112
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
Сары бир байраг асмышды дивардан.
Кючян султан кими уд йандырырды.
Тикирди чятрини, байраг ъырырды.
Цзрянэийля вурур, дурмур эедирди,
Гылынъ ялдя фялякля ъянэ едирди.
Бу торпагда о, аъиз галды чох бярк,
Су цстя галхан атды нилуфяр тяк.
Бир ев тутду о кянддян шащ щаман дям,
Гурулду бир дя мяълис, йохду бир гям.
Эеъя та сцбщяъян ичди мей онлар.
Ачыб сцбщц йеня ичди щей онлар.
Ютцрдц ярьянун, бищуш едирди,
Гызылэцл рянэли мейдян нуш едирди.
Йанында мей долу щяр кузя хяндан,
О мейля ъан тапыр бир дя ъащан, ъан.
Сящяр тездян бир ат гясд ейлямишди,
Эириб бир тарлайа от-мот йемишди.
Йеня гури гуламлардан бир оьлан,
Нечя салхым гора дярмишди баьдан.
Эцняш галхыб йеря нурлар сачаркян.
Эеъя горхуб да эцндцздян гачаркян,
Гара гарьа эедяркян йорта-йорта,
Узатды тутийя зяр бир йумурта.
49
Эютцрдц ял эеъя галхыб белиндян,
Йер ящли щярфи гуртарды ялиндян.
Йаманлардан нечя бядэювщяр инсан
Хябяр чатдырдылар тез шаща пунщан, -
Ки, Хосров эюзлямир ганун вя гайда
Онун йох горхусу шащдан, ня файда?!
“
Эцнащы, билмирям няймиш” - деди шащ.
Дедиляр: - Зцлмкар олмуш ол аэащ!
Аты тарлада ня эюрмцш, йемишдир,
Гулам эирмиш, баьы зай ейлямишдир.
Алынмыш йохсулун ялдян одасы,
Цзцб намящрями чянэин сядасы.
Буну биэаня етсяйди, ня ювлад,
Едярди мцлкцнц шащ тезъя бярбад.
Тябиб чяртяр, алар ган щяр дамардан,
Яли титряр юзц олса верян ган.
Буйурду шащ, гынындан чыхды хянъяр,
Атын дырнаглары доьранды йексяр.
Гулам баь сащибиня щядйя олду,
Шоран торпаг эцлаб иля йуйулду.
О эцн Хосров галан ев сащибийчцн
Онун тахты щядиййя олду, эюрдцн.
Сюкцлдц телляри чянэин щаман дям,
Гырылды чянэинин дырнаглары щям.
Фикир вер, гейря йох, ювлада щятта
Ъяза вермишляр яввялляр ня гайда!
Щаны инди о инсаф, о ядалят!?
Ъяза версинляр ювлада бу сурят!
Тутуб йцз аъизи лап тюксяляр ган,
Кечян кимдир дуруб бир йонгарындан.
Еляйди бу ъащан атяшпярясткян,
Мцсялманлыг бу ися, бир утан сян!
О, эябр иди, мцсялманыг биз амма,
Эябрлик о, мцсялманлыг ня онда?!
Низами, дюн эери, сян сюйля дастан,
Нясищятчи гушу севмяз щяр инсан.
ЩЮРМЦЗЦН ХОСРОВУ
ЪЯЗАЛАНДЫРМАСЫ
Бахынъа Хосрову тутду хяъалят,
Бу ишдян фикря эетди хейли мцддят.
Йягин етди эюрцбдцр чох хята иш,
Она Щюрмцз ня етмишся, дцз етмиш.
О дюйдц башына бир хейли мцддят,
Бу гямдян олмады бир дям о ращят.
Йыьыб миннятчи аьсаггал адамлар,
Апарсынлар о сярви шаща онлар.
Шяфаят бялкя йумшалда о шащы,
Кечя, яфв ейляйя бялкя эцнащы.
Кяфян эейди, эютцрдц бир гылынъ щям,
Гийамят эюрдц бирдян санки алям.
Эедир юндя гоъа цзр истяйянляр,
Бир аз далда ясирляр тяк о сярвяр.
Эялиб тахтын юнцндя наля етди,
Дюшянди йерляря бир щаля йетди.
Деди: - Шащым, мяни инъитмя, яфв ет,
Кичиклярля бюйцкляр тярзи йол эет.
Бу Йусиф бахма гурд олду, эцнащкар,
Йашы аздыр, яэяр онда эцнащ вар.
50
Щяля сцд гохуйур аьзым тялясмя,
Дуруб ган тюкмяйя ширляр тяк ясмя!
Бу бяхти дюнмцшя эюстяр инайят,
Сяня дцз бахмаьа йох мяндя тагят.
Эцнащым варса, бойнум бу, гылынъ бу!
Итаят мяндян, ал, вур сян бу бойну!
Дюзярдим бурда мян щяр ня гям олса,
Чятиндир, амма шащ наразы галса.
Дейиб торпаглара баш гойду бир дя,
О пак эювщяр йеня йаш тюкдц йердя.
Бу гайда щалы эюрдцкдя адамлар,
Щамы щюнкцрдц, башланды бир ащ-зар,
О щюнкцрдц, о ащ-зар яршя йетди,
О эюз йашлары шаща тясир етди.
Кичик, щям назла бяслянмиш бир ювлад,
Бу ишдя инъядян инъяйди, нашад.
О ювлад ки, она щям бяхт йарды,
Атасыйчцн фягят бяхт арзуларды.
Сяня нейлярся ювладын ъащанда,
Эюряр ювладларындан, бил ки, сонда.
Олар, бянд олма, ювлад йахшы, йа пис,
Одур сяндян сяня варис вя марис.
Эюрцр Щюрмцз ки, бу хош тале инсан
Кюнцлляр мейвясидир, ъана дярман.
Эюрцб оьлунда агиллик вя тямкин,