663
ИСKЯНДЯРНАМЯ
Сящярин башына таъ гойду эеъя.
Беля гярар верди бюйцк таъидар,
Достларла бир йердя йола чыхсынлар.
Сечди ордусундан дцз он мин няфяр
Щяр бири шащлыьа лайиг бир ясэяр.
Сонра ещтийаъа нязяр йетирди,
Ня гядяр лазымса сурсат эютцрдц.
Гошундан, хязнядян бир щисся галды,
Юзцся дястяйля кюч тябли чалды.
О ханлар ханы да бир бялядчитяк
Шаща хидмят етмяк, йолдашлыг етмяк
Фикрийля, азугя алыб бир гядяр
Эютцрдц ох, гылынъ вя башга шейляр.
Йанында он мин дя ясэяри варды,
Онлар щям аьыллы, щям ишэцзарды.
Башланды бу сайаг Мяшригя сяфяр,
Йолда саф гызыллар сярф едирдиляр.
Сонраса Ъянуба дюнцб йеня дя,
Чохлу ов етдиляр йол эедя-эедя.
Беля йол эетдиляр онлар дцз гырх эцн,
Бир йер тапмадылар динъялмяк цчцн.
Эюй су кянарына чатдыгда онлар,
Еняряк сащилдя тутдулар гярар.
Ордаъа йыьылыб мяълис гурараг,
Йеня уъалтдылар эюйляря байраг.
Орда ешитдиляр бир хош щекайят.
О сащил щаггында хош бир рявайят:
“
Эцнцзлц, айцзлц пяриляр эеъя
Чыхырлар дястяйля ора эизлиъя,
Уъадан охуйуб дадлы няьмяляр,
Чалыб ойнайырлар сящяря гядяр.
О гядяр лятифдир, инъядир о сяс,
Щушуну итиряр ешится щяр кяс.
Бейтляр йайылыр бящрдян чюля,
Щеч кяс бу бящрдя йазмайыб щяля
217
.
Даьын ятяйиндя бир нечя саат
Щяр эеъя гурурлар пяриляр бцсат.
Сцбщцн няфясини онлар дуйанда
Батырлар гапгара суйа бир анда...”
Шащ буну ешидиб беля буйурду,
Ики мил узаьа чякилсин орду.
Мцшктяк ятирли бир эеъя, эюйдян
Улдузлар эювщяртяк нур сяпяляркян
Шащын ямри иля бир эями эялди,
Шащ бурдан гошунсуз йола дцзялди.
Сащилдя бир хеймя гурду о султан,
Эювщяр нур сачмаьа башлады судан.
Эюрцндц пяриляр, еля бу заман
Эцн байраг галдырды санки дярйадан.
Сачлар аь яндама сяпялянибдир,
Санки эцмцш цстя мцшк ялянибдир.
Тяраня охуйур шювг иля онлар,
Щяр сясдя, няьмядя башга ащянэ вар.
Искяндяр ешидиб о хош сясляри,
Ганы ъушя эялди, йанды ъийяри.
Бу щязин нявадан аьлады бир аз,
Сонра эцлцб деди: аьламаг олмаз.
Бир сясдян эцля, щям аьлайа инсан,
Онун гцдрятиня олмазмы щейран?
Шащ бцтцн бунлары сейр едиб, йеня
Сащилдян гайытды юз мяскяниня.
Бязяди эюйляри аь Чин ипяйи,
Йер ачды цзцндян гара юрпяйи
218
.
Деди эямичийя бюйцк щюкмцдар:
“
Тез ол, бу дянизя бир эями чыхар.
Дальалы сулары сейр еляйим бир,
Вар бу пярдялярдя илащи бир сирр.
Бу иш горхулудур, анлайырам мян,
Анъаг ял чякмярям юз ниййятимдян.
Буну бир агилдян сорушсан яэяр,
Фяляк сювг еляйиб бу ишя, - дейяр.”
Эямичи динляди шащын ямрини,
Сащилдян дянизя салды эямини.
Шащ миниб эямийя эедяндя ордан
Сащилдя мцнтязир дайанды хаган.
Она тапшырды ки: “Мян гайытмамыш
Тярпянмя йериндян ясла бир гарыш!
Эери дюндярмярям ясла йелкяни,
Бялкя дя яъялдир апаран мяни...
Саь дюнсям, чыхарам хяъалятиндян,
Дюнмясям, ишляря янъам чякярсян!”
Дейиб, эюз йашыны ахытды селтяк,
Йердя галанлара вида едяряк,
Сцрдц эямисини Чин дянизиня.
Ким эюрцб ки, дяниз эямийя миня!
219
Йолдашларындан да бир нечя няфяр
Эютцрдц, бирликдя етдиляр сяфяр.
О Иса няфясли устадлардан да
Биръя Бялинасды онун йанында...
Чякилди сащилдян янэинликляря
Сащил эюрцнмяйян узаг бир йеря.
Дяниз дцнйасында бир дцнйа эетди
220
,
Щцняри, шющряти дцнйайа йетди.
Бир хейли йол эетди дяниздя эями,
Ахынты башлады бирдян сел кими.
Ахырды Мцщитя дяниз бу йердян,
Ахырды, ахырды эери дюнмядян.
Мащир дянизчиляр дцшцб щейрятя,
Бу горхунъ суларда эялиб дящшятя,
Ахыр рящнцмядян юйряниб сирри,
Эюрдцляр ки, эяряк дюнсцнляр эери.
Бу заман узагда нуртяк парлайан
Кичик бир ъязиря эюрцндц яйан.
Мцщитин селиндян горхараг онлар
Щямин ъязирядя тутдулар гярар.
Бир гоъа эямичи эяляряк диля
Мцдрик падишаща сюйляди беля:
“
Чатмышыг ян горхунъ, чятин бир йеря,