586
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
Кюлэятяк сцрцндц тахт айаьында.
Кимсяйя исинмяз вящши гялбиля
Она дост оланы таныды беля.
Тялясик дишары чыхды мяълисдян,
Эцълцнцн олмады тозуну эюрян.
Искяндяр щейрятля дцшдц тяшвишя,
Щяр кясдян бир фикир сорду бу ишя.
Шярабдан олунъа бунун кюнлц хош,
Ня цчцн мяълисдян чыхды бу сярхош?!
Дювлят бюйцкляри галдылар щейран,
Щяр бири бир фикир ейляди бяйан.
Бириси деди: “Бу вящшидир щяля,
Зянъири ачынъа цз гойду чюля.”
О бири деди: “Мей единъя ясяр,
Бурадан чыхынъа евиня эедяр.”
Искяндяр мяълисдя эизлин, йа ачыг
Сюйлянян сюзляря динмяди артыг.
Дцшцндц, фяляйя яйяряк бойун,
Эеъя пярдясиндян доьар ня ойун?
О гядяр кечмяди, о фил эювдяли
Эирди ялляриндя бир эялин бели.
Шащын гаршысында гойду шяфгятля.
Диз чюкдц, торпаьы юпдц щюрмятля.
Эятирди беля бир эюзял шикары.
Йеня дя мяълисдян чыхды дишары.
Бу ишдян щейрятя дцшдц щюкмцран,
Эюрдц йар белиня сарылмыш илан.
Падшащдан утанды о назлы мяляк,
Чякди ятяйини цзя дувагтяк.
Эюрцнъя о парлаг айы падишащ,
Ямр етди: йадлардан бошалсын дярэащ.
Искяндяр чадыры хялвят едяркян,
Ялийля нигабы чякди цзцндян.
Эюрдц бир афятдир хяйалдан узаг,
Бир нур гайнаьыдыр эцняшдян парлаг.
Бир пярияндамдыр олдугъа инъя,
Пяритяк ялиня кечмиш бу эеъя.
Ъящянням эюрмцш бир яндамы эцмцш,
Маликдян гачараг ъяннятя дцшмцш.
Сярвтяк йашылдыр башы щяр заман.
Гызылэцл рянэини боръ алмыш ондан.
Атдыгъа о гямзя охуну тякрар,
Бир нечя рущлары едирди шикар.
Додаьы базара салыр фитняляр,
Цстцня тюкцлмцш халварла шякяр.
Ачылмыш сямяндир онун гуъаьы,
Эцлляря юрнякди дилбяр йанаьы.
Искяндяр еля бир айы эюрдцкдя,
Юнцндя ъанланды санки бцткядя.
О азад гамятли кяниз юнцндя
Юзцнц эюрдц ян аъиз бир бяндя.
Кяниз ки, аьалар гул олур она,
Бах, неъя црякляр дцшяр торуна!
Билди Чин щасарлы бу эюзял шикар
Хагандан верилмиш она йадиэар.
Мейданда мярдликляр эюрмцшдц ондан,
Иэидляр демишди: Бу гыздыр аслан!
Аъынды ялиндян чыхан эялиня,
Сонра бу ня сайаг дцшмцш ялиня?
-
Щалыны ач, - деди, - ей шякярпара!
Дедийин дастанла кюнлцмц ара!..
О эюзял, пярястиш едян, севимли,
Падшаща баш яйди, ачылды дили.
Дуайа башлады: “Уъалсын бахтын,
Бар олсун дцнйада бу таъын, тахтын!
Дцнйалары ачан ъащанэир сянсян,
Щагг сяни йаратмыш ядл иля диндян.
Шювкятин эцндцздян даща ашикар,
Дювлятдян цряйин даща хошряфтар.
Сяндяндир гуртулуш цмид эцнцня,
Эцняшин ишыьы сяндяндир йеня.
Ордулар даьыдан щюкмцдарлар вар,
Бири гылынъ вуран, бири таъидар.
Эцняшсян, тяк доьмуш сяни рузиэар.
Щям кяскин гылынъын, щям дя таъын вар.
Мяълисдя дцнйанын щюкмцранысан,
Дюйцшдя заманын пящляванысан!
Мян кими торпагда вармы о гцдрят,
Щяйатын суйиля олсун щямсющбят?
Кимдя вар ъясарят динсин щцзурда,
Зющря дя щяйадан ярийяр бурда.
Уьурсуз гязиййям шярщя йарамаз,
Мадам ки, дейирсян, сюйляйим бир аз:
Мян щаман кянизям, ей шащым, инан,
Бакиря гызлардан сечмишдир хаган,
Дярэаща веряркян деди: - Ей сярвяр,
Бу сандыгда вардыр эизлин инъиляр!
О сюзц чох аьыр эюрцндц сяня,
Аъыглы нязярля бахды шащ мяня.
Пярдянин ардында отуртду сяссиз,
Анмады бир дяфя, унутду тямиз.
Олдугъа сыхылдым, падшащдан узаг,
Давайа ъялб етди мяни сыхылмаг.
Падшащын бяхтийля о илк дюйцшдя
Щцнярляр эюстярдим тяк бир дюнцшдя.
Икинъи эцн йеня гопардым няря,
Бир бяла кясилдим дцшмян ясэяря.
Талейим олмады цчцнъц эцн йар,
Дюйцшдя дцшмяня олдум эирифтар.
Ня дцшмян? Кин иля кцкряйян нящянэ!
Сурятдя танрынын гящриндян юрняк.
О залым яждаща кечди ганымдан,
Ордуйа эютцрдц о горхунъ инсан.
Инсафсыз руслара тапшырды мяни,
Сюйляди: “Эизлядин бу хязиняни.”
Йеня дя дурмадан мейдана гачды,
Филляри йыхмаьа кяскин гол ачды.
Еля ки, талейин сяни уъалтды,