253
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
Сянятин сюзц дя йолда лянэийяр.
Эяряк сюз мейданы эен олсун мцдам,
Атыны дюрд нала сяйиртсин илщам.
Бу айя олса да алямя бялли,
Гялбя эятирмяйир шадлыг, тясялли.
Шадлыгдыр, ейщамдыр сюзцн арьаъы,
Бунларла дцзялир сюз ещтийаъы.
Кядярля, зянъирля баьланса дастан,
Сюзляр чылпаг олар, ъан сыхар, инан.
Ону щяддян артыг бязясян яэяр,
Дастанын цзцня лякяляр дцшяр.
Йохса чыхыш йолу бу вязиййятдян,
Мцтляг бир нечя сюз демялийям мян.
Бу дастанда ня баь, ня уъалыг вар,
Ня чальы, ня шяраб, ня хошбахтлыг вар.
Гумсала, дашлыьа илщам эедярми?
Эется дя, торпаьа тясир едярми?
Щяр шер шадлыгла эялся няфяся,
Бейит щадисяйля башлайар рягся,
Одур ки, дцнйада язял замандан
Кядярдян, гцссядян гачмышдыр инсан.
Дярд йазан шаирляр ганад салмышдыр,
Лейли вя Мяънун”са сюзсцз галмышдыр...
Инди шащ дил тюкцр бу тямтярагла,
Дейир: “Бу китабы адыма баьла”.
Мянзил дар олса да, бу эцндян беля
Мян Лейли-Мяънуну инъялийиля
Бязяйиб бир зинят вурум ки, она,
Эювщярляр сяпилсин шащын йолуна.
Охуъу пяришан олса да бундан,
Гой ешгя ъан версин онда варса ъан.
Йеня дя юз оьлум динляди мяни,
О ачды цзцмя бу хязиняни,
Юмрцмцн илк эцлц о тякъя балам,
О аьыз ляззятим, о сон пийалам
Деди: “Ей кяламы екизим ата
44
,
Ясяри гардашым, язизим ата,
Йарат бу дастаны рянэли, бойалы,
Гойма ки, сцстляшя нязмин хяйалы.
Щарда ки, ешг яли бир сцфря ачар,
Бу эюзял щекайя она дуз сачар.
Бцтювся, парчаса щяля бу дузлар,
Сцфрядя бишмямиш чий кабаб да вар.
Сянин гцдрятинля дуз язиляъяк,
Кабаб да сяйинля бишя биляъяк.
Бу гядяр назяндя, инъя бир дилбяр
Нядян чылпаг галсын бу вахта гядяр.
Ону бязямямиш ариф ялляри,
Одур ки, чылпагдыр о эюзял пяри.
О, ъандыр, ъан цчцн чалышмайанлар
Щямишя боръ эейяр яйниня палтар.
Ъан бязянмялидир ъан бязяйиля,
Ъанындан кечмямиш бир инсан щяля.
Няфясин ъан верир халга ъащанда,
Сянин мящряминдир бу эюзял ъан да.
Сяндян сюз йаратмаг эюзлянсин эяряк,
Мяндян дуа етмяк, бяхтдян дя кюмяк”,
Данышыб гуртарды о ъийярпарам,
Онун хатириня сюз алды илщам.
Эювщяр ахтармаьа башладым йеня,
Кимйалар ачараг эирдим мядяня.
Тябим дя ян гыса бир йол ахтарды,
Йол узунлуьундан горхум да варды.
Ня бундан гысаъа йол вар щялялик,
Ня дя бундан гывраг, ити бир миник.
Бящрин суйу йцнэцл, юзц ахардыр,
Ъанлы, няфяс алан балыьы вардыр
45
.
Чох бу ширинликдя сюз дейян олар,
Санма ки, онларда бу тязялик вар.
Щяля цзцъцляр гялб дянизиндян
Беля саф бир инъи тапмамыш, билсян.
Щяр бейти, сапдакы инъиляр кими,
Парлайыр ейбсиз бир щцняр кими.
Мян бу инъиляри эязяндя бир-бир,
Айаьым тцк гядяр сцрцшмямишдир.
Гялб ъаваб- верирди мяня црякдян,
Булаг су верирди йер газдыгъа мян.
Ягилдян алдыьым бу эялир, дювлят
Йалныз ясяримя вурурду зинят.
Дюрд мин бейтдян дя чохдур бу дастан,
Дюрд айдан аз вахта йазмышам, инан!
Яэяр башга ишляр олсайды щарам,
Бу, он дюрд эеъяйя оларды тамам.
Бу азад эялини эюрян шад олсун,
Она абад дейян, гой абад олсун.
С. Ф. Д. или иди ряъябин сону
46
,
Чох эюзял шякилдя бязядим ону.
Яэяр тарихини сюйлясям яйан,
Дюрд ил кечмиш иди беш йцз щяштаддан.
Сянятин ялиля тутдум бязяйя,
Эятириб отуртдум бу кяъавяйя.
Шащымын мцбаряк эюзцндян башга,
Кимсянин нязяри дяймясин она.
АХСИТАНЫН ТЯРИФИ
Сян шащлыг тахтынын шащсцварысан,
Гаранын вя аьын щюкмдарысан.
Таъ сащибляринин башчысысан сян,
Шащлар ордусунун сяркярдясисян.
Ей шащлар ичиндя мцтляг олан шащ!
Ей дцнйа хаганы, бюйцк падишащ!
Шющрятин тутмушдур бцтцн мащалы,
Динин вя дювлятин сянсян ъалалы.
Шащлыьын тахтыны сянсян сахлайан,
Щюкмцня баш яйир бу йер, бу цмман.
Шащларын таъысан, Ябцлмцзяффяр,
Йедди мямлякятя сян олдун зивяр.