292
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
Яр олмаг истярди она щяр йетян.
О дцррцн далынъа щей мащал-мащал
Дцшмцшдц ортайа минлярля дяллал.
Биринин о бала иштащы варды,
Башгасы о тахта ял узадарды.
Атасы гызыны тутуб црякдя,
Ону инъи кими сахларды бяркдя.
Камала йетишмиш о эцмцшбядян
Шцшяни эюзлярди дашдан, кцлякдян.
Йцз мин ещтийатла йейирди дилдар,
Гялбини эизлинъя, шярабы ашкар.
Шам кими эцляряк, гызарса да гыз,
Бу эцлцш алтында йанарды йалныз
Эцл кими ики лай кямярли мцдам
Айаьында низя, ялляриндя шам.
Бцтцн мющнятляря о дюзя-дюзя,
Чякдийи аьрыны вурмазды цзя.
Улдузлар ичиндя бир ай дурмушду,
Чадрына йцз Зющря щалга вурмушду.
ЛЕЙЛИНИН ИБН-СЯЛАМА ВЕРИЛМЯСИ
Бир хябяр тутунъа тез Ибн-Сялам
Тялясди вядяйя версин сярянъам.
Шащлыг ъялалиля, дябдябясиля
Кечирмяк истяди Лейлини яля.
Чохлу хязиняйля елчи эялдиляр.
Халварла гянд эялди, батманла янбяр.
Нафя мцшкц иля мядян лялляри
Бязяди бцсбцтцн гумлу чюлляри.
Эейинсин, бязянсин дейя о дилбяр,
Ипякля йцклянди эялян дявяляр.
Атлардан “яряби”, “бяхти”, “тякавяр”
94
Эятирди аьыла сыьмайан гядяр
Инсан дюйцшдцрян гызыллар ки, вар,
Гум кими даьыдыб сяпирди онлар.
Гызылы гум кими сяпдикъя йеня,
Санки гум тюкцрдц дцшмян эюзцня.
Няйди о сяхавят, няйди о ряфтар!
О бюйцк ъалала щейран галдылар.
Ики эцн динъялди о йол йорьуну,
Елчини чаьырыб юйрятди ону.
Елчинин ъадулу бир дили варды,
Дашы хяъалятдян йумушалдарды.
Сюзц Иса кими ъан тязялярди,
Юлцляр йенидян диля эялярди.
Алыб Рум елиндян, Чиндян, Мяккядян,
Пешкяшляр эятирди надир шейлярдян.
Елчи хязиняйля дцшдц йоллара,
Щамсыны чатдырды хязинядара.
Юз ширин дилинин ачары иля
Эизлин хязиняни о ачды беля:
-
Аслан цряклидир бизим гящряман,
Ярябин фяхридир, шянидир, инан.
Нясяб сащибидир, адлы-санлыдыр,
Бюйцкдцр, няъибдир о чох шанлыдыр.
Сиз ган истясяниз, гум кими тюкяр.
Давадан-далашдан азад олараг,
Онунла сяадят тапарсан анъаг.
Елчи бу сюзляри дедийи заман
Гызъыьын атасы галмышды щейран.
Сонра, мясялянин яслиня йетди,
Гябул етдийини етираф етди,
Бу иши гызына о рява эюрдц
Айы яждящанын аьзына верди.
Сабащ эцняш доьуб шюля саланда,
Ъямшидин ъамыны яля аланда
Бяйлик хялятини рус оьлу алды,
Яряб дамадынын чийниня салды
Эялинин атасы чыхды ешийя,
Чадыры бязяди, байрамдыр дейя.
О, гонаг чаьырды Ибн-Сяламы,
Шадлыг мяълисиндя яйляшди щамы.
О, кейф мяълисини севинъля гурду,
Она лайиг олан бир зинят вурду.
Яряб гайдасынъа онлар бир йердя
Юнъя сынан ящди баьлады бир дя.
Эюйляря совурду пул туфаныны
Сцд щяггиня эиров деди ъаныны.
Гызын отаьында онлар бу сящяр
Тцнэляря ня гядяр шякяр тюкдцляр.
О кичик аьызлы, гараэцн сяням
Ятир йандырырды уд кими о дям.
Ятир даьыдырды ащ чякян гялби,
Эюз йашы тюкцрдц эцлаблар кими.
Ляли од верирди, булаьы да су,
95
О, янлик гайырыр, эцлаб йайыр бу.
Йары чатмышдыса бу эцн мурада,
Мурадсыз галмышды юзц дцнйада.
Аьыза чатаркян дцшцб сынды ъам,
Гоьалы бишмишкян дюнцб олду хам.
Гайдадыр, айаьа батар щяр тикан,
Од аьыз йандырар аьыза гойсан.
Ким ки, мцхалифят эюстяря бир аз,
Щеч кимин ямриня о гулаг асмаз.
Юз гябилясиня аси олан шяхс
Онунла бир йердя йашайа билмяз.
Бармаьын бирини чаларса илан,
Бармаг кясилмяся зящярляняр ъан.
Тябя ъан дярманы олмуш мящяббят,
Юлцмя сябябдир щяр мцхялифят.
Рущу шянляндирян Лейли ки, варды,
Ихтилаф цзцндян ъанлар аларды.
Шащлыг чыраьындан алышыб йанан,
Чырагла эязирди ону щяр заман.