120
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
Сюзц айдын деди агил о инсан:
“
Тутурсан сирри эизлин, ей пяри, сян,
Пяри тяк пярдядя сюзляр дейирсян.
Нядир эцлмяк габыгда санки бир эцл,
Шякяр тяк чых габыгдан, сюз даныш, эцл.
Яэяр тапмаг дилярсян дярдя дярман,
Тябибиндян сян етмя дярди пцнщан.”
О зянъир зцлф бцт гызды бу сюздян,
Ня хошдур бу гызышмаг ондан, ящсян.
Йапышмышды ятякдян ешг амма,
Бир цзр иля сынаг гурду о ряна.
Отаг бош щям мцсащиб дост бир инсан,
Эютцрдц юртцйц бирдян табагдан.
“
Ей абид, - сюйляди – сян танры, эял сян
Ямин ейля, пянащында олум мян.
Пяришандыр щалым чцнки мяним бярк,
Пяришан олду кюнлцм ишлярим тяк.
Бу сурят бяндя салмыш гялби, мястям,
Эеъя-эцндцз тамам сурятпярястям.
Бир иш эюр, бир ялаъ ет дярдя сян дя,
Йягиндир галмарам щеч борълу мян дя.
Данышдым бах сяня мян сирри бюйля,
Яэяр вардырса сиррин, сян дя сюйля.
О яфсунчу араркян чаряляр бярк,
Дцшцндц, йохдур яфсун доьру сюз тяк.
Юпцм, фикр етди голбаь тяк о ялдян,
Йер юпдц сонра халхал тяк о, бирдян,
Йцз анд ичди, деди: - Ей дост цчцн шам,
Юзц таъ лайиги, шащлар цчцн кам!
О бядхащын эеъяндян дя гараэцн!
Эюрцр инъя тязя айдан да кюнлцн.
Мин анд олсун, юзцм бир бяндяйям мян.
Сян анд вердин, эяряк доьру дейям мян,
Мяням сурят чякян ряссам сяняткар,
Щаман сурятдя Хосровдан нишан вар.
О сурят нягш едян чякся ня сурят,
Нишан вар онда, ъан йохдур, щягигят!
Мян юйряндим шякил чякмяк ядасы,
Тикилмиш айры йердя ъан либасы.
Беля олмушса сурятдян хяйалын,
Ону эюрсян олар дяхи ня щалын?!
Щаман нурдан йаранмыш айры дцнйа!
Ъавандыр, эюзляря нурдур о сима.
Яъяб надир, чевик, горхмаз бир инсан,
О, мещр, цлфятдя ащу, киндя аслан.
Хязан, йел эюрмямиш эцл нягши вардыр,
Ъаванлыг баьы ичря илк бащардыр.
Щяля билмир эцлц ятрафы шцмшад,
Онун сярви йашар сусян тяк азад.
Щяля нилуфяри ойнар суларда,
Вурар йыьлыгла гартал олса щарда.
65
Булудсуз бир эцняшдир, бил, щяля о,
Булуддан, эцндян о билсин ня горху?!
Бещиштя ятри ачмыш йцз гапы, щям
Ики рцхля айы мат етди щяр дям.
Йящяр гойса ата, Рцстям дейярсян.
Мей ичся, Кейгубад зянн ейляйярсян.
66
Эеъя галхыб о, хязня пайлар икян,
Салар йел бюркц Гарун хязнясиндян.
О, мяръандан алар дцр, динся щяр дям,
Гылынъ чалса, о, ширдян ъан алар щям.
Цзянэи гцтбц тярпятся о инсан,
Чякяр галхыб ъилов йелляр тозундан.
Нясяб сорсан, о, Ъямшид йадиэары,
Сифят сорсан, Эцняшдян чох йухары.
Гошун чякся, бу эен дцнйа олар дар,
Бу йедди иглимя байраг о санъар.
Дцзцлсцн гой дявя та зяр баьышлар,
Гылынъ чалса, едярляр наля дашлар
Полад хянъяр дурар даим йанында,
Дешяр алмаз да гуршансан, бир анда.
Гылынъ ойнатмаьа чатдыгда нювбя,
Веряр гази гылынъы щяр хятибя.
Айаг басса, тамам йорьун дцшяр йер,
Тялясся, аста дювр ейляр фялякляр.
Онунла кцт гылынъдыр чярх, эюр сян!
Олар эащ алтда, эащ цстдя дюняркян.
О, байрам мяълисиндя щцснц бир нур,
Щцняр ясли, эюзяллик бяхш олубдур.
Цряк, ъан гаршылар игбалы онда,
Щяр ишдя бяхт олар игбал оланда.
О алям нуру бу щцснц ъамалла,
Эеъя-эцндцз йашар тяк бир хяйалла.
Хяйалын уйьуда мещманы олмуш,
Щаман вахтдан гачыб ондан аьыл, щуш.
Ня мей нуш ейляйяр, ня галдырар ъам,
Эеъя билмяз йуху, эцндцзляр арам.
О, щямдям истямир Шириндян юзэя,
Аъы эцн эюрмясин бу гайда кимся!
Мяни бир елчи эюндярмишдир яслян,
Дедим йахшы-йаман, та сян билирсян.
О дешди дцрлц дцрляр чох бу гайда,
Дейирди билдийиндян сюз бу щагда.
О сюзляр дадлы, Ширин динляйирди,
Дейярдин дадлы немятляр йейирди.
Ора чатды иш, аз галды йыхылсын,
Мящарят эюстяриб дурду, ня гылсын.
Заман эялди, деди: - Ей агил инсан!
Нядир тядбирин инди, етмя пцнщан.
Нишан вер щардадыр йол, доьру эюстяр!
Бу гямлярдян кюнцл гуртармаг истяр.
Бу гямляр гялбимя тясир едиб бярк,
Дцшцб хястя бядян нярэизлярим тяк.
Деди: - Ей эцн ъамал, гямдян ол азад,
Ола юмрцн узун, гялбин мудам шад!
Будур дцз сюз, бу сирри ачма щеч сян,
Сабащ тездян ова галхыб эедярсян.
Кишиляр тяк эейин, Шябдизя атлан,