405
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
Анд олсун Аллаща, анд олсун сяня,
Цряк сирлярини сюйлясян мяня,
Эювщяр хязнясини мян дя ачарам,
Алар истяйинъя шащым арзу, кам”.
Таъидар севирди эюзял ъананы,
Ондакы гясями, ящди, пейманы
Эюрцнъя сиррини ачды щяр ня вар,
Бирбябир сюйляди, етди ашикар.
Деди: “Вцсалынчын дцшдцм одлара,
Алышдым, кюз олдум мян бяхтигара.
Дярдя йатаг олду сябирсиз ъаным,
Яриди, галмады табым, таваным.
О гары йетишиб дада бу заман,
Гарылартяк етди дярдимя дярман.
Мяня мцзяввири эюстярди тядбир,
Йемядян хейир етди мяня мцзяввир
207
.
Од йахдыг, оласан, дедик, од эяряк,
Сяни йумшалтмагчын ишлятдик кяляк.
Йалныз од цстцндя гызар сойуг су,
Дямири йумшалдар атяш, доьрусу.
Щаггында бу ряйдя олмаг чятиндир,
Ян эюзял дярманым мящяббятиндир.
Ешгин цряйимя салды одлары,
Эятирди ортайа яфсуну гары.
Дцз олдун мянимля шамтяк, ей ниэар.
Инди ня гары вар, ня яфсуну вар.
Щямял бцръц етди эцняшими шад,
Бярди-яъузи, де, неъя едим йад?”
208
Шащ сюйлядикъя бу ширин сюзляри,
Наз иля динляди о эюзял пяри.
Эюрцнъя ишляри беля, мащъамал
Сцсян ийли сярвя йол верди дярщал.
Гюнчянин тахтына отурду бцлбцл,
Мяст олду, юнцндя ачылынъа эцл.
Бир тути сцфрядя эюрдц бол шякяр,
Шякяряфшанлыьа башлады йексяр.
О санки балыьы щовуза салды,
Хурмасы тез сцдцн ичиня далды.
Инъяйди, ширинди о назлы пяри,
Хурмайа артырды дады, шякяри.
О, нахшын тцлцнц чякиб дя щаман,
Зяр гыфылы ачды гянд сандыьындан,
Гызыл ляйагятли бир хязня эюрдц,
Дюврясиня зярли бязякляр щюрдц.
Цряк ачан олур сары щяр заман,
Щалвайа тям веряр анъаг зяфяран.
Зяфяран сарыдыр, алдырма, бурах,
Ону йейянлярин шадлыьына бах!
209
Сары бир юртцйцн далындан ахшам,
Йахшы ишыг веряр йахыланда шам.
Сарыйды Мусанын данасы, ялбят,
Чох вердиляр она, одур ки, гиймят
210
,
Сарыдыр, шянлийин майасыдыр зяр,
Сары эил ян баща гиймятя эедяр
211
.
Ня заман бу наьлы падшащ ешитди,
Гуъаглайыб гызы камына йетди.
БЯЩРАМЫН ДЦШЯНБЯ ЭЦНЦ ЙАШЫЛ
ЭЦНБЯДЯ ЭЕТМЯСИ ВЯ ЦЧЦНЪЦ ИГЛИМ
ПАДШАЩЫ ГЫЗЫНЫН ЩЕКАЙЯ СЮЙЛЯМЯСИ
Еля ки, дцшянбя эялди ортайа,
Шащын йашыл чятри йцксялди айа,
Йашыл чыраг кими парлаг эюрцндц,
Ъяннят мяляйи тяк йашыл бцрцндц
212
.
Йашыл эцнбяд дейя йюнялди, эетди,
Гялбини шадлыьа бир мяскян етди.
Сачынъа эюйлярин улдузлу баьы
Зцмрцд йашыллыьа бащар йарпаьы,
Йашыл сярвя деди бюйцк щюкмран:
“
Эял эютцр дарлыьы эцл додаьындан!”
Шаща тязим едиб ял цстцндя ял,
Ачды сирри беля о дилбяр эюзял,
Деди: “Ей шад едян бизи дцнйада,
Бцтцн ъанлар сяня гой олсун фяда.
Сарайын дювлятя уьурлу бахтдыр,
Астанан юлкяйя таъ иля тахтдыр.
Башын бязяйидир таъын щяр заман,
Тахт уъалыг алыр сянин гапындан.
Затын мямлякятя ябяди таъдыр,
Сянин дярэащына дцнйа мющтаъдыр”.
Яввял уъа тахта дуалар сачды,
Сонра гянд чешмяси ягигдян ачды.
БИШРИН ЩЕКАЙЯСИ ВЯ
ОНУН АШИГ ОЛМАСЫ
Деди: “Румда язиз бириси варды,
Мумдакы бал кими ращат йашарды.
Щцнярляр сащиби бу габил киши
Эюрярди щяр заман йахшылыг иши.
О камаллы ъаван, о хош хасиййят
Тямиз ялагяйя бяслярди щюрмят.
Халг билир исмини, дцшмязди дилдян,
Алмышды пящризкар Бишр ады елдян.
Наз иля евиндян о чыхды бир йол,
Эедирди, ня ениш, ня йохушду йол.
Ешг онун йолуну кясди ялбяял,
Фитня камалына ял узатды, ял.
Эюрдц бир эюзял ки, чадрасы ипяк,
Санки эизлянмишди булудда айтяк.
Эедирди эюрмядян Бишри шух ниэар,
Ачды дуваьыны цзцндян рузэар.
Фитняйя йол верди йел биля-биля,
Гара булудлардан чыхды ай чюля.
Бир сцстлцк цз верди олдугъа Бишря,
Тикилди бир охла айаьы йеря.
Сурят эюрдц, ойнар мяст эюзцндя наз,