272
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
Гылынъы чякяряк, деди, мцхтясяр:
Онун ъавабыны бу гылынъ веряр”.
О йердя бир няфяр амири варды,
Юз гябилясиня хябяр апарды.
Деди атасына Мяънунун дярщал:
Эюзлянян бяланын гаршысыны ал.
Йохдур о дарьанын гялби, дуйьусу.
Аловлу бир оддур, сцрятли бир су.
Мяънун хябярсиздир, горхурам ки, мян,
Билсин, айрыланда башы бядяндян.
Онун гаршысында бош бир гуйу вар,
Гуйуйа дцшмямиш едяк хябярдар”.
Сян йазыг атанын талеиня бах!
Аталыг ешгийля гялби йанараг,
Достлара ямр едиб, буйурду гоъа:
Йел кими дцшсцнляр онун далынъа,
Нясищят дилийля ону бир тящяр
Тясялли тапмаьа дявят етсинляр.
Ахтарыб эяздиляр ону щяр йандан,
Ня бир из тапдылар, ня дя бир нишан.
Дедиляр: “Бялкя дя яъял йетмишдир,
Вящшиляр ялиндя юлцб эетмишдир”.
Щяр дост цряйиндян гопду бир наля,
Гаранлыг чюкмцшдц щисся, хяйаля.
Ондан ня из варды, ня дя йадиэар,
Бцтцн аиляси галмышды аьлар.
Ешгин щалгасыны гулаьа тахан,
Дцнйанын ишиня биэаня бахан,
Бир хязиня кими кцнъдя галараг,
Ня сяс ешидирди, ня дя ки, сораг.
Беля бир овлагда о Мяънун йазыг
Йолун тозуна да ганеди артыг.
Шир эцълц олса да тох бир ъанавар,
Ондан гочаг олар овда чаггаллар.
Аълыьы олмаса шащинин бир аз,
Тураъын цстцня учуб шыьымаз.
Аъ цчцн кяпяк дя йаьлы чюрякдир,
Тох цчцн йаь-чюряк санки кяпякдир.
Иштащ гызышанда баш алыб эедяр,
Човдар чюряйини мум тяк яридяр.
Щалва чох шириндир, шякяр кимидир,
Кяклийи азмыша зящяр кимидир,
Мяънун долашдыгъа о балдан кянар,
Йедийи олмушду тамам зящримар.
Башындан ашдыгъа ашигин дярди,
Касад мятаына ряваъ верярди.
Йох, йох, яридяъяк бу сювда ону,
Йохдур бу гцссянин, бу дярдин сону.
Мяънуна цз верян щяр юлчцсцз гям
Олмушду дярдини даьыдан щямдям.
Бир йол тапмаса да о хязиняйя,
Ахтарыб эязярди, хязиня дейя.
Бяни-Сяд адланан йад бир тайфадан
Бир няфяр Мяънуна раст эялди бу ан.
О эюрдц ашиги хярабязарда,
Ящвалы позьундур, хяйалы дарда.
Галмыш юз бейти тяк тянща, эирифтар,
Мянасы эенишдир, гафийяси дар,
Йяни ки, мящрумам йардан, йолдашдан,
Гафийясиз шердир, кимсясиз инсан.
Юз талеи кими дюнмцш камана,
Вяфада ох кими дурур мярдана.
Онун дурушунда мяна эязярди,
Каманла бирляшмиш оха бянзярди.
Бир налядян башга йохду щямдями,
Йалныз кюлэясийди онун мящрями.
О йолчу ордаъа эюрдц Мяънуну,
Няъиб бир инсана бянзятди ону.
Сонра ящвал тутуб, ня сорушдуса,
Мяънун ъаваб вериб динмяди ясла.
Умуду кясилди, ону тярк етди,
Йолчу юз йолуна дцзялиб эетди.
Эялди Мяънунэилин гябилясиня,
Гябиля топлашды онун сясиня.
Деди: “Филан йердя, хярабязарда
Мяънун илан кими гыврылыр дарда.
Диваня дярдлидир, йорьундур, билин,
Див кими гачмышдыр эюзцндян елин.
Щяр йетян тянядян бир йара алмыш,
Ярийиб бир дяри, бир сцмцк галмыш”.
Атасы оьлундан хябяр тутунъа,
Елдян цз дюндярди заваллы гоъа.
Оьул сораьыйла о ихтийар да
Долашды див кими маьараларда.
О эялиб йетишди бир вираняйя,
Даш цстя раст эялди о диваняйя.
Мяънун синясиндян сюз баьлайырды
Эащ охшатма дейир, эащ аьлайырды.
Ъийяринин ганы эюздян ахырды,
Бяхти тяк эащ дцшцб, эащ да галхырды.
Еля мяст етмишди ону бу щиъран,
Ня дцнйа билирди, ня дя ки, инсан
Ата салам верди йазыг оьлуна,
Ширин бир дил иля йалварды она.
Мяънун атасынын шяклини эюръяк,
Онун айаьына дцшдц кюлэя тяк:
Ей башымын таъы, кюнлцмцн тахты,
Цзрцм вар, эял динля сян бу бядбахты,
Сорушма щалымы, цзцмя бир бах,
Эял гязайа тапшыр мяни сян анъаг.
Арзу етмяздим ки, беля бир щалда
Эюзлярин эюряйди мяни, ей ата!
Доьрудур, гарадыр йанында цзцм.
Ащ, цзр истямяйя вармыдыр сюзцм.
Мяним ки, дярдими юзцн билирсян,
Чыхмыш ипин уъу ялляримиздян...”