600
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
Рявайят едянляр беля анладыр:
Маьара йанында гурунъа чадыр,
Тямиря хязиня тюкдц таъидар,
Салдыьы о шящяр адланды: Бульар.
Бульардан кечяряк руслар елиня,
Дюндярди о мцлкц шян бир эялиня.
Орадан гайытды Рум дянизиня,
Йелкянлярля чыхды юз юлкясиня.
Бир хябяр тутунъа Рум башчылары
Ахышды мцзяффяр байраьа сары.
Щяр кяс юз шащыны галиб эюрцнъя,
Шцкцрляр едяряк далды севинъя.
Шащын эялмясийля Йунан юлкяси
Ай кими нур сачды, эцлдц чющряси.
Искяндяр эятирян зцлмятдашындан
Йагут рянэи алды ъяващир сатан.
Алды о сярвятдян шящярляр зинят,
Йерляр хязинядян тутду бярякят.
Ахды щяр гясрдян ъяннят севинъи,
Йерляря тюкдцляр гызыл, лял, инъи.
Хязиня аьзындан гырылды гыфыл,
Зиллят гапысына вурулду гыфыл.
Ай кими эялди юз бцръцня о шащ,
Башында эцняштяк чинли бир кцлащ.
Шащ Румдан эедяркян бянзярди йеря,
Дюняркян сыьмады уъа эюйляря.
Булуд ки, эюйляря су иля эедяр,
Дюняркян дянизя саф инъи сяпяр.
Шащ йунан тахтына отурду шян-шян,
Динъялди йолларын зящмятляриндян.
Шащ йедди юлкянин фикриндян дойду,
Щяр бир мямлякятдя бир найиб гойду.
Шащлыглар баш яйди щяр фярманына,
Сядагят эюстярди щяр пейманына.
Шащын эялмясийля уъалды онлар,
Щяр кяс юз мцлкцня дюндц бяхтийар.
Щяр бири тякликдя шащлыг едярди,
Башыны дик тутуб, асыб-кясярди.
Бойнуну яймяди кимся кимсяйя,
Щяр бири башыны уъалтды эюйя.
Искяндяр адына гядящ галдырыр,
Ичяркян щяр бири тяк ону аныр.
Шащ Йунан тахтына отурду йеня,
Бяхтин ачарыны алды ялиня.
Дцнйайа елмляр, биликляр сачды,
Танры щикмятиндян гапылар ачды.
Эетди щагг ямрийля пейьямбярлийя,
Щюрмятля баш яйди “фярмандыр” дейя.
Йенидян башлады шащ щазырлыьа,
Дцнйаны долашды башдан-айаьа.
Ики дяфя сяфяр етди Искяндяр,
Бириндя чюл эязди, бириндя шящяр.
Бириндя долашды абад йерляри,
Йеня Рума дюндц Румун сярвяри.
Бириндя йолсуз щяр чюлц, щяр даьы
Кечди ай, эцняштяк онун байраьы.
Биринъи мяълиси битирдим артыг,
Икинъи мяълися вурдум йарашыг.
Бу “Шяряфнамя”нин мяълисиндя мян
Сачмышам ян инъя, бакир сюзлярдян.
Она баьладыьым инъя инъиляр,
Щяр дастан башында сачдыьым эювщяр,
Бир йердя бир теля дцзцлся бунлар,
О тел ян парлайан инъийля долар.
Щяр дастан башында мяналы сюзляр,
Щикмятя даир бир башлыъа дяфтяр.
Тарихя ян таныш о сагиляри,
Алдым иш башына щяр бир рящбяри.
Отуран эюз олду бу биликляря,
Хязнядя кешикчи олду эювщяря.
Беля инъя нягши ким гура биляр?
Бу эюзял рянэляри ким вура биляр?
Сазына баьладым еля инъя тел,
Олмуш щяр няьмяси Зющрядян эюзял.
Щяр йердя бир йанлыш эюрдцм, силяряк
Тохудум она ян доьру бир бязяк.
Доьрулуг йолуну тутмайан сюзляр
Айа уъалса да гиймятдян дцшяр.
Щяр йердя о гоъа, о сянят яри
Йанлыш сюйлямишди доьру сюзляри,
Йанлыша йенидян вурдум бир бязяк
О гоъа шаирдян цзр истяйяряк
264
.
Чатынъа сона бу бинанын нисфи,
Верилди мяня бу дцнйанын нисфи.
О бири нисфини, заман олса йар,
Тябимля бязярям еля бил эцлзар.
Охуъу йухудан галхар бу сяся,
Балыьы дяниздя эятиряр рягся.
Зяманя азаъыг верярся аман,
Шцурум сюз верир мяня, вар эцман.
Бу Руми гылыглы, нахышлы баьда
Ал эцлляр эюйярдим сары торпагда.
Ян парлаг фирузя вя инъилярдян
Хязиня долдурум, шашырсын эюрян.
Щяр баьдан бир чичяк алараг бящря,
Щяр эцлдян бир эцлаб ахыдым нящря.
Падшащын талейи едярся кюмяк,
Сюзлярим дцзцляр инъя инъитяк.
НЦСРЯТЯДДИН АТАБЯЙИН СИТАЙИШИНЯ ДАИР
Саги, ай ишыглы ъамы вер мана!
Падшащын тахтыны юпмяк адына,
Тахтымы уъалдым уъа Пярвиня,
Гядящи бошалдым шащ шяряфиня.
Юлкяляр фятщ едян, дцнйа пянащлы,
Фиридун кямярли, хаган кцлащлы,
Султан Нцсрятяддин ядалятиндян