621
ИСKЯНДЯРНАМЯ
Гуламлар баш яйиб щюкмцня йеня.
Пири эятирдиляр шащын гясриня.
Чобан дахил олуб уъа сарайа,
Бир гяср эюрдц ки, уъалмыш Айа.
Билирди, беля сядд Искяндярин вар,
Хошбяхтдир бу гясря дахил оланлар.
Ядябля йер юпдц, чцнки бир мцддят
Башга шащлара да етмишди хидмят.
Шащ ону йанына дявят еляди,
Онунла сющбятя башлайыб деди:
“
Ай киши, эял, мяня даьдан, дярядян
Эюзял бир сярэцзяшт даныш эюрцм сян.
Цряйим кядярдян чякилиб дара,
Бялкя сющбятинля едясян чара...”
Чобан сюйляди ки: “Ей таъидар, сян
Юзцнсян алями абад ейляйян.
Тахтын ишыг салсын юлкяйя щяр ан,
Пис эюз узаг олсун тяхтц таъындан.
Яввял сюйля эюрцм, сян, ей щюкмцдар,
Ня цчцн тутмушдур кюнлцнц губар?
Сюйля ки, мцсащиб о йолла эетсин,
Сюзляри дярдиня бир чаря етсин.”
Чобанын сюзцнц шащ чох бяйянди,
Эюрдц ки, сюз билян вя иш билянди.
Аьыллы данышыр динпярвяр кими,
Мянасыз сюз демир чюллцляр кими.
Шащ ону дярдиндян етди хябярдар...
Бу сирри биляндя чобан да тякрар
Торпаьы юпяряк йеня дя шаща
Сидгля, црякдян еляди дуа.
Деди: “Эянълийимин хош заманында
Мян хидмят етмишям шащлар йанында.
О хидмят етдийим шащлар ичиндя
Бири вар, йадымдан чыхмаз бу эцн дя:
О бир шащзадяйди, Мярвдя йашарды.
Уъа гяд-гамяти, эцл цзц варды.
Бойуна сярвляр мин щясрят чякяр,
Цзцнцн рянэиндян сярхошду эцлляр.
Варды бир эялини - эюзял, мещрибан,
Сарай нур аларды ай кими ондан.
Эюз дяйди о гыза, цз верди язаб,
Гыздырма ялиндян олду о, битаб.
Ъаныны йандыран бу бяд азара,
Ня гядяр етдиляр, олмады чара.
Уъа сярв инъялиб сюйцдтяк ясди,
Щамы о эюзялдян цмиди кясди.
Шащзадя юлцмля пянъя-пянъяйя
Эюряндя эюзяли: - Саьалмаз, - дейя.
Щяля о дилбяри алмамыш яъял,
Бичаря эюзялдян тамам цздц ял.
Нацмид олараг, о бирдян-биря
Дцнйадан ял чякиб дцшдц чюлляря.
Варды щямин йердя уъсуз-буъагсыз,
Гупгуру бир сящра - мешясиз, даьсыз,
Щяр тяряф хараба маьараларды,
Ичиндя пялянэляр, ширляр йатарды.
Ня бир от, ня йарпаг - щяр тяряф юлц,
Халг она дейирди: Юлцмляр чюлц”.
Щяр кяс ял чяксяйди дцнйада ъандан,
О мющнят чюлцндя оларды нищан.
Щеч эюрян, ешидян йохду: бир няфяр
Ордан саь гайыдыб эятиря хябяр.
Шащзадя дюзцлмяз гямдян, гцссядян
О чюлц етмишди юзцня мяскян.
Бир досту варды ки, о шащзадянин
Йолунда ъанындан кечярди йягин.
Билди ки, бу чюлдя ъаван шащзадя
Юмрцнц веряъяк бош йеря бадя.
Гулдуртяк нигаблы, ялиндя йараг,
Эетди архасынъа, она чатараг
Танынмаз бир сясля гопарды няря,
Тутуб шащзадяни о сярди йеря.
Шащзадя сярвтяк йеря йыхылъаг,
Тез онун эюзцнц баьлады гочаг.
Тярк етди дурмадан о горхунъ йери,
Ону эюзцбаьлы гайтарды эери.
Ъаванын варды бир эизлин отаьы,
Апарыб отуртду орда гонаьы.
Йанында гойду бир кешикчи - мящрям,
Сирри шащзадядян сахлады мющкям.
Чюряйя, суйа да едиб гянаят,
Башга шей вермяйя вермяди рцхсят.
О дустаг шащзадя, синяси даьлы,
Гялби, кюнлц тутгун, эюзляри баьлы,
Юзц юз ишиня галмышды щейран:
Бу бяла щардандыр, нядир бу зиндан?
Достуса, дурмайыб ъящд едир йеня,
Чаря ахтарырды онун дярдиня.
Чалышыб эялини саьалтды яввял.
Йцз ъцря шярбятля дяф олду яъял.
Дярдбилян бир тябиб еляди дявят,
Сахлады йанында ону бир мцддят.
Гуртарды эюзяли вердийи дярман,
Тяртямиз саьалды о, гыздырмадан.
Яввялки эюзяллик эялди йериня,
Башлады шянлийя, чямян сейриня.
Дярмандан тапынъа о эюзял шяфа.
Дурду ахтармаьа кюнлцня дява.
Ъаванса, эюзяли эюряндя беля,
Дуйду ки, цряйи вурур ешг иля.
Евиндя шащаня бир мяълис ачды,
Удун хош ятрини щяр йана сачды,
Дцздц щяр тяряфя эцлц, сцнбцлц,
Отуртду бир йанда о гызыл эцлц.
Сонра да эятириб эялди ичяри
Яждаща аьзындан чыхан гямяри.
Цзцндян пярдяни ачыб, нящайят,
Еляди мин ъцря нявазиш, щюрмят.