613
ИСKЯНДЯРНАМЯ
Юз тцстцм башыма галхдыгъа мяним,
Гуруйуб гахаъа дюндц бядяним.
Эялинъя бу эюзял эялин щасиля
Мяндя сябр эяряк, шащда щювсяля.
Сюзя бах, баш алыб щара уъалыр,
Мян няляр дейирям, о няляр чалыр?
Билмирям бу гядяр фцсункар сюзляр
Бабил гуйусундан чыхыр ня тящяр?
36
Зющряйя о “Зянд”и кимляр юйрятди,
Охуйуб Щаруту тамам бянд етди?
37
Сещирли няьмямдян Зярдцшт хар олду.
Сюндц чох “Зянд”лярин алову, оду
38
.
Дярйайа дцрр сачсын гятря бурадан,
Гой хурма дашысын Бясря бурадан
39
.
Бу алтыкцнъ таьда бир булудам мян,
Сяпярям щяр йана су ъийяримдян
40
.
Биткитяк пай алыр щамы суйумдан.
Йаьышым сярвляр йетирир щяр ан
41
.
Кюлэятяк ишыгдан ким чякся зяряр.
Ялбяття, щямишя ондан чякиняр.
Чешмямдян фейзийаб олса да чоху,
Эетмир эюзляриня щясяддян йуху
42
.
Мяним мейханамдан ичярляр шяраб
43
,
Мяним сюзляримдян баьларлар китаб.
Бу фейзи онунчцн газандым ки, мян
Ясла су ичмядим йад бир чешмядян
44
.
Хялвятдя поладдан силдим ки, пасы,
Йагут рянэи алсын онун айнасы
45
.
Силиб бу айнаны парлатдым пар-пар,
Йердян тоз-торпаьы кцляк апарар.
О Чин цзлц ниэар, билмирсян мяэяр
Румун галасыны неъя фятщ едяр?
Хязиня кяшф етмяк истяся бири.
Эяряк унутмасын чятинликляри!
Хязиня кяшф етмяк истясян яэяр,
Щяр бир чятинлийя таб ет, синя эяр!
Мясял вар, дейярляр, ешит, гулаг ас:
Вираня оъагдан щеч тцстц чыхмаз!”
Йуху вар, яввялъя чох горхунъ олур,
Эцн доьур, цряйин фярящля долур.
Гялбя горху салан чох шейляр цчцн
Инсан шцкр еляйир ахырда бир эцн.
Ня чохдур шаирлик иддиа едян, -
Горхурам мейданда ган тюкцлмякдян.
Йайын ортасында чох йаьса йаьыш,
Еля сойуг дцшяр, санки дюнцб гыш.
Щавайа йаьышдан ням чюкся яэяр,
Эцняш о чиркляри силиб мящв едяр.
Пайыз йетишдикдя, билир ки, щяр кяс,
Даща лятиф кцляк, инъя мещ ясмяз.
Артыг рцтубятдян тюряйяр вяба,
Тяняффцс чятиндир беля щавада.
Бундан гуртармагчцн галайарлар од,
Тюкярляр бу ода сяндял, эцл вя уд.
Тябимля шаща уд йандырарам мян,
Даща башга бир иш эялмяз ялимдян.
Аллащ мяни она бяндя хялг етмиш.
Итаятдян башга билмярям бир иш.
Дцнйаэюрмцш адам, - йахшы йа йаман,-
Шикайят ейлямяз юз рузэарындан.
Бу дцнйа щеч кясля дейил щямаваз,
Сазяндяляр кими бир щава чалмаз
О, сазда эюрярся ипяк бир тели,
Гырыб атмаг цчцн узанар яли.
Ипяк йетирмякдя ики ъцр гурд вар,
Зиддир одла сутяк щямишя онлар.
Бири бараманы тохуйур бир-бир,
О бири карванла ипяк мящв едир.
Пятякдя ики ъцр ары вар мцдам,
Неъя ки, алдадар пярваняни шам,-
Бири йем дашыйар щей ахшам-сящяр,
О бири эизлинъя о йемдян йейяр.
Бал верян арынын биръяси, йягин,
Йцзцндян йахшыдыр бал йейянлярин.
Щяля ъан алмамыш яъял, тураътяк:
Дад, мяни тутдулар!” - чыьырыб дад чяк
46
.
Тамащкар дцнйадан ня уммаг олар.
Йа сяни йандырар, йа да чий сахлар,
Гайнайыб ъошарсан, йанарсан дярддян,
Гайнайыб ъошмасан, чий галарсан сян.
Фяляк - йеддибашлы горхунъ яждаща,
Биръя зярбя вурса, мящв олдун даща
47
.
Хялбиря бянзяйян тештдир асиман,
Сян бир хялбир торпаг, о да бир тешт ган
48
.
О, тештдян су тюкся башына нащаг,
Сян яля хялбиртяк цстцня торпаг.
Торпаг да, чешмя дя олан бир йердя
Лазымдыр, ялбят ки, тешт дя, хялбир дя.
Бу эюй рянэли кцпцн чох щийляси вар,
Ичиндян эюрярсян йцз ъцр рянэ чыхар
49
.
Кцпя бир ъадуэяр миняр, дейярляр,
Бу кцпя минмишдир йцз мин ъадуэяр
50
.
Фяляк щесабыны эял етмя нащаг,
Алчаьы йцксякдир, йцксяйи алчаг.
О эащ алтда олур, эащ цстдя олур,
Она алт-цст демяк даща доьрудур.
Ябясдир фялякля бящся эиришмяк,
Щеч кясля щямащянэ олмайыб фяляк.
Атдыьы щяр аддым фянддир, кялякдир,
Ишляри бцсбцтцн ойундур, рянэдир!
Бирини эюйляря уъалдыр бязян,
Бязян дя гул едир ону эюрцрсян.
Тцлкцтяк эейдиряр гырмызы папаг,
Сонра гара итя йедирдяр анъаг.
Нядир дюрд йол цстя мяскян дцзялтмяк?
52
Нядир гарын эцдмяк дюрдайаглытяк?
Дюрд балыш гейдиндян гуртаранда биз,
Асудя йатарыг сяссиз-сямирсиз
53
.