406
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
Йцз мин тювбя гырар, йеня дя доймаз.
Бир хырман эцл иди, сярв иди юзц,
Кяклик ганы иля йуйулмуш цзц.
Сащирди, сцзэцндц шящла эюзляри,
Мин ашиг йухусу кясмиш о пяри.
Гюнчя йарпаьына бянзяр додаьы,
Онун да гянд ола бцтцн йарпаьы,
Ащ, щяля эюзляри нярэизди йатмыш,
Онлар бу йатмагла фитня ойатмыш.
Йеллянян о гара гыврым теллярин
Ичиндя эцл цзц о шух дилбярин,
Лачын ганадынын алтында дуран
Щявасил гушуна бянзярди, инан.
Халы сачындан чох янбяр сачарды,
Халындан да кафир эюзляри варды.
Бу эюзляр, бу сачлар, бу атяшли хал
Гоймазды инсанда ня тагят, ня щал.
Чимдик гопарылмыш ушагтяк бирдян
Гопду ихтийарсыз бир сяс Бишрдян.
О ай ки, йолунда йалнызды, тякди,
Цркцб рцбяндини цзцня чякди.
Атды тялясяряк эцл гядямляри,
Ган алды бойнуна о эедян пяри
213
.
Бишр айылыб бахды йоллара доьру,
Эюрдц ев таланыб, эетмишдир оьру.
Дцшцндц: излясям о шух ъананы,
Пис дцшяр, сябр едим; мяндя сябр щаны?
Йахшысы будур ки, дюзцмлц ол сян,
Рцсвай олуб эедяр сябирдян кечян.
Ещтирас аздырыб юмрц, нейляйяк;
Кишийям, гям мяни юлдцрмяйяъяк.
Унутмаг шящвяти дин нишаныдыр,
Бу шярт пящризкары йахшы таныдыр.
Чяким бу дийардан юз йцкцмц дцз,
Бейтцлмцгяддяся чевирим гой цз.
Хейри, шяри билян бюйцк Йарадан
Мяним бу ишими ейлясин асан.
Эедиб йол шейляри тядарцк етди,
Бейтцлмцгяддяся йолланды, эетди.
Сыьынды горхудан пярвярдиэара,
Верилди щюкмцня, деди: - Ет чара!
Дивлярдян гуртарым, сян пасибан ол,
Гялбимя тапмасын та ки фитня йол.
Йалварыб Аллаща, о сяъдя етди,
Мцгяддяс мякандан гайытды, эетди.
Дюняркян гошулду Бишря бу сяфяр
Защири хош олан, бядхащ бир няфяр.
О, щяр эюзял сюзя ирад тутарды,
Ирада гярибя щявяси варды.
Йахшыдан, йамандан Бишр ачды сющбят,
Онун варлыьыны бцрцдц щиддят.
О еля олмалы, бу дяхи беля,
Мянасыз эялмясин. бир няфяр диля.
Бишр сцкут етди, онун сцкуту
Алды узунчудан бищушлуг оту.
О деди: “Адындан аэащ ет мяни,
Мян дя бу ад иля чаьырым сяни”.
Деди: “Ад гойдулар Бишр мяня, сян,
Ня ейби, щяр ня ъцр ад веряъяксян”.
“
Бишр! Инсанларын ейбисян, ня гям,
Мян дя Мялихайам, имами-алям.
Щяр ня Йер цзцндя, эюй цзцндя вар,
Няляр фикр ейляйир бцтцн инсанлар,
Билир Мялиханын аьлы, камалы,
Дуйурам йахшыъа щарам, щалалы.
Алимляр ки билир, он икиъя фянн,
Онлардан мцкяммял билян мяням, мян!
214
Дярйа, сящра, мешя, чай, щяр уъа даь,
Няйя маликдирся бизим бу эюй таь
Щамысыны дуйуб, дцзлцкля билдим,
Нядян йашайырлар аэащ едилдим.
Эюйдяки шейляря ясла чатмаз ял,
Билирям онлары щамыдан яввял.
Ятрафда цз верся горху ня заман,
Ити бахышымла эюрярям щаман.
Завала уьраса бир шащлыг, бир шащ,
Ялли ил габагъа оларам аэащ.
Йется бир даняйя яскиклик яэяр,
Бир ил габагъадан верярям хябяр.
Нябзи, гаруряни мян билирям, мян,
Ялимля гыздырма эедяр хястядян.
Салсам од ичиня эютцрцб налы,
Кящряба лял олар, щяля вар далы.
Даш иксирим иля бир эювщяр олар,
Торпаг ялляримдя дюняр зяр олар.
Аьзым сещирли йел цфляся, инан,
Кяндири дюндяриб ейлярям илан.
Танры ки йарадыб щяр хязиняни,
Она тилсим ачан эюндяриб мяни.
Сорушсалар йердян, йа эюйдян яэяр,
Инанын, верярям мцкяммял хябяр.
Билик юлкясиндя бюйцк устадам,
Тай олмаз дцнйада мяня бир адам”.
Беля чох дям вуруб сющбят ейляди,
Бишр бу йалана щейрят ейляди.
Бу заман бир булуд даьдан йериди,
Мялиха бахараг беляъя деди:
-
О булуд гарадыр, гыр кими нядян!
Бунлар сцд кими аь, эял, ъаваб вер сян!
Бишр деди: - Бурда гярибя ня вар?
Беля щюкм ейлямиш тяк пярвярдиэар.
О деди: - Кар ашмаз беля бящаня,
Атылан ох эяряк дяйсин нишана.
Йанмыш бир тцстцдцр гара булуд, бах,
Аьыл бу нюгтядя етмиш иттифаг.
О булуд ки беля сцд кими аьдыр,
Су вар мяъазында, инъи сайагдыр.
Бирдян галхыб ясди бир эизли кцляк,