254
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
Кюлэян бир эцняшдир, сян алов кими,
Кейгубад рцтбяли Кейхосров кими.
Адын Ахситандыр, юзцн сюз билян,
Эюйдяки эцняшин аьасысан сян.
Сян ки, падишащсан, ачыг, ашикар,
Эизли хялифясян, бюйцк щюкмцдар.
Бу Бящрам нясябли, цлкяр цзлц сян
47
,
Мялик Мянучещрин сядяф дцррцсян.
Бу тайфа шащлыьы нясилдян-нясля,
Эялиб кечя-кечя олду силсиля.
Онун шащ яъдады аранса яэяр,
Шащдан-шаща эедир Адямя гядяр,
Истярям, бу бюйцк шащда даима,
Гылынъ узун олсун, гялямся гыса.
Даими бир тахтда о бяргярардыр.
Аьыл тяк нюгсансыз бир щюкмцдардыр.
О, йедди эюйляря бойун яймяйян
Йедди ярянляря гиблядир, билсян.
Рузи верян дейил, рузи эюйцдцр,
Дцнйанын сярдары, щям бюйцйцдцр,
Мяналар чешмяси эюзцндя гайнар,
Гялбиндя эюйлярин эизли сирри вар.
Он ики елмин дя сиррляри бцтцн
Ялиндя мум кими йумшалыр щяр эцн.
Бу йедди юртцклц, алты бармаглы,
Бир эюзлц, дюрд ялли, доггуз айаглы
48
,
Онун чямбяриндян чыхмасын дейя,
Галыб чямбяриндя дюнмцш щялгяйя.
Ады ширин сулу бир каинатдыр,
Варлыьы алямя аби-щяйатдыр.
Даьылмыш мядянляр онун ялийля,
Артмыш кяряминдян дянизляр беля.
Бир йандан дцнйаны тутур зяфяри,
Бир йандан яфв едир кярям ялляри.
Ъювщярли гылынъдан тутараг чапар,
Йахындан ютяни вурар, гамчылар.
Бяхтинин бурнунда кювсяр суйу вар,
Онун топпузундан аловлар галхар.
О, дцнйа мцлкцня бюйцк ишыгдыр,
Мяълися, мейдана бир йарашыгдыр.
Мяррихдя бир гылынъ, Зющрядя бир ъам,
Саьында, солунда дурмушлар мцдам.
Зющря шяраб верир ъам иля она,
Мяррих силащ алыб дцшцр ардына.
Гылынъы галдырыр бир лял даьы,
Ъамындан тюкцлцр лял булаьы.
Бу ики ган рянэли ляля баханда,
Лялин рянэиндядир шяраб да, ган да.
Сцбщцн сагисидир онун кярями,
Лцтфц чох йашасын, тутсун алями.
Дцшмяни гящр едян зярбяляри вар,
Ондан узаг олсун йаман бахышлар.
Лцтфц-сящяр йели, ясяр щяр йеря,
Ясяр, няфяс веряр аьъийярляря.
Еля бил зярбяси одлу шимшякдир,
Тохунса щяр кяся гящр едяъякдир.
Сабащ йели кими лцтфц ъан веряр,
Щиъран ахшамы тяк зярби юлдцряр.
Эялся щярякятя шащлыг санъаьы,
Дешяр полад кими дюшцндян даьы.
Байраг готазлары титряся яэяр,
Зялзяля эюрцняр бир арпа гядяр.
Беля бир ганун да вардыр дцнйада:
Од йцксякдя дурур, су ашаьыда.
Аты ода бянзяр, юзц суйа, бах,
Булут од цстцндя гярар тутараг.
Онун гапысында мещтярдир Гейсяр,
Фяьфур о гапыда эялиб диляняр
49
.
Ня гядяр парласа эцняшин цзц,
Шащын мяълисиндя сюнцкдцр, дцзц.
Ай ки, бядирляниб, нура бцрцняр,
О да гапысында сольун эюрцняр.
Учармыш Аряшин оху дейирляр,
Ад гябилясинин низяси гядяр
50
О, ох шащымызла йарышса яэяр,
Камандан чыхмамыш торпаьа дцшяр
Дейирляр, Пярвизин щцснц, ъямалы
Бахдыгъа охшармыш гялби, хяйалы,
Атынын тозуйла тутушса Пярвиз.
Галмаз ъамалындан зярря гядяр из.
Кимя шащ гылынъы дяйдися бир ял,
Гуртулуш йолуну баьлады яъял.
Щансы бир зирещя дяйди низяси,
Парча-парча олду бцтцн щялгяси.
Атдыьы зубинин щяр нишанындан
51
Икийя бюлцндц бу ики ъащан.
Лцтфц парлаг олан бир эцняш кими,
Гящр едяр туфан тяк гязяби, кини.
Гылыьы бир сящяр йелидир, эерчяк,
Гязяби шир тутур эюйдя эцняш тяк.
Алты щярфи олан адыйла билсян,
Дцнйаны баьламыш алты тяряфдян
52
.
Бу алты щярф ки, шеш атды йеня,
Дцшдц нярд ойуну шащын хейриня.
Дцшмяни милчяк тяк гайнаса беля,
Таб етмяз гящриндян ясян бир йеля.
Эцняшин ордусу бой верся яэяр,
Хялвятя чякиляр гачар кюлэяляр.
Атынын дырнаьы дяйян йерлярдя
Пялянэляр, асланлар эюрцнмяз бир дя.
Юлцмцн бараты йаьса охундан,
Щяйат намясини олмаз охуйан.
Гынындан гылынъы чыхарса бир ял,
Дашларын баьрында гана дюняр лял.
Аьзыны ачарса гылынъы бир ан,
Он-он баш итиряр юнцндя дцшман.
Дцшмян гаршысында Яфрасийабдыр,
Тякбятяк дюйцшдя эцняшя бабдыр,