651
ИСKЯНДЯРНАМЯ
Хяъалят чякмяйяк ня мян, ня дя сян.
Йох, яэяр дюнмяйим олмаса гисмят,
Щушйар ол, хош эялсин та ки, агибят.
Еля ет ки, щаггын мящкямясиндян
Дилин тутулмасын, хяъил олма сян.”
Бцтцн сюзлярини дейиб Искяндяр,
Гойуб тяхти, таъы, еляди сяфяр.
Ямр етди бир анда бцтцн Рум вя Шам
Гошуну юнцндя ъям олсун тамам.
Фярманында олан бцтцн гошундан
Йол цчцн айырды йцз мин пящляван.
Бунлар щяр юлкядян сечмя мярдлярди,
Щяря бир ордуйа дяйян ясэярди.
Дюрд мин йцк дашыйан дявя эютцрдц,
Онлары низамла йола дцздцрдц.
Бисряк ъинсиндянди онун мин башы
198
,
Кечярди йел кими о даьы, дашы.
Мини дя бцхтийди, нярди щяр бири
199
,
Дадлы йемяклярди бцтцн йцкляри.
Цчцнъц мини дя ъялд нагялярди
200
,
Бязяйи гызылды, зярди, зивярди.
Дюрдцнъц мин ися, няъиб дявяляр,
Щяр бири ъейрантяк ити йол эедяр.
Варды щяр пешядян, щяр бир сянятдян
Йанында йцзляръя мащир ишбилян.
Беля тядарцкля гуруб нювраьы,
Галдырды балыгдан Айа байраьы
201
.
О, Мягдуниййядян йола дцшяряк
Искяндяриййяйя эялиб чатантяк,
Орда о мющтяшям тяхти уъалды,
Нечя эцн шадлыгла орада галды.
Фатещ Кейхосровтяк эюрцб бахтыны,
Эедиб дцз Сярирдя гурду тахтыны.
Ямр едиб о уъа бир мил дцзялтди.
Башына бир парлаг эцзэц бянд етди.
Эцзэцдя бир-айлыг бир мясафядян
Эюрцнцр дяниздя щяр эялиб, эедян.
Тяхти дцшмянлярдян горумаг цчцн
Кешикчи дурурду орда бцтцн эцн.
Эцзэц яйан ется бир сирри яэяр,
Эялиб щюкмдара билдирярдиляр.
Дцшмянляр чал-чапа эялсяляр, ишдир,
Сарай адамлары эюрярди тядбир.
Олуб пайтахтындан архайын, йеня
Шащ минди вцгарла юз кющляниня.
Илк яввял йолуну Мяьрибя салды.
Мисря эялиб, орда ики эцн галды.
Сонра чыхыб ордан, гялбиндя диляк,
Аллащын ямриня ямял едяряк,
Бир хейли йол эедиб, дяряляр кечди.
Ютцб зямиляри, чюля йетишди.
Мягдясдян дястяйля бир нечя адам
Щакимин зцлмцня етмяйиб давам,
Йолда дцзцлдцляр, о гадир шащдан
Беля дилядиляр мярщямят, аман:
Пак етдин дцнйаны, сян, ей щюкмцдар,
Эял, бу пак еви дя паклыьа чыхар.
Уъалт байраьыны шящяримиздя,
Йох ет бядхащлары, динъяляк биз дя.
О паклар йурдунда вар бир ящримян,
Аллащ достларыйла дцшмяндир, дцшмян.
Мцгяддяс бинада итаяткарлар
Олуб о залимин зцлмцндян безар.
Тярк едиб ситайиш йолуну щаким,
Бцтцн дин ящлиня зцлм едир даим.
Башыны дик тутуб, тюкцр нащаг ган,
Чохунун башыны кясиб нащагдан.
Щамымыз горхуруг о ящримяндян,
Дивляр гянимисян, дадя йетиш сян!”
Искяндяр онлары беля эюрянтяк,
О эюз йашларына рящм еляйяряк,
Ясла инъимяди фярйадларындан.
Чатды мязлумларын дадына о ан.
Динляйиб онларын ащ-фярйадыны,
Бейтцлмцгяддяся сцрдц атыны.
Дцнйаны щасардан гуртарсын дейя,
Бейтцлмцгяддясдян башлады сяйя.
Орда гоймамагчцн фитнядян ясяр
Румдан дцз Мягдяся эялди Искяндяр.
Бу вахт щяр тяряфдян - даьдан, дярядян
Ядалят сясини ешидиб дцшмян,
Тядарцк эюряряк дюйцшя чыхды,
Билмирди ки, шащын бяхти ачыгды.
Искяндяр вурараг она шябхуну,
Йолкясян аьзынын кясди йолуну.
Ону залим эюрцб, ганыны тюкдц,
Гцдсцн гапысында чармыха чякди.
Ъарчылар бир нечя мцддят чякиб ъар,
Елядийи зцлмц бир-бир сайдылар,
Дедиляр: “Бу евя зцлм ется щяр кяс,
Беля агибятдян гуртара билмяз!”
Пак еви напакдан азад ейляди,
Шадлыг севянляри о шад ейляди.
О динълик мяканы асудя олду,
Накясин торпаьы эюйя соврулду.
Залимин зцлмцнц шащ мящв еляди,
Мцти оланлара верди мябяди.
Бейтцлмцгяддяси низама салды,
Сонра да Мяьрибя тяряф йол алды.
Чякди Яфрянъяйя гошуну ордан,
Сонра Яндцлцся олду о ряван.
Щям дявят едяркян, щям щюкм едяркян
Ягл иля, ядл иля иш эюрдцйцндян,
Мцдрик бир щюкмдар эюряряк ону,
Щамы гябул етди доьру йолуну.
Щамыны дцз диня еляди дявят,
Тикдирди щяр йердя бир йени мябяд,
Йенидян гошунла йола чыхараг