106
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
Сяня эюй яждяри вермиш бу ъаны.
30
Яэяр онларда варды тяхт иля таъ,
Сянинля тяхтц таъ пай алды мющтаъ.
Иэидляр бир нишан истяр шащындан,
Сян ися щюкмран, щям пящливансан.
Сцлейманда цзцк вар, сяндя вар дин,
Вар Искяндярдя айна, сяндя айин.
Ня эюрдцнся замандан, эюрмяз ясла,
Ня Искяндяр, ня Ъямшид айна, ъамда.
31
Ъаванлыг мцлкц сяндян хцррям олду,
Бцнювря бу щяйата мющкям олду.
Дямир хянъярля тутдун алями сян,
Гызыл ъамла явяз етдин Ъями сян.
Дямирля тапмадын дювлят, хязиня,
О сярф олсун сянин ейш-ишрятиня.
Бу дцнйа фанидир, сян дя билирсян,
Галан баги нядир, сян дя билирсян.
Беш-цч кялмя дейярдим мяслящятля,
Изин версяйди шащым мярщямятля.
Булуд бейнимдя йох айры су, ей шащ!
Верярдим, олса иди ъан да щярэащ.
Мяням йол гасиди бурда язялдян,
О шащын зянэ чалан Щарутуйам мян.
32
Биринъи гуш кими гондум бу баьа,
Сян истяр бцлбцл адландыр, йа гарьа.
Ня мцддятдир дейирдим бюйля щяр эцн:
Дцзялдим бир щядиййя шащым цчцн.
Ня вар чипал, фяьфур мисли тющфям,
Эялям, тязим едян эендянся бир дям.
Бу фикрин мящсулу сещри, хяйалы
Сяпим гой гаршына алтун мисалы.
Гарышганы кясяр ким, щарда гурбан?
Чяйирткя тющфяси алмаз Сцлейман.
33
Эцнц эюйлярдя зярряйля тутар ким?
Вя йа тярланы сярчяйля тутар ким?
Бу шащлыгла эилейлянсям, ня хейри?
Йохумдур бир тцкцм дя бундан айры.
Будур дярдим ки, юз гялбим кими мян,
Йанында олмурам, ей шащ, щярдян.
Мяним гой бялли олсун шаща щалым,
Дуадан башга йох фикрим, хяйалым.
Йашар хялвятдя бу икдиш Низами,
Йары балдыр, йары сиркя кяламы.
Ширин бир чешмядир илщамы, чаьлар,
Йцкц чийниндя зющд иля о, баьлар.
О, аьзы зющд иля бош бир бцсатдыр,
Дилимся хурмадыр, аби-щяйатдыр.
Ий алдым, мишкя дюндцм тяклийимдян,
Уйушдум тяклийя симурь тяк мян.
34
Эцл олмаз мян тикандан мяълис цчцн,
Ишим анъаг дуадыр шаща щяр эцн.
Эеъикдим та дейям бир бяндяням мян,
Эеъиксям дя эялян ширтяк мяням, мян!
Ня йахшы сюйляйиб устад, мин ящсян!
Ки, “эеъ эял, амма дцз эял, ей ъаван сян”.
35
Ня бир дям шаща лайиг хидмятим вар,
Сящярляр сяъдяйя тяк гцдрятим вар.
Гцрур бейнимдя – тордан горхурам мян,
Тамащ гялбимдя – дардан горхурам мян.
Тамащ, няфс цстя дуррам, хиргя саллам,
Гцрурун палтарыны дартыб аллам.
Мян ешг иля дуруб тяк галлам онда,
Тяк олсам, бцсбцтцн динъ оллам онда,
Гойардым баш цзянэин цстцня мян,
Щям ордан галдырардым баш йеня мян.
Яэяр говсан, узагдан йер юпярдим
Нявазиш ейлясян, онда ня дярдим
Яэяр лазымса, Ай тяк бир эцлярдим,
Йаныб атяш бюъяк тяк нур чилярдим.
Йахын гойсан кими тале кими сян,
Ону йа бир ямир, йа шащ едярсян.
Яэяр бахсан кимя сцбщцн шамы тяк,
Чякярсян, галмаз онда зцлмят юрпяк.
Эцняш тяк щансы бир йурда эедярсян,
Сяпярсян торпаьа чох симц зяр сян.
Гызыл сяпмяк пешян гой даим олсун!
Гылынъын ъанын цчцн тилсим олсун!
Сянин щюкмцнля дювр етсин гой алям!
Бу йердян олмасын тоз-торпаьын кям!
Бу шащлыг таъы нур сачсын адынла,
Гой архан мющкям олсун ювладынла!
Сачаркян мишк йол эетсян щайанда,
Ишыг сач айла эцн тяк асиманда,
Щара цз тутмалы олсан гядярля,
Гайыт тале кими щяр дям зяфярля.
Вцъцдун алямя олсун мцзяффяр,
Йаьы мяьлуб ола, ордун мцзяффяр!
СЯАДЯТЛИ ПАДШАЩ
ГЫЗЫЛ АРСЛАНЫН МЯДЩИ
Тяляс, ей сцбщ ясян мещ, эялди фцрсят,
Буйур бир сян дя эюстяр бир фязилят.
Йер юп эет мяълисиндя падшащын,
Уъалтмыш эюйляря шащ барэащын.
Эцняшдир йедди иглимя о, шющрят,
Мцзяффярдир онунла динля дювлят.
О, Мяьриб шащыдыр, Шяргин дайаьы,
Ютцб Айдан Гызыл шащын папаьы.
О, Мещди тяк тутуб Мяьрибдя мяскян,
Йатаьы кечди Мяшриг сярщядиндян.
Мющцр вурса мум цстцндя о сярвяр,
О, Румдан ъизйя, Чиндян верэи истяр.
Сулу, эцлрянэ гылынъы чякся бирдян,
Ахар Рус нящри Зянэин чешмясиндян.
Яэяр мейл ейляся тяк бир зяфярля,
Йуйар Щинддян гара рянэи щцнярля.
О зцлмц мящв едяндян горхараг бярк