682
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
О щям шащдыр, щям дя Ъащанпящляван.
Бу бир мяълисдир ки, говгадан узаг,
Она лайиг олар бу намям анъаг.
Бунунла сейр етсин шащ эюйц, йери,
Даьлары, дашлары, эюй дянизляри!
Щярдян ат ойнадыб чыхсын мейдана,
Эащ да щцъум чяксин Щябяшистана.
Щеч йеря эетмядян агил щюкмцдар,
Эюряр юз эюзцйля дцнйада ня вар.
Истяся шащ цчцн бу китаб йягин
Ачар гапысыны йедди юлкянин.
Онунла мяълиси шащын шад олар.
Онда бу дцнйанын тясвирляри вар.
Кейхосров бязминин вариси сянсян,
Тяхтц таъ дайаьы зоруна ящсян!
Ъащаны эюстярян бу ъама бахсан,
Кюнлцндян кечяни веряъяк нишан.
Хялвятдя йазылмыш беля бир ясяр
Шаща шащзадялик мцждяси веряр.
Еля бир гапыны ачды бу ачар
Ки, ора дянизтяк эювщярляр сачар.
Сящяр аь тяхтиня чыхандан бяри
Щеч бир таъ эюрмяйиб беля эювщяри.
Мян ки, сюз ачмышам яввял бешикдян,
Кюрпяни эюряндя щейрят етмя сян.
Бу шадлыг эцнцндя сян бир мяълис гур,
Йерин дюврясиня эюйтяк кямяр вур.
Нолайды, бяхтим йол веряйди мяня,
Эяляйдим шащын о ъяннят бязминя.
Бялкя о мяълисин мярщямятиндян
Ачайдым ишимдян дцйцнляри мян.
Голумда, гычымда галмамыш тагят
Ки, эялиб бещишти едям зийарят.
Мцгяддяс бещиштя ъан эетсин эяряк,
Ъясяди орайа нийя эюндяряк?
Дярйамдан ики дцрр олубдур яйан
257
,
Онлардыр цзцмц мяним аьардан:
Бири Мярйям кими исмятли пяри,
Исанын нуриля парлар о бири.
Биринин чющряси Айтяк мцняввяр,
Биринин цряйи эцнтяк нур чиляр.
Мцгбил, Игбал адлы ики щиндли гул
Эюндярдим щцзура, олайды мягбул
258
.
Эялди щяр икиси шащ хидмятиня,
Мясялдир, йагуту сахлар хязиня.
Гызыны мещрля кючцряр ана,
Гардаш дуваг салар онун башына
259
.
Щцзура эюндярдим бу эялини мян,
Гардашы тутмушдур онун ялиндян
260
.
Ъанымы йоллайыб бир пешкяш кими,
Гошмушам мян она ъийярпарями
261
,
Ону сян эерийя гайтаран заман
Лцтфцн артыг олсун умдуьумуздан!
Сюзцмц бурада чатдырдым сона,
Ня гиймят лазымдыр, юзцн вер она!..
КИТАБЫН СОНУ
Эювщярляр оланда мядяндя ашкар
Дцнйаны бцрцдц эювщяр аланлар.
Эювщяря олса да щамы мцштяри,
Эювщяр таныйанлар алар эювщяри.
Дашын эюбяйиндян чыхардым эювщяр,
Ялимдя тярязи дурсам да яэяр,
Санма ки, дцшмцшям дювлят ешгиня,
Мяня эяряк дейил ясла хязиня!
Истяйим будур ки, о сащибдювлят
Версин ямяйимя лайиг бир гиймят.
Мяни дцшцндцрмцр азла чох фикри,
Чцнки гощум дейил Айла Мцштяри.
Эязирям еля бир сярраф инсаны
Ки, мяьмун етмясин эювщяр сатаны.
Див кими даьларын кюксцнц йармаг.
Вящши щейван кими няря гопармаг,
Ачмаг хязиняйя ахан селляри,
Дянизя тулламаг дцррц, эювщяри
Мин дяфя йахшыдыр, асандыр, инан,
Надан адамлара шер охумагдан!..
Сюз щяр шейдян яввял динляйян истяр,
Алыъы олмаса, танынмаз эювщяр.
Мяним эювщяршцнас бир мцштярим вар,
Щям эювщяршцнасдыр, щям дя лцтфкар.
Анъаг, хябяр тутуб даш щярисляри
Салдылар далымъа нечя няфяри.
Бу парлаг лялими алмагчцн яля
Мяня даш йаьдырыб дейирляр беля:
О парлаг эювщяри, эял, бизя вер сян,
Вермясян, бу баьдан кюч етмялисян!”
Щирсляндим онларын бу ряфтарындан,
Бу ъцря гарышыг, пис базарындан.
Дедим: “Эювщяр цчцн едярлярми ъянэ?
Няьмя эюзял олар олса щямащянэ
262
.
Дярйа севдасыдыр, кеч юз дцррцндян,
Эцъцн няйя чатыр ону сюйля сян.
Дянизля алверя чыхарса бири,
Эяряк дярйа гядяр ола эювщяри.
Дярйайла алверин дярйа няфи вар,
Дярйаны дярйайла сатын аларлар.
Бир сясин дцнйаны тутса шющряти,
Эяряк дцнйа гядяр ола вцсяти.
Позьунлуг оларса ащянэдя яэяр,
О сяс щара чатар, неъя йцксяляр?
Бир сюз ки, рянэ верир эцля, эцлшяня,
Щикмятли ъавабдыр баша дцшяня.
Йахшы таныйырам мян щяр йетяни,
Кямяр оьрусуйла таъ бяхш едяни...
Бунлары демякдян гясдим, йахшы бил,
Ясла йохсуллугдан шикайят дейил!