578
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
Кечидли йолларда кешикчи дурду.
Дан йери сюкяркян саги галхды шян,
Шярабдан торпаьа йагут сяпяркян,
Од сачан дянизтяк щяр ики яскяр
Пусгуда йеня дя каман чякдиляр.
О ганлы мейдана чапараг тякрар
Аслан йыхмаг цчцн ова чыхдылар.
Эурлайан шейпурлар чалдыгъа чалыр,
Башлардан аьыл, щуш, цздян рянэ алыр.
Гурд эюнлц тябилляр етдикъя фярйад,
Цряк йох, йумшалыр ян гаты полад.
Сяс-кцйдян титряди йерин дамары,
Эюй атды налыны, эцняш мисмары,
Дикбаш бир ейлаглы сусады гана,
Атыны од кими сцрдц мейдана.
Вцъуду эизлянмиш полад ичиндя,
Цряйи дцнйадан бярк иди киндя.
Дюйцшмяк истяди гызмыш филбядян,
Эялян гуртулмады дямир эцрзцндян.
Горхду дящшятиндян щяр бир намидар,
О аслан пянъядян баш гачырдылар.
Бир саат сонра бир аъыглы аслан
Мейдана ат чапды юз ордусундан.
Бухара атында гызмыш фил кими,
Атылды иряли дашгын Нил кими.
Иэид ейлаглыйа баьырды эялян:
“
Ишыглы, ал эцняш чыхды пярдядян,
Ялиндя сагитяк ъам олан мяням!
Ейлаглы ганындан шяраб ичяням.”
Аты мящмизляди битинъя сюзц,
Йухары галдырды о, полад эцрзц.
Гызмыш фил вурдуьу кяскин мизрагдан
Фил вцъудун башы эялди айагдан.
Ейлаглы топпуздан олду сярсяри,
Онун ган туфаны мяст етди йери.
Онлардан бир атлы чыхды мейдана.
Даь кими йанашды о даь йарана.
Алдыьы зярбядян олду йерля бир,
Ялиндя чох иэид ъан верди бир-бир.
Беля баш гопармаг нятиъясиндя
Бир гцрур эюрцндц щяр шивясиндя.
Бир чох полад эейим, алмаз гылынълар
Гаршыйа чыхынъа олдулар шикар.
Сящярдян икинди чаьына гядяр
Олмады гаршыйа чыхан бир няфяр.
Бурду гулаьындан гязанын гядяр,
Йенидян ганларла гайнады ъийяр.
Руслардан ат чапды бир эювдяси фил,
Цзц гыпгырмызы, эюзляри бир Нил.
Румлардан пящляван истяйиб дурду,
Чох мярдлик эюстярди, мярд башлар вурду.
Ганыны ахытды кимя йан алды,
Бир нечя бядяндян ширин ъан алды.
Сынаглы иэидин бу бас-кясиндян
Олмады румлардан мейдана эялян.
Рума ял тапынъа рус алды мейдан,
Филляри сцст эюрдц юз чомаьындан.
Ойнатды гылынъы, ъошдурду кини,
Юлдцрдц бир нечя румлу, чинлини,
Низяйля бойнуну бир аз узатды,
Гцрурла мейданда низя ойнатды.
Рум гярарэащынын йахын бюйрцндян
Атыны чапды бир адлы дюйцшкян.
Ат дейил, бир шащин ойнатды гяшянэ,
Йох, гылынъ дейилди, асмышды нящянэ.
Яйниндя ипякдян бир чугалы вар,
Башыны бир полад дябилгя охшар.
Сярхош ифрит кими сохулду щярбя,
Ялиндя дюрд башлы бир кяскин зярбя.
Низяни галдырды руса бахараг,
Деди: “Истямирсян торпагда йатмаг,
Бил, мазандаранлы Зяривянд мяням!
Дюйцшдя дивлярля мян яйляняням.
Ондакы щейбятдян рус бир шей ганды,
Сяфрасы гарышды, башы фырланды.
Мейданы даралды - анлады о кяс,
Бу башга щярифдир, она бянзямяз.
Аты ойнатмады, чякилди эери,
Билди ки, мярдликдя йох бярабяри-
Ъилову чевирди тез ордуэаща,
Йел кими совушду, дурмады даща.
Аслана чевирди арха, архадан
Зярбяни ендирди она пящляван.
Гачанын белини зярбяси йарды,
Кюксцндян дюрдбашлы низя чыхарды.
Учан ат йел кими кечди мейданы,
Руслара йетирди о язэин ъаны.
Таныш, йад гачараг тутдулар хябяр,
Сялибя дюнмцш бир юлц эюрдцляр.
Билдиляр дюйцшкян, гызмыш яждаща
Иэидляр белиня хач вурду даща.
Чякилди архада, юндя йцйянляр,
Чыхмады Бяртасдан, русдан бир няфяр.
Гошунун нящайят сябри тцкянди,
Бир рус пящляваны даьтяк тярпянди.
Гынтала гощумду, ады да Купал,
Фил ъанлы пящляван йанашды, дярщал
Эирди бир-бириня ики чарпышан,
Гылынълар ойнады щяр ики йандан.
Зяривянд нящайят бир гылынъ чалды,
Купал пящляванын ъаныны алды.
Беля бир щцнярля дикбаш руслардан
Йетмиш няфярини гырды пящляван.
Аъыглы асландан гыврылды Гынтал,
Ордуну дюйцшдя эюрцнъя топал,
Пящляван атланды зирещ эейяряк
Будаьы гылынъдан олан сярвтяк.
Атылды яждаща йящяр гашына,