251
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
Чалыш, хязинянин бюйцк ачары
Шцшя йох, поладдан гайрылсын бары,
Таки хязиняйя чатдыьын заман
Сян орда зящяр йох, шярбят тапасан.
Билирсян, щарда ки, бир хязиня вар,
Гойнунда зящяр дя, дярман да сахлар.
Муса эювщяр тапды хязинялярдя,
Гарун да боьулду ляли-эювщярдя
36
.
Арада ихтилаф, дава олдуса,
Йеня Гарун юлдц, газанды Муса.
Варлыг ъядвялини гуран сяняткар
Билинмяз шейляря чякмишдир щасар.
Ян уъа нюгтяни ашарса бир хятт,
Юз яски щалына мейл едяр фягят.
Фикир ня заман ки, сон хяття чатар,
Дайана билмяйиб эери гайыдар.
Пярэар доланса да юз дюврясиня,
Биринъи нюгтяйя гайыдар йеня.
Дцнйа дюврясиндя бу щялгя ки вар,
Ону бу мягсядля баьламышдырлар.
Ки, щяр кяс башыны чыхартса ондан,
Гапы щялгяси тяк гала сярэярдан,
Ял вурма фяляйин бу зянъириня,
Бил ки, бу зянъирин сону вар йеня.
Бахма ки, ня щюкцм вермиш тябият,
Онун да бир сону олаъаг, ялбят.
Бундан хариъдя дя бир дярэащ дурур,
Аьлайыб сызламаг онун йолудур.
Еля бир пярдядян няфяс ал ки, сян,
Щяр шей дцз гурулмуш щаман пярдядян.
Бу йедди фяляйя нязяр йетир бир,
Хяйалын рягсиня пярдя дцзялдир.
Олмаз о пярдяйля сясляшмяк бир аз,
Ону юз-юзцня танымаг олмаз.
Сян щаман пярдяни ахтарсан яэяр,
Бил ки, юз пярдян дя йадындан эедяр.
Чалыб охумагда Барбцд олсан да
37
,
Пярдясиз бу саза тохунма ясла
Пярдяси йыртылмыш худбинля йягин,
Далында дурма сян щеч бир пярдянин.
Сян дя Низами тяк бир пярдя ахтар,
О вахт йахшылыгла шющрятин артар.
Йенями алчалаг биз торпаг кими,
Рузэара баш яйяк бир йарпаг кими?
Йенями йел олуб торпаг совураг,
Хязялля, тиканла ойнайыб дураг?
Торпагдан ня гядяр хяръ алса рузэар,
Алдыьы торпагла чухур долдурар.
Бундан алдыьыны она веряряк,
Алдыьы майаны гайтарыр кцляк.
Бу гат-гат йерляря диггятля бир бах,
Торпагдан гурулмуш бу йерляр анъаг,
Эащ зялзяля гопар, эащ селляр ахар,
Торпаг тута билмяз бир йердя гярар.
Зялзяля батырар, су йуйар ону,
Сонра дцзянэаща чевриляр сону.
О вади, заманын щюкцмлярийля
Дюнцб гышлаг олур обайа, еля.
Бу фани торпагдан щяр архы бир су,
Бир дя кцляк газмыш, сюзцн доьрусу.
Йерин щцдудундан о тяряфдя дя
Булутлар, фялякляр гачышыр йеня.
Онлар бир-бириня сарылмыш бярк-бярк,
Щамсы топ кимидир, эязир кцря тяк.
Бу кцря шяклиндя йалныз йер дейил,
Щяр хятт ки, щярлянир йуварлагдыр, бил.
Тцстц бу дярядян галхар йухары,
Ики-цч ъидалыг эязяр рузэары,
Сонра яйиляряк, эерийя дюняр,
Бу йер кцрясинин башына еняр.
Пярэар хятти кими доланан фяляк
Йалныз бу гайдайла дювр едир, эерчяк.
Сящрадан бир булут галхарса яэяр,
Уъалар мцяййян нюгтяйя гядяр.
Учар уъалыьын сон зирвясиня,
Лакин о сярщядди ашаммаз йеня.
О да даирядя доланыб галар,
О да бир даиря шяклини алар.
Чадыр тяк чатараг булут гашыны,
Йерин цфцгцня гоймуш башыны.
Онун гошунуна йетирсян нязяр,
Даиря олмаьа о да мейл едяр.
Щяр садя дамъынын ясил ъювщяри
Дярйайа мейл едир язялдян бяри
38
.
Бах, йедди дальалы бу чярхи-фяляк
Эетдикъя йцксялир, щей йцксяляряк.
Цфцгдя дя олса, эюйдя дя олса,
Щямишя йцксялмяк адятдир она.
Онун бу учушу бянзяр хяйала,
О да уъалдыгъа йетяр камала.
Фялякдян йухары долашма артыг,
Ондан да йухары йохдур уъалыг.
Щяля ачылмамыш елм иля эюйляр,
Лакин щяр елм дя эцлцр бир сящяр.
Бир гара пул олсун, бир арпа яэяр,
Онда дюрд эювщярдян тапылар ясяр
39
.
Тохум эюйярся дя торпагдан, судан,
Бу сирри ахтарыб тапмамыш инсан.
Тохуму бясляйян торпагдыр анъаг.
Она шякил дя ми верир бу торпаг?
Низамсыз олсайды йералты бир ан,
Салхым олардымы, дейин, тохумдан?
Тутаг, салхым олур бир дянин сону,
Шякил галыбына ким салыр ону?
Фикри долашдыран бу пярдя дя бир,
Щаллары дяйишян сябяб эизлянир.
О сябяб нядирся сянин йанында,
Ач, сюйля, эизлямя ону ъанында.