373
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
Сюйляди: “Ей падшащ, бюйцксян бизя,
Аьлын ишыг сачды кор бейнимизя,
Йахшы сюз инсанын батар башына,
Аьыл йазар ону цряк гашына.
Бюйцксян, шащлыьа сян йарашарсан,
Лайигдир оласан сцрцйя чобан,
Затына бичилмиш таъидар олмаг,
Таъ бизимлядирся сяндядир анъаг.
Эяштасиб зяндини охуйан сянсян,
Кимдир сяндян гейри Кяйан няслиндян?
Дарадан, Бящмяндян тум сян галмысан,
Варлыг аляминя бязяк салмысан,
Сяйамякин тязя, тяр бир барысан,
Ярдяшир Бабякан йадиэарысан.
Шащ олмуш яъдадын Кяйумярсядяк,
Шащлыьа нисбятин йцксякдир, йцксяк.
Кюнцллц олмамыш сянин мямлякят,
Йохдур бярабярин дцнйада, ялбят.
Тязя, кющня мюбид, бил, щямфикирдир,
Щамынын сюзц бир, цряйи бирдир.
Сяня гул олсаг да, црякдян анъаг
Анд ичиб олмушуг бир ящдя дустаг.
О тахтда яйляшян йени шащ иля
Ящдимиз, шяртимиз белядир, беля:
Тахтц-таъ олмасын гой узаг ондан,
Ясла эютцрмяйяк цз гапысындан.
Инди бизя мющкям бир сцбут эяряк,
Вердийимиз ящди сындыра биляк.
Та хяъил олмайаг ишимиздя биз,
Чякмясин мяняви язаб гялбимиз...”
Гоъанын сюзцнц Бящрам динляди,
Вериб ляйагятли бир ъаваб, деди:
“
Сизя цзр истямяк йарашмаз ясла,
Агил о кясдир ки, вяфадар ола.
Тахтынызы тутан йарамаза бах,
О сизъя гоъадыр, мянъя бир ушаг.
Онун мян таъыны аларам еля
Ки, дяймяз башында зийан бир теля.
Шащлыьым щеч шейин дейил мющтаъы,
Цзря, мцдарайа йох ещтийаъы.
Ъямшид няслиндяням, улу бир шащам,
Гара, аь ня варса, мянимдир тамам.
Ясил таъидарлыг юзэя щалятдир,
Тахтц-таъ шащлыьа йалныз алятдир.
Кимин ки, падшащлыг щаггы, бахтыдыр,
Эюйляр онун таъы, йерляр тахтыдыр.
Фиридун тахтындан, ъямшид таъындан
Эюрцлмямиш даим бящряляр алан.
Щяр баш галдыран ки, ляйагяти вар,
Газаныб шащлыьы олур таъидар.
Мяним сялтянятя ачыгдыр йолум,
Гылынъла аларам, эцълцдцр голум.
О гяддар йерими эялиб тутса да,
Щюрцмчяк тор щюрмцш мянъя кащада.
Истяся кащайа яждяр йол сала,
Эяряк щюрцмчякдян иъазя ала?
Щямъинсми гарышга, де, ъябраиля?
Аьъаганад щяриф олармы филя?
Кясиляр эурларын эурлайан сяси
Уъаланда эюйя аслан няряси.
О эцн ки Щямяля эцн галхыб эедяр
Йцз беля чыраьа ким ряьбят едяр?
Мян йадлар евиндя язиййят чяким,
Олсун таланчылар евимя щаким?!
Дцшмянин гисмяти шякярим олсун,
Мянимся йедийим ъийярим олсун?
Хошдур гылынъ, бычаг ъийяр йемякдян,
Бурах пара-пара доьрансын бядян.
Хязняляр мянимкян мцлки-Иранда,
Аилям галмышдыр Ярябистанда.
Йемяйими веряр арабир Мцнзяр,
Эащ да Неман мяня ъан фяда ейляр.
Чюряк верянлярим беля сяряфраз,
Малымы йейянляр алчаг, йарамаз.
Мян ки ъаван ширям, юлкяляр алан,
Гоъа тцлкц сцрсцн йеримдя дювран?
Кей мяням, дцшмяндян Кяйан таъ алар!
Кейзадядян гейри ким хяраъ алар?
Кяйана лайигдир Кяйанын йери,
Ону гясб етмясин юзэянин бири.
Башгалар торпагдыр, шащыг, улуйуг,
Онларын ичи бош, бизляр долуйуг,
Орду дцзялтмяли шанлы щюкмцдар,
Бир атлыдан эюйя чохму тоз галхар?
Муьан гоъасындан галан пийаля
Муьан ъаванына эяряк вериля.
Йахшы билмялидир мяни динляйян,
Доьрулуг эюзлярям щяр бир ишдя мян.
Шащлыг азьынлыьы мяндян узагдыр,
Доьрулуг ишимя мющкям дайагдыр.
Сизин арзунузъа олар ямялим,
Арар ризанызы щяр заман ялим.
О баьлы дцйцнц ачмаг цчцн сиз
Гцввятли бир дялил истяйирсиниз.
Дялил будур сизя, щцняри олан
Гой таъ алсын ики шир арасындан.
Сящяр чаьы эялсин ширбан мейдана,
Сяф чякиб ордулар дурсун йан-йана.
Ики шир эятирсин йыртыъы, ганлы,
Няфяси од сачан, аьзы думанлы,
Бир шярт дя одур ки, ширляр олсун аъ,
Гойулсун онларын арасында таъ.
Таъы шцъаятля алыб да йердян,
Саламат гуртарса ким ики ширдян
Ону шащ чаьырсын бцтцн бу ъащан”.
Мещрибанлыг долу, цряйя йатан,
Кюнцлляр алдадан о ширин сюзляр
Дейилиб йазылды ъцмля сярасяр.