612
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
Йолуму туфантяк тутду фикирляр,
Эюзцмдя галмады йухудан ясяр.
Эеъя, дар гялблярдян гара бир эеъя,
Йоллар баш тцкцндян даща да инъя!
Беля бир эеъядя мцмкцнмц сяфяр?
Щеч беля бир йолда гуйу сечиляр?
Зцлмятя бцрцнмцш кешикчихана,
Щямля елямишдир фил пасибана
18
.
Бир ащу баласы доьмушдур чямян,
Мцшк-янбяр сачмада юз эюбяйиндян
19
.
Ня пярваня шамдан узаг дайаныр,
Ня дя ки, шам ондан узагда йаныр.
Бир беля эеъядя отурмушам тяк,
Каьызда йазылар гара эеъятяк.
Дцрр цчцн гяввастяк суйа батырдым,
Эащ сечиб эютцрцр, эащ да атырдым...
20
Эеъядян бир гядяр кечмиш оларды,
Щяля гаранлыгда, сцбщя чох варды,
Фяляйин кющляни олуб тянэняфяс
21
,
Хорузлар банламыр, эялмяйир бир сяс.
Дахмада эеъянин щюрцкляриндян
Йедди рянэ ипякляр тохуйурам мян
22
.
Бу лаъивярд кцпдян мян дя Исатяк
Ипляр чыхарырам щяр ан рянэбярянэ
23
.
Яввялдян бясляйиб тярбийя верян
Бир няъиб инсандыр мяни йетирян:
Мютябяр бир шяхсдир о Хойлу Имад;
Галхмаг истяйяня о едяр имдад.
Сяхасы дцнйаны салмыш щейрятя,
Дцрля бязяк вурмуш о, сяхавятя.
Бу гоъа дцнйада она тай щаны
Ки, сюзц, сяхасы тутсун ъащаны?
Онда Мцштярини эюряряк щяр ан,
Вурар цзцйцня Цтарид нишан
24
.
Яфсус ки, бяхтимин сяркяшлийиндян,
Эизляйир бу дцнйа о заты мяндян.
Ишлярим дцйцнлц, нясибим дярд-гям,
Ня йахын бир дост вар, ня дя бир щямдям.
Мяэяр нечя ушаг тутар бир мама?
Бир аьаъ ня гядяр йетиряр хурма
25
?
Йухусуз, аъ-сусуз галыб о эеъя,
Бу мави дярйада цзцрдцм тякъя
26
.
Эеъя эеъя дейил, дибсиз бир гуйу,
Айы да, эцнц дя удмушду суйу
27
.
Эеъянин баьрыны йармышды зцлмят,
Кюлэя еляйирди ишыьа тющмят.
Атдыьым кямяндля, шащын бяхтиндян.
Ямлик ъейранлары овламышам мян
28
.
Янэин дянизляря мян тор атмышам,
Бу торла нювбянюв балыг тутмушам
29
.
Хош эюрцб бяхтини шащын рясяддя,
Мян сюзя башладым хош бир саятдя.
Вурушур юнцмдя Чин иля Щябяш
30
,
Шаща едяъяйям онлары пешкяш.
О горхунъ эеъядя сцстляшярдим мян,
Тутмасайды шащын бяхти ялимдян.
Чатды мядяниня эювщяр ахтаран,
Кюнцл азад олду гямдян, губардан.
Гызыл чадырыны эцняш уъалтды.
Ипляри даьларын башына атды.
Эеъяки язабы унутмаг цчцн
Бир мяълис бязядим мян дя щямин эцн.
Арифляр бяйянян бир йер сечяряк,
Орда бир тахт гурдум мян султанлартяк.
Йени бир цсулла бцсат гурулду,
Дцшцнъям мяълися хидмятчи олду.
Шярабым, рейщаным, мязям, щямдямим
Сюзцмдц, фикримди, гялбимди мяним
Гызышыб ъошдугъа бейним шярабдан.
Эялди сяхавятя сюз дя бу заман
31
.
Илщам булудларым чякди няряляр,
Эювщяршцнаслара йаьдырды эювщяр
32
.
Ики шей ъясарят истяр инсандан:
Бири од, бири дя йыртыъы аслан.
Санки щямъинс имиш одла аслан да,
Ня дцшся мящв едяр бунлар бир анда.
Талейим ачылды, олдум бяхтявяр,
Зющря дяф эюндярди, Мцштяри дяфтяр
33
.
Лцтфдян эащ бязяк йарадырам мян,
Эащ щикмят сачырам сюз хязинямдян.
Сачдыьым эювщярля бязянди ъащан,
Чцнки вар шащ кими бир эювщяр алан.
Йенидян мядяня мян ял узатдым,
Эедиб хязинянин мяьзиня чатдым
34
.
Щеч йахшы иш дейил йалан данышмаг,
Бу гызыл, бу да од, ярит, йохла, бах!
Нечя вахт аь рянэя лаъивярд гатдым,
Битди “Шяряфнамя”, мурада чатдым.
Ъошду Чин нахышлы шерим, сянятим,
Эюр щара галхаъаг мяним шющрятим!
Эюр яввял ня якдим, эюр битди няляр,
Сыныьы бу сайаг битишдирярляр 35 .
Нечя ил олар ки, эювщяр севянляр
Ахтарыб тапмайыб бир беля эювщяр.
Ахыр ки, тапылды бир эювщяр сатан,
Йахшы мал алынар сатыъысындан.
Падишащ ямр етди: бязянсин бир баь,
Сярвляр чямяня эятирсин нювраг.
Гялби нурлу шащын шяряфиня мян
Эцъ алыб идракын шяфягляриндян,
Бир сярв бязядим ки, мяълис шад олсун,
Онун шяряфиня бадяляр долсун.
Шер йох, мянасыз нязм йазанлар
Чятинлик чякмязляр, онлара ня вар?
Дашлардан ъяващир чыхаран анъаг
Билир ки, чятиндир эюзял сюз тапмаг.
Бу инъя хяйаллар мяни ъошдурду,
Кюнлцмцн атяши бейнимя вурду.