104
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
Бу дцнйада малы йохдурса щярэащ,
Гянаят бяхтли олсун, ей аллащ!
БУ НЯЗМИН ТАРИХИ ВЯ
БАШЛАНЬЫЪЫ ЩАГГЫНДА
О вахт ки, бу ъаван талели султан,
Хейир эюрсцн, эюрцм, тахты, таъындан.
О мяна мцлкцнцн тахтында гаим,
Щяйат дцнйасыны тутмуш о щаким,
Мялик Тоьрул, бу дцнйанын аьасы,
Сяхавят цмманы, игбал сямасы,
О шащлар шащы Тоьрул, мцлкя арха,
Ядалят каны султан, мцлкц дцнйа.
Чатыб султанлыьа тяхтц таъ алды,
О, Арсландан галан тахта уъалды,
Щаман бу хязняни ачдым о эцн мян,
Юзцл гойдум бу гяср цчцн о эцндян.
22
Мцбаряк тале иди, башладым мян,
Мцбарякдир деди эюйляр црякдян.
Бу тале ки, щямин нязмя олуб фал,
Мяни юз нягши тяк етмязми хошщал.
Шащын бяхтийля башланды бу дастан,
О да дцнйаны тутсун санки султан.
Кюнцлляр мяшугу олмуш бу дилбяр
Чох аз вахта тамам олду сярасяр.
Бу йолда лянэимя олмушса щярэащ,
Бошалсын, сюйлядим ишдян бир аз шащ.
Щябяш зцлфц дедим Тамьачя вурсун,
О Шцштяр зийнятини Чачя вурсун.
23
Чятир тярланла янганы о тутсун!
Гызыл таъла сцряййаны о тутсун!
Ъялал чятри сямаларда уъалсын,
Аты Ъейщуна бир титрятмя салсын.
Тутуб дцз йедди юлкя, ейлясин фаш,
Фялякляр чянбяриндян чякмясин баш.
Она Чиндян эятирсин верэи хаган,
Мцдам гейсяр йетирсин ъизйя Румдан.
24
Ей аллащ, мин шцкцр, гядри, ъялалы,
Цзярликдир йанан, эюрмяз зявалы.
Мящяббятдян цзярлик йандырыб мян,
Сящяр салдым йола сцбщцн мещиндян.
Онун ятриндян олса шащ хошщал,
Мянимчцн атяшя атсын о, бир нал.
Десин бир дям: “Атабяй, ей Ъащанэир,
Низами эюстяриб ахыр ня тягсир?
Йетяр, галмыш бу ъцр шаир кянарда,
Йетяр, бир рузи эюрмцр бу дийарда.
Дейилми вахт ону та охшайаг бир!
Бу дцнйада она эцн аьлайаг бир!
Бахаг бир дям, чякилсин гям эюзцндян,
Гырышлар эетсин алнындан, цзцндян.
Ситийля Мящсяти олса гязялхан,
Эеъя йцз хязня веррик биз чох асан.
Она ачсаг яэяр биз биръя хырман,
Бир арпа, валлащ, яксилмяз бу вардан.
Дурубдур сярвят цстдя мцлкцмцз шад,
Пис олмаз бир позуг кянд етсяк абад.
Эцняш зцлмятляря даим сачар нур,
Одур юз гясри дя нурла долубдур.
Сяхавятдя ад алмышдыр булудлар,
Бах, онлардан сцд яммиш кюрпя отлар.
Ня мцддятдир бу хош сюзляр дцзян гуш,
Бизя шцкр етмяк иля мяшьул олмуш.
О, бир ъам ичмямиш мейханямиздян,
Дайанмыр биръя ан шцкранямиздян.
О ъцр бир бяндя, мян тяк бир хейирхащ,
Юзцн Кейхосрова бянзяр бюйцк шащ.
Башы эюйлярдян ютмцшдцр, о, аз-маз,
Нявазиш эюрся биздян щеч пис олмаз.”
Нядир сяндя Низами бу, ня цздцр?
Нядир шащла кобудлуг, бу, ня сюздцр?
О бир шащдыр ки, фяьфур иля хаган,
Юпяр торпаьыны щяр дям узагдан.
Ня цзр истярсян, ей бир парча торпаг,
Бу горхунъ вадидя олмаз дил ачмаг.
Будур цзрцм ки, адил щюкмдардыр,
Цзцндя щагга мяхсус шюля вардыр,
Ким орда йцксяк олса, алчалар да!
Яэяр ким дцшэцн олса, сярт олар да.
Дямир йанды одур шимшяк чаханда.
О йандырды гарыйчцн бир шам онда.
Одур дярйада щяр дальа юлцмдцр,
Эцл цчцн эцллц баь, баьда юлцмдцр.
Бизим шащда Сцлеймандан нишан вар,
Она Ай сюз дейир эащ, эащ балыглар.
Юзцн бах, кцлчяляр йандыгъа зярэяр
Тапыр эащ торпаг ордан, эащ да ки зяр.
Судан, рянэдян бцсат гурдугъа алям,
Фяляк дювр ейляйиб, дурдугъа алям,
Мцзяффяр шащя вер, йаряб, ъащаны,
Ъащандыр шащя йар ейля сяманы.
Хейир вер эянълийиндян, талейиндян,
Гой юмрц артыг олсун щяр шейиндян.
Гой ондан олмасын эен бяхт, дювлят,
Гой онсуз олмасын таъда бу шювкят.
Онунла алями боллуг гой алсын,
Онун чятрийля сямаларъа уъалсын.
АТАБЯЙ ЯБУ ЪЯФЯР
МЯЩЯММЯДИН МЯДЩИ
Уьурлу талейим варды, хош игбал,
Уъалтдым эюйляря мян шеири дярщал.
Дуа цчцн йапышдым тез гялямдян,
О шащын адына вурдум рягям мян.
Цфцгляр шащыдыр, щяр йердя йцксяк,
О, щям ъцт, щям дя тякдир гашла баш тяк.