144
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
Йейяр юз баьрыны, анъаг ъийяр йох.
Гара рянэли булуд чох дястя тутмуш,
Едиб наз кяндлинин баьын гурутмуш.
Шоранлар вар су эюрсянди о, чох вахт,
Сусузлар аьзына долдурду торпаг.
Тюкцрсян ъама, де, нейчцн зящяр сян,
Дюнцрсян сонра Ширин ад верирсян.
Мяэяр тяр лялдян мцмкцнмц кечмяк?
Ону йахшы олар тяр вахты дешмяк.
Йемяк лазым гузу кюрпя оларкян,
Йетишся, гурда гисмятдир эюрярсян.
Эюйярчин кюрпя икян ется пярваз,
О шащ тярланы эялся, билмяк олмаз.
Дайанма мяст шир тяк пянъя цстя!
Бу биздян шир йыхан бир пянъя истя.
Марал даьда олур щярчянд мяьрур,
Кямянди чарянин амма узундур.
Яэяр чюлдя гачар ащулар од тяк,
Гачар шащ итляри дяхи йаман бярк.
Дцйцн вурма о хяття, хала чох сян,
Зякат вер, малыны гуртар хятярдян.
Оларса мцштяри нилиня мющтаъ,
Яэяр лап Ниля дцшсян дя, йцкц ач.
Шякяр тяк лцтф иля диллянди Ширин
Ъаваб верди набат тяк дадлы, ширин:
Бу бир торпаг ня адла, ихтийарла,
Отурсун тахта бирэя таъидарла?
О ъялдлик эюрмцрям мян ешшяйимдян,
Яряб атлыйла та бящся эирим мян.
Ня вар мяндя о эцъ бярк ат сцрцм мян,
Щяр ов ширийля бир бящся эирим мян.
Яэяр наз ейлядим, гясдим яйандыр,
Йемязляр исти вахты бал, зийандыр.
Бу гызьынлыг ютцб кечся бир аз-маз,
Мяня шяккяр, шащ цчцн гянд пис олмаз.
Ягиг цстцндя алмаз дурду сонра,
Кешикчи зцмрцдя яфийди бурда.
Башында тяслим олмазлыг хяйалы,
Неъяйди гялбинин, ей танры, щалы?!
Цзц ал рянэ, тамам олмуш тикан тяк,
Эюзялдир эцл битирмиш хары эюрмяк!
О шир тяк щяр тцкц сярт иди, гызмар,
Дурур гагум тцкц алтында ашкар.
Гашын йайы чатылмышды йаман бярк,
Щядяф сямтя учурду гямзя ох тяк.
Дюйцшмякчцн эютцрмцш гямзя мизраг,
Вар иди щяр дюйцшдя бир барышмаг.
Тябяссцмляр дейир сорма лябимдян.
Йцз “ет” сюйлярди бир “етмя” дейиркян.
Гязяб вар цздя, юртцлмцш йанаглар,
Мяня бах ортада!” - сюйляр бухаглар.
Сцкут мющрц додаьында бу йанда,
Дурур щялгя гулаьында о йанда.
Щесабсыз сайда наз ейляр бу бир эюз,
Дюнцб сонра бир цзр истяр о бир эюз.
Бязярди мяълиси сачларла ойну,
О, цз дюндярся, цзр истярди бойну.
Эюрцб шащ гялби бу истякля йанды,
Мцрцввят тутдуьу ишдян утанды.
О тярпянди, чевирди шаща арха,
Оду аь бир кцкцрд сюндцрдц бурда.
Чевирмякля бу ъцр арха о дилбяр,
Деди: “Архам о шащ олса, бяс ейляр.”
Дедим мян сящв, о, тахт эюстярди сырф аъ,
Эярякдир шащ цчцн щям тахт, щям таъ.
Вар иди бурда бир айры щесаб щям:
Цзцм тяк гиблядир архам да щяр дям.
Вя бир дя бир цзцм чыхса ялиндян,
Даща парлаг бир цз ярз ейлярям мян.
Эюзялляр ейляйян назда няляр вар,
Говуб эюздян, йеня эюздя арарлар.
Бозардыб бир эюзц сюйляр ки, дур, эет!
Бир айры эюз дейяр: “Тез гачма, рящм ет.”
Дяйяр йцз ъана о ряьбят ки ъанан
Дейяр йох севмирям, истяр о, ъандан.
Эюрцб дярк етди Хосров та о Айда
Бу дярдя чаряйя йох мейл ясла.
Бир аз цзлц деди: - Горх, ей диларам!
Тутулмуш кимсяни аз дюй, ол арам!
Мей ичдин, щям мяня мей вердин, ей йар,
Нядян мян сярхош олдум, сянся щушйар?!
Айыглыг ейлямя мянля ки, мястсян,
Мяним тяк гялби щям гейб етмисян сян.
Нядян бу кяклийи сян сындырырсан?
Апармыш кяклийини ешг – о тярлан.
Црякдя сирри юртмяк истясян сян,
Дюйцш гялбинля сян бялкя дюзярсян.
Йетяр сян дя йцрцш башла, тябил вур,
Гуйудан сян эет Яййугда чадыр гур!
98
Бу севдада ити, кяскин гылынъ вар,
Гачарлар бурда эцъдян дям вуранлар.
Билирсян ки, гылынъ ойнатса дювран,
Ъясурлуг эюстярян олмуш башындан.
Чалышмырса ола гялбин мяня йар,
Де, бары ишвяляр сатсын рийакар,
Десин достам, дейился дост ясла,
Она йох хейри, шад оллам мян амма.
Ня чох фаллар ачылмыш бир ойунтяк,
О улдуз кечди, щям фал олду эерчяк.
Ня йахшы сюйлямиш мяна билян шяхс:
Щямишя хейря ач фал, ей билян кяс!”
Йаман фикр ейлясян, фал да эяляр бяд,
Десян йахшы, эюрярсян йахшы гисмят.
О лялиндян мян алдым буся анъаг,
Щалал ейля, щарам етмя, юзцн бах!
Додаг мян баьларам лап, истясян сян,
Беля тезликля йох, йаннам бу ишдян.
Будур горхум: ъырарсан цз о бир эцн,