411
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
Йериди елчиляр щей ахын-ахын.
Бири зор эюстярди, бири зяр, йалныз
Зоруйла горуду зярини о гыз.
Атасы олмушду щяр ишдян безар,
Чцнки щесабсызды эялян ашигляр.
Дюндц бир аъизя нящайят о мярд,
Неъя ойнайайды йцз щярифля нярд.
Хялвятдя яйляшян сарай эюзяли
Эюрдц елчилярин узундур яли.
Олум сядямядян эюй кими узаг
Дейяряк, ахтарды ян уъа бир даь.
Ямр етди бир йцксяк гала тикдиляр,
Даь башындан эюйя бир даь чякдиляр.
Йалварыб атадан изн истяди:
-
Сяфяр тядарцкц щазыр ет, - деди.
Айрылыг ня гядяр аъы олса да,
Ата изн верди о пяризада,
Евдян эется яэяр о ширин ниэар,
Гапыдан, баъадан эирмяз арылар,
Гарада сахланса хязиня, ялбят,
Кешикчи оьрудан чякмяз язиййят.
Бязян о наз иля сейря чыхарды,
Тикилян галаны эязиб бахарды.
Ня заман тяпярли бир гала гурду,
Эедиб хязинятяк орда отурду.
Бу уъа галайа тянща кючяли
Адыны гойдулар: гала эюзяли.
Орда ишлямязди оьрунун башы,
Чцнки Руйиндизди онун щяр дашы
224
.
Гыз йашайыб галды мющкям галада,
Щеч эюрян олмады ону рюйада.
Гулдурлар о гызын эцъцнц сезди,
О чох ашиглярин гялбини язди.
Щяр ишдя ишляди аьлы, камалы,
Чаряляр ейляди фикри, хяйалы.
Сямадан, улдуздан верярди нишан,
Юнцндя тябият яйанды, яйан.
Щяр шей мялум иди о шух эюзяля,
Рущани сирляри алмышды яля.
Вагиф иди гуру, йаш щикмятиня,
Суларын сирриня, од гцввятиня,
Билирди ня иля инсан инсандыр,
Улдузлар мяълися няляр сачандыр.
Елмя эяряк олан дцнйада ня вар?
Бяшяр нясли нядян тяравят тапар?
Билик топламагды щяр заман иши,
Бу гадын еля бил кишийди, киши!
О эцндян ки, о гуш галайа сцздц,
Инсан ювладындан ялини цздц.
Галанын йолунда тярпяниб зиряк,
Ялиля бирбябир юзц дцзяряк,
Дашлардан, дямирдян тилсимляр гурду,
Щяр тилсим еля бил хянъяр тутурду.
Галайа кечмяйя щяр ким эялярди,
О кяси гылынълар ики бюлярди.
Эялянляр олурду аъиз-авара,
Тякъя кешикчийди бяляд йоллара.
О да тилсимляри даим сайарды,
Атдыьы аддымы щесаблайарды.
Яэяр щесабында олсайды нашы,
Кясилиб торпаьа дцшярди башы.
Бир зярбя оларды гылынъдан пайы,
Эирярди булуда юмрцнцн айы.
Эюйцн гапысына бянзярди, инан,
Галанын гапысы нищанды, нищан,
Ейляся мцщяндис бир ай йцз ямял,
Онун гапысына узатмазды ял.
Няггашды орада отуран пяри,
Санки Чиндя тикмиш бязяк евляри.
Ялиндя рясм олур инъя дуйьулар,
Суйа сядяф кими дцйцнляр вурар
225
.
Щури сачларына гялями охшар,
Вурар кюлэяляря нурдан нахышлар.
Галада шащлыьа чатды эюзял ай,
Алды ъамалындан о йерляр дя пай.
Эцнлярин бириндя сойунуб тамам
Чякди юз яксини бизим эцляндам.
Башынын цстцндя йазды ян эюзял
Бир хятля ипякдя эяздиряряк ял:
“
Бу уъа галада тутмушам гярар,
Эялсин щцзурума ашиг оланлар.
Нура тамашайа пярваня эялсин,
Узагда дурмасын, мейдана эялсин.
Беля бир галайа эиряр мярд киши,
Бура эирмяк дейил намярдляр иши.
Щяр ким арзулайыр беля ъананы,
Бир йох, эяряк олсун онун мин ъаны.
Дурмасын, тялясик йола дцзялсин,
Дюрд шярти эюзляйиб щцзура эялсин.
Белядир биринъи шяртимиз: ад, сан,
Эюзяллик, иэидлик, бир дя шяряф, шан.
Икинъи: камалы мюъцзляр сачсын,
Йолун тилсимини яглийля ачсын.
Цчунъц: тилсими ачдымы, дярщал
Чатсын имдадына дцшцнъя, хяйал.
Гала гапысыны тез нишан версин,
Дамдан йох, йаныма гапыдан эирсин.
Дюрдунъц: гуртарса бир-бир шяртляри,
Дурмасын, шящяря гайытсын эери.
Атам сарайында йеня бу минвал
Ондан ейляйярям бир нечя суал.
Верся ляйагятли ъаваблар яэяр,
Олар мяним цчцн, демяк, ъан-ъийяр.
Шяртими йериня щяр ким йетиряр,
Олаъагдыр мяня бир севимли яр.
Йох, яэяр гырарса шярти, пейманы,
Дцшсцн юз бойнуна юзцнцн ганы.
Ким ки, бу шяртляря ейляся ямял,