105
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
О дюврцн щакими Язям Атабяй,
Ъащандан зцлмц силди щям Атабяй.
Сяха иля Ябу Ъяфяр Мящяммяд
Хорасан фятщ едяр Мащмуд нисбят.
Эцняш тяк нуру иля долмуш алям,
Йанар дцшмян йахын дцшся щаман дям.
Авамы, хасы Эцн тяк ейляйяр шад,
О, Шямсяддин вяд-дцнйа алыб ад.
Эцняш нур пайлайыр улдузлар цчцн,
Сяадят бяхш едир халга о, щяр эцн.
О эцн ки, халга щагдан эялди рящмят,
Ики сащиб, бах, адланды Мящяммяд.
Бири олду ахыр пейьямбяр ондан,
Бири олду ахыр бир рящбяр ондан.
Яряб бцръцндя бир айдыр о, даим,
Яъям мцлкцндя бир шащдыр бу, щаким.
О, дини зцлмдян етмишдир азад,
Бу, ядл иля едиб дцнйаны абад.
Мин ящсян! Эюр ня щикмят вар бу адда,
Ики мими ики дцнйайа сырьа.
Пахыллыгдан ики олмушдур алям,
Бу бир мимли, ики мимли о, щяр дям.
Гялям тцрклярини етмяз о, тараъ
Веряр бир мим кямяр, бир мим веряр таъ.
25
О, бир таъ бяхш едян шимшякми, парлаг?
Она таъ бяхш едян сюйлярляр анъаг.
Яэяр бяхшишя ял гатса, ня олмаз!
Батар бяхшиш селиндя Ъуди, галмаз.
26
Фялякляр сюйляся, бир дур амандыр!
Бу бир гаим йыхан, гаим асандыр.
Утанмышдыр сяхасындан дянизляр,
Хяъалятдян йерин цстя тюкцр тяр.
Гылынъы хас поладдан бир булуддур,
О, йедди мцлки тутмагда бир оддур.
Ъящят чийниня алты таь о салды,
Эюй ондан дяхи доггуз сырьа алды.
27
Верир дярйа кими дцррц црякдян,
Дарылмыр, бяхш едир эювщяр о мядян.
Анасыймыш ъащан санки бинадан
Бащар тяк ядл цчцн доьмуш анадан.
Бу алямдян кянар сирляр, хябярляр
Онун кюнлцня гаибдян йетярляр.
О, щансы елмя сащиб олмайыбдыр,
Нядян мящрум олуб, кам алмайыбдыр.
Дюйцшлярдя ъясурдур санки аслан.
Бу ъцр аслан олар, ей танры, щардан?!
Ня инъитмиш бу ширликля о, бир кяс,
Ня ширлярдян онунла вар едян бящс.
Онун ох, низяси тцкдян чякяр тцк,
О, эюздя тцк эюрян эюздян тюкяр тцк.
О шимшякли охундан, хянъяриндян
Булудлар тяк даьылмыш сцбщ дцшмян.
О шимшякли гылынъ ойнарса щярэащ,
Шяфягляр тяк цзяр ганларда бядхащ.
О, даш хачы Румун зцлмят йериндя,
Язиб мум тяк мцзяффяр дишляриндя.
Яэяр Рум ордусу тцркдян чох олду,
Онун щинди гылынъыйла йох олду.
Аты гачмагда йел тяк ется тяъил,
Галар далда фялякляр йедди мянзил.
Она дост олса да дцнйада ъамыш,
Бу йер надан юкцз тяк алтда галмыш.
Папаьы чярхя чатмыш, башы айда,
Мин ящсян! Шащ эяряк олсун бу гайда!
Хейир фикрийля тутмушдур ъащаны,
Будур щаг кюлэяси, ядлин дя каны!
Гара, йа аь ъащанда щяр ня вардыр,
Худадан сонра шаща сяъдякардыр.
Зирещ эеймиш иэидляр ъошьун цмман,
Йаьыр ох, низяляр дцшмян башындан.
Дямир дырнаглы даьлар да чатыб гаш.
Онун бядхащына даим атыр даш.
О дцшмяндя боьаз бир зянэя охшар,
Чякир магнит кими щарда дямир вар.
О, дцшмяндян дейил гафил, айыгдыр,
Будур бах шащлыьын шярти, сайыгдыр.
Атабяй Елдяниз шащдыр, ъащанэир,
О вурду йедди мцлкя дюрд тякбир.
Ики дцнйайа гурбан верди бир ъан.
Ъаны саьдырса, юлмцшдцр о, щардан?!
Бу ъан иля йашар анъаг ъащан да,
Ъащанын ъаныдыр, шяксиз, ъащанда.
Онун тяк эюрмяйиб бир кяс бу алям,
Башындан олмасын щеч биръя тцк кям.
Дейин, дцнйайа ким эялмиш бу бяхтля?!
Щябяшдян Чиня ким алмыш бу бяхтля?!
Ирагда бадя сцзмцшдцр о, ъама,
Дцшцбдцр щейбяти Рум иля Шама.
Онун овлаьы Абхаз иля Дярбянд,
Дюйцш мейданы Харязмц Сямяргянд.
Бу айын эетмясин бу нур цзцндян.
Бир ан эен дцшмясин бу таъ юзцндян!
Няйи етмязся дя арзу ъащандар,
Яэяр уд олса да, йандырсын одлар.
Ону инъится щяр кяс бу щяйатда,
О, хязня олса да, галсын йер алтда.
ЙЕРЮПМЯ ХИТАБЫ
Бу шащлыг тахтынын шащына ящсян!
Она шащлыг верилмишдир фялякдян.
Хилафят архасы, мцлкцн дайаьы,
Гылынъындан эялир йохлуг сораьы.
Икинъи бир Фиридун, щям дя Ъямшид,
Дедим йанлыш Фиридун ня, ня Ъямшид!
28
Фиридун сцд ямян бир тифл инякдян,
Сян аслансан, ютцб бяхтин фялякдян.
29
Боьубдур Ъямшиди Зющщак иланы,