387
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
Йох, разы олмаса ня гядяр варам,
Шащын нюкярийям, итаяткарам”.
Шащ деди: “Хязняни хязнядар ачсын,
Баъардыгъа яли ъаващир сачсын.
Мисир, Мяьриб, Цмман мящсулу - ня вар.
Дурмасын, эятирсин, эялсин хязнядар”.
Йцкчцляр эятирди тюкдц ортайа,
Йцк йцкцн цстцндян вурулду тайа;
Халвар-халвар гызыл, мцшкц мцшк цстя,
Гуллар, гаравашлар дястябядястя;
Тярифя сыьмайан шащаня маллар,
Бащалы палтарлар, ипякляр, шаллар;
Ашан дянизляри, уъа гатлары,
Иранда бяслянян яряб атлары,
Гылынъ - Щиндустани, эейим - Давуди,
Сяха эямисиня йер олду ъуди
161
.
Олса да щцнярли сяррафын яли,
Сайа билмяз иди бу дцррц, ляли.
Бир таъ ки, эювщярдян алмышды зинят,
Шцштяр эялириндян цстцн бир хялят
162
.
Бахды бу совгата, севинди Неман,
Йямян, Ядян олду она ярмяьан,
Бящрам шащ о гядяр верди она пай,
Еля бил Зющряни йола салды ай.
Дюйцшдян, вурушдан эяляряк ъана,
Йеня дя ишряти чякди мейдана.
Щамынын ишиня ейляди янъам,
Сонра юз ишиня башлады Бящрам.
ЙЕДДИ ЭЦНБЯДИН ТИКИЛМЯСИ
БЯЩРАМЫН ЙЕДДИ ИГЛИМИН ГЫЗЫНЫ ИСТЯМЯСИ
Яйлянди, башлады кейфя асудя,
Айаьында дцшмян, ялиндя бадя.
Уста щекайяти дцшдц йадына,
Тярифляр йазмышдыг яввялдян она,
Сарай ки, йурдуйду о йедди йарын,
Санки Яртянэийди йедди дийарын.
Шащын цряйиня салды мящяббят
Устанын чякдийи о йедди сурят.
Гайнады йедди йол, гялби дурулду,
Та ки, йедди кимйа юзцнцн олду.
Кяйан няслиндянди о биринъи гыз,
Атасы юлмцшдц, йалнызды, йалныз!
Мин хязня йоллады о пяризада,
Тапды эювщяритяк эювщяр дцнйада.
Сонра да хагана елчи эюндярди,
Бир аз горху эялди, цмид дя верди.
Хагандан гыз, хязня вя таъ истяди,
Бир дя йедди иллик хяраъ истяди.
О, гызыйла бирэя чохлу шей верди,
Бол мирвари верди, эювщяр щей верди.
Бящрам сонра Рума йюнялди, ахды,
О йурду ордусу йандырды-йахды.
Горхуб няфясини чякмяди Гейсяр,
Цзр иля гыз верди, цстялик дя зяр.
Мяьриб падшащына эюндяриб адам,
Чохлу хязня алды, таъ алды Бящрам.
Онун да гызыны алды, эютцрдц,
ъясарятя бах ки, неъя иш эюрдц.
Алды о сярви дя эириб бостана,
Орадан йериди тез Щиндистана.
Раъянин эюзяли гялбиня йатды,
Аьылла, тядбирля мурада чатды.
Орадан гасиди Харязмя кечди,
Шащ цчцн эцлцзлц бир пяри сечди.
Славйан шащына йазды каьызы,
Истяди ондан да о дилбяр гызы.
Йедди ел шащындан бу гайда иля
Бящрам сащиб олду йедди эюзяля.
Далды ишрятляря, кюнлц олду шад,
Щяйатдан эянълийи алды няшя, дад.
БЯЩРАМЫН ГЫШ МЯЪЛИСИНИН ТЯРИФИ
ВЯ ЙЕДДИ ЭЦНБЯД ТИКДИРИЛМЯСИ
Бир эцн зяфяр чалды сцбщцн нур чаьы,
Ачыгды, айдынды эцнцн габаьы,
Нура гярг олмушду о сящяр ъащан,
Ащ, о эцн чыхмасын йаддан щеч заман.
Шащ эюзял бир цзя бянзяр зийафят
Вериб, агилляри ейляди дявят.
Гышын илк эцнцйдц о сящяр, о чаь,
Ишя ев йарарды, дейил бахча-баь.
Баьларын сюнмцшдц шамы, чыраьы,
Тярк едиб эетмишди баьбанлар баьы.
Гарьа оьурлайыб бцлбцл сясини,
Охурду “оьру вар” няшидясини
163
.
О щинду ъинслидир, буну йахшы бил,
Щиндлидя оьурлуг тяяъъцб дейил
164
.
Сящяр нясиминин мащир няггашы
Суда щалга чякир щяр аддым башы.
Сярт сойуг атяши табдан салырды,
Су гылынъ, гылынъ су шякли алырды
165
.
Ялиндя суванмыш ох тутан боран
Олмушду эюз дешян, чешмя баьлайан.
Сцд оъаг цстцндя дюнцр пендиря,
Шахта вурур, донур ган бирдян-биря.
Щявасил ганады тахмышды торпаг,
Фяляк синъаб, гагум бцрцнмцшдц даь
166
.
Эиряряк пусгуйа вящши щейванлар
Щяр йердя мал-гара едирди шикар.
Биткиляр башыны чякиб торпаьа,
Бойатма гцввяси дцшцб дузаьа
167
.
Юз кимйасы иля ики рянэ ъащан
Дашда од лялини ейлямиш нищан
168
.
Гызылэцл кцряни етмишди отаг,
Щикмят палчыьындан чякмишди суваг
169