,
Вармы ещтийаъым башга кюмяйя?
Щяр баьлы гапыны ачардыр ачан,
Чаря тапылмазса, даныш гылынъдан.”
Башчылар баьырды баш ендиряряк:
“
Йолунда ганымыз тюкцлсцн эяряк!
Щяр заман щцнярля ишя йарадыг,
Инди биз оларыг ондан да артыг.
Щям щцняр эюстярмяк, щям дя мал цчцн
Чалышмаг бир боръдур истигбал цчцн!”
Ордуйа верди чох падишащ цряк,
Цряксиз бир няфяр олмасын эяряк!
Дцшцндц, дашынды ахшама гядяр,
Ъам иля гылынъдан нейлясин сящяр?!
Цзцнц эизляркян эцндцз эеъядян,
Кешикчи нювбятдя, ъасус йатыркян,
Щесаба эялмяйян нювбятчи яскяр
Кечидли йолларда кешик чякдиляр.
Кешиксиз галмады гаранлыг эеъя,
Кешикдя галдылар шяфяг сюкцнъя.
ИСКЯНДЯРИН РУСЛАРЛА ВУРУШМАСЫ
Ей саги, дурма, эял, севиндир мяни!
Шенэярфля йоьурмуш одлу ъивяни
Вер мяня, бязяйим уъа ейваны,
Ишлядим яринмиш о саф бойаны.
Ей сынаглы дещган, дцнйа эюрмцш пир,
Цряйя йатымлы сюзляри эятир!
Шащ Чиндян Рус цстя эяляндян сонра
Ону чярхин аты эютцрдц щара?
Чярх она ня ойун башлады тякрар?
Ня щийля ишлятди она рузиэар?
Тарихин сяррафы, о эювщяр сатан
Сюзляри эювщярля асды гулагдан.
Искяндяр еля ки, ъошьун рус эюрдц,
Дцнйаны ганадсыз бир товус эюрдц.
Бюйрцнц вермяди эеъя йатаьа,
Дурду бяхт араркян улдуз саймаьа.
Юз ипяк фяршини йыьынъа йерляр,
Тешт иля, гылынъла ойнады сящяр,
О тештдя парлайан гылынъ эцняшин
Башыны кясяряк, эюрдц юз ишин.
Гара юртцсцндян галдырынъа баш
Шимшякли гылынъа бцрцндц даь, даш.
Ики орду дейил, ики дяниз ган,
Гядяръя чох иди дяниз суйундан.
Чапдылар о мейдан бойу “ган” дейя,
Гылынълар, байраглар уъалды эюйя.
Ики мейдан бойу полад айаглар,
Сых йердя даь кими тутдулар гярар.
Санчыйа ямр етди бюйцк Искяндяр.
Гошуна сан верди, дцзцлдц сяфляр.
О полад эейимдян, алмас гылынъдан
Ишыглы эцняшя уъалтды думан.
Щяр гювмцн башында юзцндян сярдар.
Чякдиляр мейданда даь кими щасар.
Дявали вя Иран пящляванлары
Саь голда йерляшди, ъошду ганлары.
Гядяр хан фяьфурлу иэидляр иля
Ъябщянин солуну эютцрдц яля.
Ъинащда ох атан хас гуламларды,
Дюнцш йолларына ганад саларды.
О полад эейимли фил ян ортада,
Кцкряйян иэидляр дурмуш архада.
Филэювдя падишащ минбир цмидля