233
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
Гыфылсыздыр хязиням, галх юзцн бах!
Ясил бир торпаьам зящмят чякяркян,
Бир арпайла йаратдым хязняляр мян.
Яэяр дяндян йесям яввял бир аз щям,
Бичин вахты дяни хярмянля веррям.
О торпаьа ола минлярля ящсян!
Веряр бир хязня, алса бир овуъ дян.
Низамийля пахыллыг ется щяр кяс,
Эюряр ащсыз няфяс, йашсыз да эюз бяс.
Буйур бах, щяр эеъя кан газмаьым вар,
Ня кан газмаг, щаман ъан газмаьым вар.
Мян аьзымдан чыхан щяр бир сюз цчцн
Дюйцшдцм дюш-дюшя гялбимля щяр эцн.
Йцз од-атяшля йандыррам дамаьы,
Эятиррям щасиля бир шябчыраьы.
Вя эюндяррям ки, шащын хязнядары
Веря арпа, дейя яфв ейля бары.
Илащи! Пусгу гурмуш сюз гапанлар,
Щасар чяк, гой хябярсиз галсын онлар,
Олар сюз йахшы да, бязян йаман да,
Щамы олмаз ща истяр хош эцманда.
Кимя мяна нядир бир пай нясибдир,
Биляр надирдир, цслубум гярибдир.
Яэяр ширсян, гяриб йыхма, дайан сян,
Олар итляр гяриб инсанла дцшмян.
Бу торпагдан, судан горхум йох, ашкар,
Ки, яйнимдя гызыл эцндян зирещ вар.
Гылынъ ялдя эялиб инкар едян чох,
Онун шями сюнцб анъаг мяним йох.
Мяни ким эюрдц, сюз галды додагда,
Узунлуг дилдя йох, битди гулагда.
Дизи цстдя отурду санки Иса,
Бир ешшяк ялдя етди бурдан амма.
Щяр улдуз йахды шам сайямдя асан,
Эцняшлик мяндян юйрянмир бир инсан.
Йолум цстцндя бир зярря эюрцб мян,
Уъалтдым байраьыны яршя йердян.
Мяним ъаныма вурса бир аьыз даш,
Дюняр дцрря бу алмаз иля бирбаш.
Даьам мян, бах су алса кимся мяндян,
Сяпяркян цстцмя ичдим ону мян.
Бу дярйадан булуд тяк сцс тапырлар,
Сатыр гаршымда, эизлинъя гапырлар.
Ня сябрим вар ки, щиндуму эюрцркян,
Йуйян тутдум она тцркляр кими мян.
173
О, чалды пярдясиз, эюрдцм хош айин,
Бу бир сярчя, дедим буймуш ки, шащин!
Эюрцб гарьаны, ахтардым эюз анъаг,
Ядябсиз эюрдц мяндян хош сюз анъаг.
Йейиркян бир гулаьым аъы бир сюз,
Сусур диэяр гулаьым, сюйляйир дюз!
Бу туфан дюврц устадлар сайаьы,
Кцлякдян эюзлядим даим чыраьы.
Йанарса бир чыраг щансы дийарда,
Она бир йаь веряр щяр агил орда.
Яэяр бурда бир янбяр шам сачар нур,
Сяпяр щяр кяс сойуг йеллярля кафур.
Аларсан зящримар, версян шякяр сян,
Сюйцшляр эюзля, эюстярсян щцняр сян.
О дярйатяк ятякдян дцрр вердим,
Йахам долду мяним дашларла эюрдцм.
Бу торпаг цстдя бир йол гоймайан даш
Атыр йаш кярпиъям эуйа щяр ан даш.
Олуб ширин елин аьзы дилимля,
Йедим гатил зящярляр юз ялимля.
Дяйирман ишлядян йцйряк юкцзкян,
Тюкцб йолларда дян, эяздим юзцм дян.
О шимшяк тяк эцлцшляр сяпмишям хош,
Мяни гярг етди су, йандырды атяш.
Ня наля, хязня кюнлцм, щяр иландан?
Илансыз бир хязиня эюрмяз инсан.
Товузлар чыхса ъяннятдян о анлар,
Олар бир щялгя тяк дярбан иланлар.
Товуз халлы, илан халлы, хябярдир
Ки, онлар бир аьа цчцн нюкярдир.
Бу мунис нягшя игдиш бир ниэардыр,
Ата щинду, ана тцрк ашикардыр.
О, мисдир, юртцйц бир кимийадыр,
Йанылдым: хязняиля яждащадыр.
О, бир дцрдцр, йери дярйалар олмуш,
Чырагдыр нурлу, хач цстя гойулмуш.
Эютцр дцррц, о дярйаны бурах сян,
Хачы ряд ейля, варкян бир чыраг сян!
Демя атяшэаща йол эюстярир бу!
Де, ганла йоьрулан сюздцр, бу, доьру!
О, бакир бир эялин, вар тахт иля таъ!
Дуруб яввялдя товщид, сонда мераъ.
Ей аллащ, щяр хята цз верди мяндян,
Юзцн яфв ейля, сян яфв ейляйянсян.
ГЫЗЫЛ АРСЛАНЫН НИЗАМИНИ
ЭЮРЦШЯ ДЯВЯТ ЕТМЯСИ
Мяним ъаду камалым дадя йетди,
Бу дилбярдян мяни асудя етди.
“
Мцбарякдир!” ешитдим щяр камалдан,
Кечир “аьлын йолу бирдир” хяйалдан.
Мян етдим бяхтдян бир нюв эилейляр,
Голум эцълц, йолум щаг, бяхт нейляр?!
Камандан бир заман чохлу ох атдым,
Щядяф рам олмады, дурдум чох атдым,
Билирдим бирдян ойнарса шикайят,
Тапар эювщярсатан гиймят нящайят.
Бу эярдякя нигаб алтында ай вар,
Кеч айдан, сюз эцняшдяндир, о, парлар.
Ня тярифлярля мяндян алды онлар,
Уъалдыб эюйляря, сяс салды онлар.
Алыб вяд етдиляр чох мцлк, чох мал,