650
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
Башлар кясдирибсян нащаг, ня гядяр,
Ня гядяр юлкяляр едибсян хяраб,
Сорсалар, нолаъаг вердийин ъаваб?
Эцлляря даь чякмяк олмасын пешян,
Йетирмяз онлары бир дя бу эцлшян.
Бу щарын эюй атдан даим ет щязяр,
О бир яждащадыр, эялиня бянзяр
192
.
Гялби цлфятсиздир, кюксц бошлугдур,
Юзцнцн юзцндян хябяри йохдур.
Баьла торпаг кими динълик кямяри
193
.
Гой фяляк тяляссин, сян аста йери!
Шащсан, шащин кими ити учма сян,
Шири-пяр кими ол, вцгарлы тярпян!
Ити дцшцнъянин ъиловуну чяк,
Мешя йолларында чохдур даш-кясяк.
Дярдя ялаъ етмяк истясян яэяр,
Лянэийиб вахтыны ейлямя щядяр.
Эцнащсызла дава фикриня дцшсян,
Сябр еля, бу ишдя тялясмя щеч сян.
Ъанини, оьруну баьышлама щеч,
Башга тягсирлярдян, эцнащлардан кеч!
Чякин ашналыгдан щяр бир алчагла,
Онлары юзцндян узагда сахла,
Шащ яэяр халг иля ется ядавят,
Аь олар цзцня халг да, нящайят!
Етмя табяянля чох йумшаг ряфтар,
Мялумдур алмазы галай сындырар.
Щеч салма алтына юзэя килими,
Юз дярин цстцндя йат аслан кими!
Юзцндян юзцня барамагурду
Щям кяфян тохуду, щям дя ев гурду.
Мящрям олмайандан эюзля юзцнц,
Динлямя онларын ясла сюзцнц.
Юмрцнц ащ-вайла вермя сян бада,
Аъизляр ащ-вайла йашар дцнйада.
Бу ъцря сюзлярим чохдур, анъаг мян,
Демирям: тапылмаз мяндян чох билян,
Сян юзцн эюйлярдян илщам алансан,
Бундан чох сюйлясям, эятиряр зийан.
Сюзлярим итися мяним гылынътяк,
Инъимя, адятдир гылынъда кясмяк.
Ялиндя бу ити гылынъ иля шащ
Щара гошун чякся, басар иншаллащ!”
Дцрля долуб сандыг тамамя йетди,
Буну да бяйяниб шащ гябул етди.
ИСКЯНДЯРИН
ПЕЙЬЯМБЯРЛИК СЯФЯРИНЯ ЧЫХМАСЫ
Йухудан дурараг бир сящяр еркян,
Цзцмц эцняштяк алышдырдым мян.
Сюзцмцн тяхтини эюйя уъалтдым,
Гялбимдян атяшя цзяррик атдым.
Мян “Хосровнамя”ни йазмагчцн ряван
194
,
Бу гоъа сярвими елядим ъаван.
Галдырдым мющрц сюз хязинясиндян,
Орда дешилмямиш дцрр гоймадым мян.
Гялямим о гядяр сачды ки, эювщяр,
Щеч эювщяр галмады, бошалды эюйляр.
Бу заман бир эюзял ичяри эирди,
Гылынъ кими парлаг бир эцзэц верди.
Деди: “Бу эцзэцдя бир бах цзцня,
Чох да мяфтун олма юзцн юзцня.”
Бу парлаг эцзэцйя дикдим эюзцмц,
Эюрдцм сурятими, эюрдцм юзцмц:
Баханда эцзэцдя - о йашыл баьда
Аьганад бир гарьа эюрдцм будагда.
Йухудан мящрумду о нярэиз эюзляр,
Сярвимдя эюрмядим эянъликдян ясяр.
Бянювшя цстцнц басмыш йасямян,
Яз гызыл эцлцмц сольун эюрдцм мян
195
Сиккяни бу гядяр сцртцлмцш эюръяк
196
,
Сцстляшдим, щейрятдян чырпынды цряк.
Щаны о айаг ки, гуш едя мяни,
Щаны ял, дяйишя кющня нягшяни.
Хяъалят чякяряк сольун рянэимдян,
Башладым нявайа юз ащянэимдян.
Горхдум вахтсыз яъял цстцмц ала,
Чякдийим бу нахыш натамам гала.
Йуху эюз мцлкцнц тутана гядяр
Дедим ки, бу еви тиким биртящяр.
Бялкя бир йатаьа йетишя ялим,
Ола сон мянзилим, ахыр мянзилим...
Дюврандан бахябяр бир алим йеня
Башлады кечмишин бу ъцр шярщиня:
Аллащын щюкмцйля бюйцк Искяндяр
Вящй алыб, еля ки, олду пейьямбяр,
Дювлят диванындан позду адыны,
Зящмят диванына йазды адыны
197
.
Ямр етди баъыны Рум иля Русун
Йазсынлар адына Искяндярусун.
Эетмядян тярк етди тяхти оьлуна,
Тапшырды анасы эюз олсун она!
Вясиййят етмякчцн эяляряк диля,
Язиз анасына сюйляди беля:
Эедирям, бу халгла ет йахшы ряфтар,
Гой сяндян щямишя разы галсынлар.
Ата тяк бу халгы щимайяня ал,
Анасан, анатяк дярдляриня гал.
Амандыр, диндар ол, эюстяр ядалят,
Аллащын ямриня еля риайят,
Ямря ямял едиб хейиря чат сян,
Бу, гат-гат йахшыдыр ямр елямякдян.
Мян йола чыхмаьа дуйдум зярурят,
Галыр тяхтим, таъым сяня яманят.
Йолларым узундур, мянзиллярим чох,
Билмям дюняъяйям эерийя, йа йох.
Еля ет гайытсам яэяр сяфярдян,