111
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
Чыраь иди, о нур дцнйасы вермиш!
Мцбаряк тале иди, варды тахты,
Она тахт иля таъ вермишди бахты.
Ата шащлыг нишаны эюрдц онда,
Она ад верди Хосров Пярвиз онда.
О цздян Пярвиз адланды бу оьлан,
Гуъагларды яэяр эюрся бир инсан.
Цзц эцн тяк кядяр, гям мящв едярди,
Ширин эцлмякляри хош бир сящярди.
О мишки дайя сахларды ипякдя,
О тяр дцррцн йери памбыг бялякдя.
Сцдя мейл етдийиндян онда шяккяр,
Шякярля, сцдля бяслянди о эювщяр.
Эяляр шащ йанына щяр дям о эцн тяк,
Эязярди ялляр цстдя дястя эцл тяк.
Бешикдян кечди иш, мейдана дцшдц,
Онун ешги ъащанла, ъана дцшдц.
Чатыб беш йашына диггят йетирди,
Гарадан, аьдан ибрятляр эютцрдц.
Щяр ил бяхти она йаш артыран дям,
Йени бир тялим юйрятди аьыл щям.
Эялиб та йедди йаш цстя гол ачды,
Онун зцлфц эцл цстя мишк сачды.
О, мяшщур олду щцсн иля, ъамалда,
Мисирли Йусиф иди о, бу щалда.
Деди бош кечмясин вахты о бир эцн
Мцяллим тяйин етди оьлу цчцн.
Бу сющбятдян бир ай кечмишди анъаг,
Щцняр эюстярди Хосров хейли парлаг.
О, мяна сюйлямякдя гадир олду,
Дяниз тяк инъи сачды, мащир олду.
Сулар тяк ким ряван сюз сюйляйярди,
Онунла ещтийатла сюз дейярди.
О, инъя эюрмяйи тцкдян кечярди,
Диняндя тцкдян инъя сюз сечярди,
О, доггузда чякинди ойнамагдан,
Данышды яждаща, шир овламагдан,
Заман эялди, о та он йаша эирди,
Отуз йашлылары щям бада верди.
Вурушду шири-нярля, яждяр иля,
Сцтун доьрар гылынъла, хянъяр иля.
Дцйцн ачды ох атмагла о тцкдян,
Алырды щалга низяйля зирещдян.
Едиб ниййят каман дартарса бир дям,
Тябилъик Зющря тяблиндян асар щям.
Алыб он йайы бирдян дартан инсан
Галар аъиз онун тяк бир йайындан.
Кямянд атса, о он дцшмян ня янэял,
Оху доггуз гылынъдан да мцкяммял.
Йаманлыг Аь див олсун лап юнцндя,
Галар йелдян ясян йарпаг эцнцндя.
47
Эюрцб даш, илдырым тяк низя чалды,
Уъу бах низянин дашларда галды.
Кечиб дювран, йаш он дюрдя чатанда,
Ганадланды билик шащбазы онда.
О, эизли сирляря диггят йетирди,
Йамандан, йахшыдан ибрят эютцрдц.
Бцзцрэцммид адлы варды алим.
Аьыл бясляр она цммид даим.
Йери башдан-баша эязмиш, долашмыш,
Хяйалы эюйлярин цстцндян ашмыш.
О эизлин сирляриндян бу ъащанын
Тапыбдыр хязнясини асиманын.
Чаьырды хялвятя Хосров ону бярк,
Дил ачды сонра бир щинди гылынътяк.
Билик дярйасы о , эязди бу, эювщяр,
Йапышды ондан елм цчцн бу сярвяр.
Ишыг, нур тапды тялимдян цряк, ъан,
Яъяб щикмятляр юйрянди чох ондан.
Зцщял пярэары иля йер тякиндя,
Ня вар юйрянди эюйляр мяслякиндя.
48
Аз юмрцндя ичи олмушду дярйа,
О, щяр фянни билирди камил, яла.
Кечиб гяфлятдян о, гялби ойатды,
Щаман шащлыг йолуйла аддым атды.
О, эизли сирляря йол тапды ашкар,
Нядяндир фырланыр даим бу пярэар
О билди хидмяти цстцн ъащанда,
Кянар олмазды хидмятдян бир ан да,
Ону истярди шащ артыг ъащандан,
Ъащан ня, бялкя чох истярди ъандан.
Онун юмрц узун олсун дейиб шащ,
Узун ялляр гысалдылды, ол аэащ.
Буйурду: - Ъарчы ъар чяксин щаман бяс
Десин вай щалына, зцлм ется бир кяс!
Бир ат бир тарлайа щярэащ эирся,
Бири бир гейри баьдан мейвя дярся,
Бири намящрямя кяъ бахса бир дям,
Бир евдя зорла яйлянся бир адям,
Эюряр мцтляг ъяза мяндян о инсан.
Шащ анд ичди, деди сынмаз бу пейман.
Ядалятдян эери дурмазды ясла,
Низам эюрдцкъя, гцввят тапды дцнйа.
Эютцрдц ял хараб олмаг ъащандан,
Ъащан гуртарды зцлм иля зийандан.
ХОСРОВУН ОВА ЧЫХМАСЫ ВЯ
КЯНДЛИНИН ЕВИНЯ ЭЕТМЯСИ
Эюзял бир эцндя, гялби бир сящяр шян
Чюля цз тутду Хосров хейли еркян.
Тамаша етди, чох ов вурду орда,
Узагдан бир эюзял кянд эюрдц орда.
О кяндин дюрд йаны эюмэюй чямянди,
Бцсат гурсун дейя шащ атдан енди.
О эюйлцк мяълисиндя ал мей ичди,
Сары рянэли о эцл фырланды, кечди.
Ашан вахты эцняш мави щасардан,