386
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
О кяс ки, аьылъа дейилдир алчаг,
Ня гядяр ичся дя, мяст олмаз анъаг.
Гейсярин таъыны шяраб ичяркян
Айаглар алтына салдырарам мян.
Бадядян юзцмя бцлюв чякярям,
Дцшмянин башына гятря тюкярям.
Ня дцшцнцр мяни истяйян достлар,
Эюйцн улдузлары дурмушдур бекар?
Мян сярхош йатсам да, олмасам айыг,
Бяхтимин улдузу сайыгдыр, сайыг.
Мяст олуб йухуйа эетдимся дя мян,
Хаган йухусуну алдым ялиндян.
Мян ки, беля яйри бир йолла эетдим,
Гулдуру эюр неъя тарцмар етдим.
О кюпякдир, эеъя горхудан улар,
Йатмаз сцбщя кими, наращат олар.
Яждаща кащада йатарса ширин,
Дяймяз гапысына айаьы ширин...”
Шащ эюзял дастаны гуртарды беля,
Дюндц кишилярин цзц ал эцля.
Сяъдяйя дцшмяйи лазым эюрдцляр,
Шаща аъизаня ъаваб вердиляр:
“
Щяр кялмян бизимчин эцлдцр, чичякдир,
Аьлы оланлара бярдир-бязякдир.
Олмуш ъанымыза тилсим сюзлярин,
Асылмыш гулагдан бир сырьа тякин.
Таъы шащ башына гойар Йарадан,
Халгын чалышмасы щядярдир, инан,
Чохлары башчылыг эялиб етдиляр,
Сянин мяртябяня санма йетдиляр.
Щамы башдан олду, башчы олмады,
Йалныз сяня галды шящрийар ады,
Шащдан биз эюряни, бу мялум ишдир,
Ня аь эюрмцш, ня дя гара эюрмцшдцр
159
Сян див баьлайараг, яждяри йахдын,
Фил вурдун, кярэядан низяйя тахдын.
Шащдыр ширляр язян, эурлар овлайан,
Дивля гулйабаны - охуна нишан.
Ня заман чыхарса юз овлаьына,
Алар эур бойнуну шащ гуъаьына.
Эащ вурар халындан гызмыш пялянэи,
Дишини чыхардар, йыхар нящянэи.
Эащ чякяр ялиндян щиндлиляр мин ащ,
Щинди гылынъ чякяр чинлиляря эащ,
Эащ эедиб фяьфурдан Бящрам баъ алар,
Эащ да Рум шащындан бол хяраъ алар.
Чохлары йыхмышлар пялянэи, шири,
Шир бейни чыхармыш гызыб щяр бири.
Цч йцз ясэярийля бу гоч шири-няр
Цч йцз мин дцшмяня вурду зярбяляр.
Ня гядяр дцнйайа шащ эялиб, эедиб,
Бяллидир, неъя кин, мящяббят едиб.
Онлардан щансы шащ газанмышса ад,
Гошуна, мющлятя етмиш истинад.
Бир нечя няфярля бу гызьын иши
Эюряр Бящрам кими щансы бир киши?
Вурулса щесабы таъ эейянлярин,
Бир сайдыр Бящрама лайиг, биря мин!
Тапылар щяр кясдя йалныз бир нишан,
Бящрамдан яламят бу эениш ъащан.
Дцшмянин цстцня ъумса шири-няр,
Лай гапылар кими ону тян бюляр.
Охуну санъарса яэяр сярт даша,
Даш дюняр торпаьа, дюняр хашхаша.
Зящяр сачан оху юлкяйя дярман,
Яждяр ъиловуйла тутар мин илан,
Щяр ким зидд эедярся улу Бящрама,
Зяманя чевиряр ярийян шама.
Онунла горхмаса щяр ким савашдан,
Демяк, ган гохусу эялир о башдан.
Шащын сярхошлуьу ойаглыг демяк,
Йатышы йуху йох, сайыглыг демяк.
Шярабла кечярся яэяр заманы,
Юзц йох, кефляняр йалныз дцшманы.
Щамыдан камилдир, ящли-црфандыр,
Йахшыны, йаманы шащ баъарандыр.
Мащир иш биляндир эениш дцнйада,
Мющтаъ дейил ясла юзэяйя, йада.
Эюйлярин алтында дурдугъа ъащан
Щюкмцня баш яйсин сонсуз асиман.
Сарайына зинят ядалят олсун,
Таъында йурд салан сяадят олсун.
Торпаьа пянащдыр онун сайяси,
Тахтынын уъадыр эюйдян пайяси”.
Камал сащибляри беля сюз ачды,
Йагут гаршысында кящряба сачды.
Галхыб ичляриндян шащзадя Неман
Мяълися тярифляр ейляди бяйан.
Деди: “Шащын тахты чатдыьы бир йер
Балыг беля олса айа йетишяр.
160
Шащ башында таъы яйри, дцз сайан,
Эюстярин, вармыдыр еля бир инсан?
Сянин ки, башына таъ гоймуш Аллащ,
Эюрцм олсун таъын ябяди, ей шащ!
Бизляр ки, гапында мцти гулларыг,
Шащлыг рцтбясини сайяндя тапдыг.
Вар-йохумуз сянин, башымыз сянин,
Гурумуз сяниндир, йашымыз сянин.
Яъям, яряб дурур ямриндя щяр ан,
Бир ишаря версян кечяр башындан,
Вардыр мящарятим, узун бир мцддят
Шащын гапысында ейлярям хидмят.
Сянин дярэащында шющрятя йетдим,
Немятя йетишдим, дювлятя йетдим.
Цзрцм гябул олса йанында щярэащ,
Дюнярям евимя, изн верся шащ.
Бир аз динъялярям йол зящмятиндян,
Йеня ямр ейляся гайыдарам мян.