129
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
Бязярди мяълиси щядсиз нарынъ, нар,
Дцзялдиб щоггалар, ойнарды рузэар,
Тязя бир рущ яля алмышды дцнйа,
Мей ичмякля ачылды сцбщ амма.
Ипяктел чянэ чаланлар да бу йердя,
Чякиб ешгин цзцндян йыртды пярдя.
Инилдяр пящляви няьмя, динир чянэ,
Дашын да баьрыны йандырды бярк-бярк.
Каман Муса кими инлярди щяр дям,
Чалан ханяндяни юнлярди щяр дям.
Гязял башлар мцьянни, айры бир щал,
Ки, хош гал, ей севинъ, ей ейш, хош гал!
Ня хош баьдыр щяйат баьы, сян олсан,
Яэяр олмазса бир горху хязандан.
Заманын эюр ня яладыр бинасы?
Яэяр олсайды даими ясасы.
О цздян бу сарай бюйля сойугдур,
Йери сян гыздыран тяк сюйляйир: - Дур!
Бу торпаг мябядин бошдур ясасы,
Бурах, йеллярдя гярг олсун бинасы!
Сабащдан, щям дцняндян бир хябяр йох!
О, эетмиш ортадан, бундан ясяр йох!
Бу бир эцн наьд бяхш етмишдир яййам,
Она щям етибар йох та бир ахшам,
Эцляк эял бурда бары бир аьыз бярк,
Бир ахшам гялби шадлыгла дирилдяк.
Бир ахшам йатмаьы тярк ет, баъарсан,
Бу торпагларда эеъ-тез чох йатарсан.
Хумар олмушду шащ, саги мей ялдя,
Мцьянни няьмя сюйляр бямдя, зилдя.
Бу вахт эялди эцлцз бир сярв гамят,
Деди Хосров севян назлы о афят:
“
Щцзура эялмяк истяр бяндя Шапур,
Дейимми эялсин о, йа сюйляйим: - Дур!”
Йериндян истяди шащ тезъя дурсун,
Аьыл щюкм етди тямкинля отурсун.
Эятирсинляр дейиб ямр етди тез шащ,
Севинъдян гялби ъошду бурда наэащ.
Ниэаран гялбини цммидля горху,
Гылынъ иля ики бюлмцшдц доьру.
Црякляр парчалар эюз йолда олмаг,
Бюйцк дярддир эюзц йолларда галмаг.
Йох ися дярди –сяр, олмаз кядяр, гям,
Эюзц йолларда галмагдыр бетяр гям.
Ня бир кимся эюзц йолларда галсын,
Ня юмр ондан эюдялсин, цз саралсын.
О Мани ялли няггаш эялди, чыхды,
Юпяркян торпаьы изляр бурахды.
Йери юпдц, дайанды юз йериндя,
Айаг цстцндя, шащын гяншяриндя.
Язиз тутду ону шащ, етди щюрмят,
Отурду, олду чадыр дяхи хялвят.
Хябярляр сорду даьындан, дцзцндян,
Яъаиб ящвалатлардан, юзцндян.
О агил етди яввялъя дуалар:
Узун юмр ейлясин даим ъащандар.
Ола мяьлуб она щяр йердя йаьы,
Башындан дцшмясин дювлят папаьы.
Мурадынъа эюря даим сяадят,
Ола щям гисмяти щяр эцн йени бяхт.
Араркян бу ишя бир чаря бяндя,
Чякяр хейли узун шярщ ейляйяндя.
Буйурмуш шащ, неъя ярз етмяйим мян,
Неъя истякляринъя эетмяйим мян?
О, яввялдян деди бурда ня варды,
Данышды щяр няйи етди, баъарды.
Неъя эизлянди гызлардан о, даьда,
Неъя бир чешмя тяк олду о, пейда,
Эязиб щяр чешмя цстцндя обашдан.
Чыхармагдан Мцгяння тяк Ай асан.
79
Неъя овланды сурятля о сурят,
Неъя бянд олду бир шякля о афят.
Неъя бир щиндли тяк йолдан чыхарды,
Неъя Тцркцстана тутду апарды,
Дцшцнъя сющбят о тазя бащардан,
О дям ащ-наля галхды щюкмдардан.
Деди, йалварды: - О щцснц эцняшдян
Даныш бир дя, неъя рам ейлядин сян?
Аьыл ишлятдим – ярз етди сяняткар,
Бу йандан бяхти шащын олду чох йар.
Эюзцм охчу эюзц, мян йайы гурдум,
Эедиб йайчы дцканында отурдум.
Эятирдим ъялд яля, тутдум о йары,
Эцмцш белли о даш гялбли ниэары.
Ня эюрдцн? Бир зяка, бир назлы сима,
Асылмыш щяр телиндян айры Иса!
80
Цзц эцлдцр, гара хал цздя эювщяр,
Бядян ъандыр, бадам ичря ляпя тяр.
Дизиндян та цзя инъя о белля,
Ики алям олуб бянд биръя телля,
Гарышга эюздя Хузистан олан тяк,
Кичикдир аьзы, имкансызды эюрмяк.
Додаьы юпмямиш бир кимся ясла
Юпцбдцр айнаны тяк мяст оланда.
Узунлуг етмямиш о ял, о бармаг,
Фягят зцлфцйля ойнаркян о анъаг.
Телиндян инъя, назикдир бели чох,
Адындан аьзы шириндир, яъяб йох.
О Айдан фитняйя дцшмцшся алям,
Олубдур шаща бярк ашиг о Ай щям.
Чалышдым эетмяк цчцн мян о ряна,
Дцшцндцм Шябдиз цчцн чаря сонра.
О Ай эетди эеъя рянэ иля бурдан,
Бунунчцн щийляляр гурдум фираван,
Мян олдум хястя бурда хейли мцддят,
Одур мянсиз йола дцшдц о афят.
Чятинликляр эюрцб, мянъя, фираван,
Йягин шащ гясриня чатмыш о чохдан.